ΕΡΩΤΗΣΗ (κα Τάνια Βούγιτς – Δημοσιογράφος εφημερίδας Politika):Κύριε Πρόεδρε, η διακήρυξη της Θεσσαλονίκης του Ιουνίου 2003, αναφέρει ότι «Το μέλλον των Βαλκανίων βρίσκεται εντός της ΕΕ». Πώς θα περιγράφατε αυτή τη δεκαετία για τις βαλκανικές χώρες προς την ΕΕ;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα έθεσε ως βασική προτεραιότητα της εξωτερικής της πολιτικής την πορεία όλων των Βαλκανίων, δίχως ουδεμία εξαίρεση, προς την ΕΕ, παρέχοντας ενθέρμως και εμπράκτως την υποστήριξή της προς αυτήν την κατεύθυνση. Αυτό ήταν και το πνεύμα της διακήρυξης της Θεσσαλονίκης, καθώς και της εν γένει ελληνικήs δραστηριοποίησης κατά την παρελθούσα δεκαετία. Σήμερα, η Ελλάδα αισθάνεται δικαιωμένη από την πολιτική της αυτή, καθώς η Βουλγαρία και η Ρουμανία είναι ήδη κράτη μέλη της ΕΕ, ενώ επίκειται και η ένταξη της Κροατίας. Επίσης, το Μαυροβούνιο έχει εκκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις, ενώ και η Σερβία, έχοντας λάβει καθεστώς υποψηφίας χώρας, ελπίζουμε – και θα το στηρίξουμε σθεναρά αυτό – σύντομα να ενταχθεί στην Ε.Ε.
Με άλλα λόγια, όσες χώρες επέδειξαν την απαιτούμενη υπευθυνότητα και εργάσθηκαν εποικοδομητικά με στόχο την ενσωμάτωση στις ευρωπαϊκές δομές σημείωσαν πρόοδο αναφορικά με την πορεία τους προς την Ε.Ε. Βεβαίως, τούτο προϋπέθεσε υπεύθυνες ηγεσίες, οι οποίες, όπως η σερβική, υπερέβησαν τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και αντιμετώπισαν τις προκλήσεις με πραγματισμό και ευρωπαϊκό όραμα. Στις περιπτώσεις που στα Βαλκάνια παρατηρείται ακόμη στασιμότητα ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική, όπως στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, θα πρέπει να υιοθετηθεί ευρωπαϊκή υπεύθυνη οπτική η οποία στοχεύει στο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον και δεν παραμένει προσκολλημένη στο παρελθόν.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Η Ελλάδα, μέσω πολυάριθμων πρωτοβουλιών, έχει στηρίξει σταθερά την ένταξη των βαλκανικών χωρών στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα εκπληρώσουν όλα τα απαραίτητα κριτήρια. Κατά τη γνώμη σας, ποιο ήταν το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη Σερβία στην πορεία της για την ένταξή της στην ΕΕ;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η Ελλάδα θα συνεχίσει την πολιτική στήριξης της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων βάσει της αρχής της αιρεσιμότητας, δηλαδή της εκπλήρωσης των απαραίτητων κριτηρίων, μεταξύ των οποίων η περιφερειακή συνεργασία και οι σχέσεις καλής γειτονίας. Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Σερβία ήταν ακριβώς να αποδείξει το σταθεροποιητικό της ρόλο σε περιφερειακό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ήμασταν οι πρώτοι που σε δύσκολες για τη Σερβία εποχές αγωνιζόμασταν να πείσουμε την Ευρώπη για την ειλικρινή βούληση του Βελιγραδίου να βαδίσει προς την ευρωπαϊκή οικογένεια. Θεωρούμε πως τώρα είναι ευρεία η συναίνεση στην Ευρώπη ότι η Σερβία έχει διανύσει ουσιαστικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πιστεύετε ότι η Σερβία θα λάβει ημερομηνία για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ στο τέλος Ιουνίου, όπως ευρέως πιστεύεται στη χώρα αυτή;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θεωρούμε πως η Σερβία δικαιούται να αναμένει την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στο τέλος του Ιουνίου. Η ιστορική συμφωνία με το Κόσοβο στις 19 Απριλίου αλλά και οι αξιέπαινες προσπάθειες της σερβικής Κυβέρνησης για εναρμόνιση με το κοινοτικό κεκτημένο υπαγορεύουν την άμεση έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η Ελλάδα θα υποστηρίξει την έναρξη των διαπραγματεύσεων Σερβίας–ΕΕ στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και προσβλέπουμε ότι η απόφαση θα είναι θετική.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Με επενδεδυμένα κεφάλαια στη σερβική οικονομία άνω των 2 δις ευρώ, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των μεγαλύτερων ξένων επενδυτών στη χώρα. Ωστόσο, η χώρα βρίσκεται σε κρίση, και η οικονομική κατάσταση στη Σερβία είναι επίσης άσχημη. Πώς η Ελλάδα και η Σερβία υπό αυτές τις συνθήκες μπορούν να δυναμώσουν και να διευρύνουν τη διμερή τους συνεργασία;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κατ’ αρχήν θα ήθελα να υπογραμμίσω την διαχρονική στενή οικονομική συνεργασία των δύο χωρών, ανεξαρτήτως της παρούσης ύφεσης των οικονομιών μας. Πιστεύουμε στις θετικές προοπτικές της σερβικής οικονομίας και στη πρόοδο της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας, ενώ διακρίνουμε τα πρώτα θετικά στοιχεία στην εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι εταιρείες ελληνικών συμφερόντων, παρά την επιδείνωση των οικονομικών δεικτών, συνέχισαν να δραστηριοποιούνται στη Σερβία, έχοντας επενδύσει σημαντικά κεφάλαια, σε επιλεγμένους τομείς, καθώς διαβλέπουν ευκαιρίες και προσβλέπουν στην ανάκαμψη της σερβικής οικονομίας. Οι εταιρείες ελληνικών συμφερόντων στη Σερβία κατέχουν την τρίτη θέση μεταξύ των ξένων επενδυτών, μετά την Αυστρία και την Νορβηγία και έχουν επενδύσει περί τα € 2,5 δισεκ.
