ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι η δεύτερη φορά που έρχεστε στην Κύπρο με την ιδιότητά σας ως Προέδρου της Δημοκρατίας…
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Και ελπίζω να υπάρξουν αφορμές για να βρεθώ ξανά στο νησί. Η Κύπρος ήταν ο πρώτος μου προορισμός εκτός συνόρων όταν ανέλαβα τα καθήκοντά μου και δεν ήταν τυχαία επιλογή. Δεν ξέρω πόση αξία έχουν οι συμβολισμοί στην πολιτική και στη διπλωματία, αλλά νομίζω ότι η ελλαδική πολιτική και πολιτειακή ηγεσία έχει χρέος να θυμίζει με κάθε ευκαιρία ότι δεν ξεχνά την τραγωδία του κυπριακού ελληνισμού.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μια τραγωδία που συνεχίζεται μαζί με την κατοχή. Αισιοδοξείτε ότι με τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης στην Τουρκία θα υπάρξει σοβαρή δυνατότητα για τη λύση του Κυπριακού;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Για να λυθεί το Κυπριακό θα πρέπει η Τουρκία να αποδεχθεί το σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Παρουσία κατοχικού στρατού και δικαίωμα επέμβασης είναι έννοιες ασύμβατες προς τη διεθνή νομιμότητα αλλά και προς την ευρωπαϊκή κοινή λογική. Για να αποδεχθεί η Τουρκία αναθεώρηση βασικών αρχών της εξωτερικής της πολιτικής θα πρέπει να υποστεί ισχυρή πίεση, θα πρέπει δηλαδή να μείνει μόνη στην προσπάθειά της να επιβάλει μία λύση διχοτομικής φιλοσοφίας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αναφέρεστε προφανώς στο σχέδιο Ανάν…
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν έχει νόημα να αναφερόμαστε στο σχέδιο Ανάν. Απορρίφθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων. Η λύση που θα βρεθεί στο εξής δεν μπορεί παρά να είναι λύση στηριζόμενη στους κανόνες του διεθνούς δικαίου και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ έχει αλλάξει τη δυναμική γύρω από το κυπριακό πρόβλημα με το οποίο είναι εκ των πραγμάτων αναγκασμένοι να ασχοληθούν αργά ή γρήγορα οι Ευρωπαίοι εταίροι μας. Έχουμε κατοχή τμήματος του ευρωπαϊκού εδάφους και αξίζει να το θυμίζουμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Από πολλές πλευρές εκφράζονται ανησυχίες ότι εάν δεν βρεθεί σύντομα λύση, μπορεί να οριστικοποιηθεί η διχοτόμηση, να υπάρξουν δηλαδή αναγνωρίσεις του ψευδοκράτους. Συμμερίζεστε αυτούς τους φόβους;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος είναι σταθερή επιδίωξη της Τουρκίας. Ωστόσο, η αναγνώριση είναι αντίθετη προς τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών και συνεπώς δεν αποτελεί σοβαρή προοπτική για το ορατό μέλλον. Ο φόβος είναι κακός σύμβουλος για την εξεύρεση δίκαιης, οριστικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού. Ο κυπριακός ελληνισμός έχει αντέξει ήδη 33 χρόνια κατοχής. Έχει δικαίωμα να μην αποφασίσει για το μέλλον του με εκβιαστικό τρόπο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το αποτέλεσμα των εκλογών στις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2008 πιστεύετε ότι θα επηρεάσει την πορεία της εθνικής υπόθεσης;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η εθνική υπόθεση της Κύπρου είναι πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα από οποιαδήποτε κομματική ανάγκη. Είμαι βέβαιος ότι η εδώ πολιτική τάξη έχει την ωριμότητα να αντιμετωπίσει τη βαθιά πληγή του νησιού απολύτως ανεξάρτητα από προσωπικές ή κομματικές επιδιώξεις και στρατηγικές. Άλλωστε, αυτή είναι συλλογική απαίτηση του κυπριακού ελληνισμού. Δεν νομίζετε;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να επενδύει πολλά στην κυβέρνηση Ερντογάν. Εσείς;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Έχω πίσω μου δώδεκα χρόνια θητείας στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών και είχα την ευκαιρία να γνωρίσω δώδεκα υπουργούς Εξωτερικών της Τουρκίας. Η εμπειρία με δίδαξε ότι η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το στρατιωτικό κατεστημένο και για το λόγο αυτό έχει εντυπωσιακή συνέχεια και συνέπεια. Η κυβέρνηση Ερντογάν αντιμετωπίζει την πρόκληση της απελευθέρωσής της από την ομηρία του ‘βαθέος κράτους’. Είναι προς το συμφέρον όλων μας να το επιτύχει. Το θέλουμε και το ελπίζουμε. Ο χρόνος θα δείξει εάν ήρθε η ώρα μιας εσωτερικής επανάστασης στην Τουρκία. Γιατί ο απογαλακτισμός της πολιτικής από τη στρατιωτική ηγεσία θα είναι μια πραγματική επανάσταση, ανάλογης σημασία με εκείνη που συντελέστηκε το 1923.