Εκατόν οκτώ χρόνια μετά την οργάνωση των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 1896, η πρωτεύουσα της Ελλάδος καλείται να οργανώσει τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της νέας Χιλιετίας.
Οι Αγώνες της Αθήνας φιλοδοξούμε να είναι Αγώνες του ανθρώπινου μέτρου. Στην Αρχαία Ελλάδα, ο αθλητής εκαλείτο να αγωνισθεί, όχι για το υλικό κέρδος, αλλά για την τιμή της νίκης. Έτσι, από την καθιέρωση των Ολυμπιακών Αγώνων της αρχαιότητας, η επιδίωξη της νίκης συνδυάσθηκε με την κινητοποίηση των ευγενών αισθημάτων των αγωνιζομένων, όλα εγίνοντο σε μία συνεχή επιδίωξη της ισορροπίας σώματος και πνεύματος. Αυτό ήταν το μεγαλείο του αγωνιστικού πνεύματος των Ελλήνων.
Αυτό το αγωνιστικό πνεύμα, της καταξιώσεως δηλαδή του ανταγωνισμού ως ευγενούς άμιλλας και όχι ως αντιπαλότητος, επιθυμούμε να κυριαρχήσει και στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004.
Στην Αρχαιότητα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες συνεδέοντο και με τον κόσμο της Τέχνης, με τον κόσμο του Πολιτισμού. Κατά τη διάρκεια των Αγώνων ήταν ενεργός η παρουσία Ποιητών, Φιλοσόφων, Σοφιστών, Ρητόρων, Γλυπτών και άλλων καλλιτεχνών. Η θεσμοθέτηση της Πολιτιστικής Ολυμπιάδος 2002-2004, από το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού, αυτό το σκοπό έχει, την ευθεία διασύνδεση του αθλητικού γεγονότος των Ολυμπιακών Αγώνων με τον Πολιτισμό.
Απέναντι στις αντιλήψεις περί σύγκρουσης των πολιτισμών, η Πολιτιστική Ολυμπιάδα προβάλλει την ανάγκη δημιουργίας ενός Πολιτισμού των Πολιτισμών, ο οποίος βασίζεται στην αρχή της πολιτιστικής ισοτιμίας, στην αρχή του διαλόγου των πολιτισμών, στην αρχή του σεβασμού της πολιτιστικής ταυτότητος του άλλου.
Ευχόμεθα, επίσης, οι Αγώνες της Αθήνας να διεξαχθούν σε ένα κλίμα διεθνούς ειρήνης και – έστω προσωρινής – καταπαύσεως εχθροπραξιών. Τούτο προσπαθούμε να προωθήσουμε μέσω της ιδέας της Ολυμπιακής Εκεχειρίας.
Όπως και στην αρχαιότητα, θέλουμε να επαναφέρουμε την αρχή της παύσεως κάθε εχθρικής ενέργειας μεταξύ κρατών, τη σιγή των όπλων, προκειμένου οι αθλητές, ανεπηρέαστοι, να αφοσιωθούν στην αγωνιστική τους επίδοση. Όσο και αν τούτο φαίνεται ουτοπικό, στόχος μας είναι να στείλουμε ένα ισχυρό συμβολικό μήνυμα ειρήνης και συναδέλφωσης των λαών.