Πρέπει να τονίσω ότι ο σερβικός λαός αναδεικνύει τη χώρα μας σε κορυφαίο στις προτιμήσεις του τουριστικό προορισμό.
Η ενταξιακή διαδικασία θα επιφέρει βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και μείωση γραφειοκρατικών διαδικασιών, συμβάλλοντας έτσι τα μέγιστα στην περαιτέρω αύξηση του διμερούς εμπορίου, των επενδύσεων και της στενότερης εν γένει οικονομικής συνεργασίας.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πιστεύετε ότι η ΕΕ αποτελεί σήμερα ένα επιτυχημένο μοντέλο πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης στη δική μας ήπειρο? Μπορεί η ΕΕ να εξασφαλίσει ένα λαμπρό μέλλον για την επόμενη γενιά της?
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η Ευρώπη μέσω του καινοφανούς, χωρίς ιστορικό προηγούμενο εγχειρήματος της ΕΕ έχει επιτύχει πλείστα όσα, και είναι σε θέση να επιτύχει ακόμη περισσότερα. Η ΕΕ ως κοινότητα δικαίου και δημοκρατικών αξιών βαίνει πέραν του τομέα της οικονομίας. Η κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική διάσταση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος θα αποτελέσει και για την επόμενη γενιά σημείο αναφοράς. Στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, οι οικονομικές κρίσεις μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνο μέσω σχημάτων συνεργασίας και αλληλεγγύης. Η ΕΕ όχι μόνο πρέπει να προσφέρει τα εργαλεία για την αντιμετώπιση των οικονομικών προκλήσεων αλλά και να προβάλλει ένα συνεκτικό όραμα για ένα περιβάλλον ειρήνης, ελευθερίας, κοινωνικής δικαιοσύνης και πολιτισμού.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Η διαφωνία μεταξύ Ελλάδος και πΓΔΜ για το όνομα, αναμφίβολα επισκιάζει τις σχέσεις στην περιοχή. Υπάρχουν θετικά ενδείξεις ότι η διαφωνία αυτή θα μπορούσε να επιλυθεί στο εγγύς μέλλον;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Το ζήτημα του ονόματος παραμένει άλυτο για πολλά χρόνια. Τα ΗΕ αποφάσισαν να μη δεχθούν αυτή τη χώρα με τη συνταγματική ονομασία της, αναγνωρίζοντας έτσι τη νομιμότητα των ελληνικών αντιρρήσεων. Στα χρόνια που πέρασαν η ελληνική πλευρά πραγματοποίησε σημαντικά βήματα για να εξευρεθεί κοινό έδαφος στο πλαίσιο της διαπραγματευτικής διαδικασίας των ΗΕ για το όνομα του κράτους. Σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, το όνομα αυτό δεν θα είναι μόνο για διεθνή ή για μερική χρήση, θα είναι ένα όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις. Όσο τα Σκόπια επιμένουν στο ιδεολόγημα του ‘Μακεδονισμού’, τόσο θα κρατούν την πόρτα του ΝΑΤΟ κλειστή και την ενταξιακή διαδικασία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση παγωμένη.
Η Ελλάδα έχει ήδη διανύσει το μέρος του δρόμου που της αναλογεί. Αναμένουμε από την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας να εγκαταλείψει την πάγια αδιαλλαξία της και να διανύσει και αυτή την απόσταση που της αναλογεί, προκειμένου να βρεθεί οριστική λύση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Έχοντας διατελέσει Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας για δεύτερη θητεία, τι θα θέλατε να αφήσετε ως κληρονομιά στον ελληνικό λαό;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θα ήμουν ιδιαίτερα ευτυχής εάν μέχρι το πέρας της θητείας μου όλη η Νοτιανατολική Ευρώπη, με την δική της πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, ευρεθεί ακόμη εγγύτερα στην ευρωπαϊκή οικογένεια και κατοχυρώσει το ευρωπαϊκό της μέλλον που πρέπει να είναι ισότιμο με εκείνο της υπόλοιπης Ευρώπης.-