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχουν πιθανότητες κατά την εκτίμησή σας να συμβεί αυτή η επανάσταση;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όπως φάνηκε και κατά τη μακρά προεκλογική περίοδο που προηγήθηκε στην Τουρκία, είναι επισφαλείς οι προβλέψεις όταν πρόκειται για μια τόσο σύνθετη και τόσο ιδιότυπη πραγματικότητα, όσο εκείνη στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Η Τουρκία βρίσκεται στο μεταίχμιο: Θέλει να προχωρήσει στον ευρωπαϊκό δρόμο αλλά για να το κάνει αυτό θα πρέπει να λύσει τις αντιφάσεις της. Σε μια ευρωπαϊκή χώρα δεν έχουν θέση οι στρατηγοί στα δημόσια πράγματα. Σε μια ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να υπάρξει κίνδυνος ή απειλή πραξικοπήματος. Σε μια ευρωπαϊκή χώρα κυβερνούν εκείνοι τους οποίους ο λαός επέλεξε. Ο δρόμος είναι μακρύς για τον εξευρωπαϊσμό της Τουρκίας. Τον παρακολουθούμε με ενδιαφέρον και ελπίζουμε ότι θα συνεχιστεί.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι απόψεις του Νικολά Σαρκοζί, πάντως, εναντίον της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ αποθαρρύνουν τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της γειτονικής χώρας. Δεν είναι έτσι;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν είμαι της άποψης ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι γεωγραφικά ή θρησκευτικά. Τα σύνορα της Ευρώπης είναι πολιτικά και πολιτισμικά. Εκπτώσεις σε θέματα ποιότητας δημοκρατίας δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνονται. Εάν η Τουρκία γίνει μία χώρα με σεβασμό στο κοινοτικό κεκτημένο μπορεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Νομίζω ότι οι περισσότερες επιφυλάξεις που διατυπώνονται στο εσωτερικό της ΕΕ σχετικά με το ενταξιακό ζήτημα της Τουρκίας έχουν να κάνουν κυρίως με την ανησυχία ότι η Τουρκία θέλει να ενταχθεί με τους δικούς όρους και όχι με βάση τους κοινοτικούς κανόνες. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να συμβεί.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Παρά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, ακόμη δεν έχει επεκταθεί η τελωνειακή σύνδεση και ούτε λόγος να γίνεται για αναγνώριση. Μήπως δεν υπήρξε αρκετά διεκδικητική η ελληνική και η κυπριακή διπλωματία;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όταν ασκούμε κριτική σε χειρισμούς και τακτικές, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η Αθήνα και η Λευκωσία δεν έχουν απέναντί τους μόνο την Άγκυρα αλλά και τους ισχυρούς συμμάχους που τη στηρίζουν. Τίποτα ποτέ δεν ήταν εύκολο για την προώθηση των δικαίων της Κύπρου. Και σήμερα ακόμη τίποτα δεν είναι εύκολο. Η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει διαρκώς να δίνουν μάχες, με ομοψυχία και αποφασιστικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μάχες κερδίζονται πάντα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ομοψυχία υπάρχει πάντα; Έχουμε κάποιες φορές την εντύπωση ότι η ελληνική πολιτική ηγεσία ενοχλείται με τη στάση της κυπριακής, ειδικά όταν τεντώνει το σχοινί…
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ασφαλώς δεν περιμένετε να απαντήσω εγώ εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης. Αυτό που μπορώ να σας πω με απόλυτη επίγνωση είναι ότι χωρίς τη λύση του κυπριακού προβλήματος οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν πρόκειται να οδηγηθούν ποτέ σε πλήρη εξομάλυνση. Συνεπώς, το τραύμα του Κυπριακού αφήνει το ίχνος του και στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό ήταν και είναι καθοριστικό για την αδιάσπαστη συμπόρευση Αθήνας-Λευκωσίας. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος, ούτε άλλος τρόπος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στην Κύπρο είστε εξαιρετικά δημοφιλής κυρίως γιατί λέτε τα πράγματα με το όνομά τους σε ό,τι αφορά στο Κυπριακό, κάτι που δεν είναι πάντα αυτονόητο. Γιατί κατά τη γνώμη σας οι πολιτικοί στην Ελλάδα επιλέγουν ανώδυνο λεξιλόγιο όταν πρόκειται για την Κύπρο;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ίσως γιατί σήμερα η επικοινωνία έχει εισβάλει στην εφαρμοσμένη πολιτική και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό όσα λέγονται και όσα γίνονται. Εγώ ως πολιτικός μιας άλλης σχολής σκέψης δεν γνωρίζω από επικοινωνία και συνεπώς λέω αυτό που σκέφτομαι, όπως το σκέφτομαι. Χαίρομαι που μοιράζομαι τις αγωνίες του κυπριακού ελληνισμού και, πιστέψτε με, με διατρέχει βαθιά συγκίνηση κάθε φορά που έρχομαι στην Κύπρο.-
