Κάθε φορά που πλησιάζει η επέτειος της 24ης Ιουλίου, αναρωτιέμαι, τι σκέφτεται η γενιά που δεν έζησε τη στρατιωτική δικτατορία, για την τραυματική εμπειρία που προηγήθηκε της μεταπολίτευσης. Αν αισθάνεται ευγνωμοσύνη για τους ανθρώπους εκείνους που μπήκαν μπροστά στα τανκς, που φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν, διώχθηκαν, βασανίστηκαν, κυνηγήθηκαν. Αν συνειδητοποιεί το μέγεθος της προσφοράς, αν συγκλονίζεται από το παράδειγμά τους.
Αναρωτιέμαι ακόμη, αν αυτή η γενιά που μεγάλωσε σε μια ελεύθερη Ελλάδα ενδιαφέρεται να μελετήσει σε βάθος, όσα προηγήθηκαν της επταετίας και όσα ακολούθησαν, για να αποκατασταθεί, σταδιακά και όχι ανώδυνα, η ομαλότητα.
Βρίσκονται σήμερα ανάμεσά μας οι πρωταγωνιστές του αντιδικτατορικού αγώνα, οι περισσότεροι ανάμεσά τους αφανείς, που δεν γνώρισαν σπουδαίες τιμές και δεν απόλαυσαν προνόμια και ανταμοιβές.
Κάποιους από αυτούς δυσκολευτήκαμε να τους εντοπίσουμε μέσα στη σιωπή της αξιοπρέπειάς τους. Και άλλους δυσκολευτήκαμε να τους πείσουμε ότι δεν επιδιώξαμε την παρουσία τους για λόγους εθιμοτυπίας αλλά για να εξοφληθεί -όσο γίνεται- ένα χρέος βαρύ, το χρέος των πολλών απέναντι στους λίγους που προτίμησαν να χάσουν την ασφάλειά τους για να κερδηθεί ο εθνικός αυτοσεβασμός.
Τους ευχαριστώ όσους βρίσκονται σήμερα εδώ, τους ευχαριστώ για τη στάση της ζωής τους, για τον τρόπο με τον οποίο επέλεξαν να κοιτάζουν τον κόσμο.
Κυρίες και Κύριοι,
Έχουν περάσει τριαντατρία χρόνια από την τραγωδία της Κύπρου που οδήγησε στην κατάρρευση της χούντας. Και η τραγωδία αυτή συνεχίζεται, γιατί τα κατοχικά στρατεύματα παραμένουν εκεί, σύμβολα μίας παράνομης εισβολής που δεν τιμωρήθηκε ποτέ από τη διεθνή κοινότητα. Η σκέψη όλων μας είναι πάντα κοντά στον κυπριακό ελληνισμό που υποφέρει από τη διχοτόμηση. Προσδοκία μας παραμένει η επανένωση του νησιού με μια λύση μόνιμη, δίκαιη και βιώσιμη.
Έχουν περάσει τριαντατρία χρόνια από τότε. Στη διάρκειά τους έγιναν πολλά για τα οποία αισθανόμαστε όλοι περήφανοι. Εμπεδώθηκαν οι δημοκρατικοί θεσμοί και το κράτος δικαίου, η χώρα μας βρέθηκε στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξαλείφθηκε ο οποιοσδήποτε κίνδυνος συνταγματικής εκτροπής, δημιουργήθηκαν οι οικονομικές δομές ενός αναπτυγμένου σύγχρονου κράτους. Αν σκεφτεί κανείς από πού ξεκινήσαμε και πού φθάσαμε, συνειδητοποιεί πόσο μεγάλη είναι η απόσταση που διανύθηκε.
Η επίγνωση αυτής της προόδου είναι και η πηγή της αισιοδοξίας μας. Αισιοδοξία αναγκαία, γιατί ο δρόμος μπροστά είναι μακρύς.
Σήμερα η αμφιβολία και το ενδιαφέρον μας δεν είναι, για το αν έχουμε δημοκρατία, αλλά για την ποιότητά της, για το βάθος και το βαθμό ωριμότητάς της. Είναι η δημοκρατία που θέλουμε; Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσής της;
Οι δείκτες της φτώχειας, η ποιότητα ζωής των αδυνάμων της εποχής μας, τα προβλήματα διαβίωσης των μεταναστών μας θυμίζουν ότι δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε στις ανέσεις της καθημερινότητάς μας. Η επιρροή οικονομικών και άλλων κέντρων στην πολιτική ζωή επιβεβαιώνουν ότι υπάρχουν ανοιχτές μάχες για να δώσουμε στο όνομα του πολιτικού πολιτισμού, που δεν χαρίζεται αλλά κατακτιέται μέρα με τη μέρα.
Δεν θα επιχειρήσω να απαριθμήσω τις αδυναμίες της σύγχρονης δημοκρατίας γιατί θα ήθελα να εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας σε μία από τις πλέον δραματικές παραμέτρους.
Κυρίες και Κύριοι,
Όταν σήμερα μιλάμε για ποιότητα δημοκρατίας, δεν μπορούμε παρά να έχουμε στο νου μας μία οικολογική δημοκρατία που θα έχει στο επίκεντρο την προστασία της φύσης.
Στις πυρκαγιές θυσιάστηκαν ανθρώπινες ζωές, ζωές συμπολιτών μας που τοποθέτησαν το συλλογικό καλό πάνω απ’ το ατομικό. Στις οικογένειές τους εκφράζω τη βαθύτατη θλίψη μου καθώς και την ελπίδα να μην υπάρξουν άλλα θύματα στα πύρινα μέτωπα.
Οι πυρκαγιές αυτές έδειξαν για άλλη μια φορά με δραματικό τρόπο ότι παραμένει ζητούμενο το μέτρο της οικολογικής ευαισθησίας που θα μας προστατεύσει από τη βία του τσιμέντου και της εξαφάνισης του πράσινου.
Τις συνέπειες της καταστροφής της φύσης τις βιώνουμε όλοι μας, όμως περισσότερο αυτοί που ζουν σε υποβαθμισμένες περιοχές.
Οι ευπορότεροι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, σπίτια κοντά στο πράσινο, φυγές στην ύπαιθρο, πρόσβαση στη θάλασσα. Γι αυτό, η προστασία του περιβάλλοντος είναι πλέον ζήτημα δημοκρατίας. Και η συμμετοχή στον αγώνα για τη σωτηρία της φύσης είναι υψηλό δημοκρατικό καθήκον του πολιτικού μας συστήματος, κάθε πολίτη που δεν θέλει απλώς να ευημερήσει, αλλά να ευτυχήσει κυνηγώντας το όνειρο ενός καλύτερου και βιώσιμου κόσμου. –
