Στρατηγέ,
Οι ημέρες αυτές, επέτειοι ηρωικών αγώνων και νικηφόρων μαχών, ανήκουν βεβαίως στο ΄Έθνος ολόκληρο, αλλά ανήκουν ειδικότερα στις ΄Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, κληρονόμους της δόξας που εκέρδισαν οι στρατιώτες μας το 1912-1913 και το 1940. Γι΄ αυτό κατά παράδοσιν, τηρουμένην από ετών, προσερχόμεθα όλοι στην πρόσκλησή σας, να συνεορτάσομε την 26η και την 28η Οκτωβρίου εις το παρατιθέμενον εκ μέρους σας επίσημο δείπνο. Σας ευχαριστώ λοιπόν για την θερμή φιλοξενία σας και την λαμπρή εκ μέρους σας τήρηση της παραδόσεως.
Κύριε Πρωθυπουργέ, κύριοι Υπουργοί, κύριε Αρχηγέ της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως, κύριε πρώην Πρόεδρε της Δημοκρατίας, κύριοι Αρχηγοί των κομμάτων, Παναγιώτατε, κύριοι Βουλευταί, Κύριε Νομάρχα, Κύριε Δήμαρχε, κύριοι Αρχηγοί, κύριοι Αξιωματικοί, κυρίες και κύριοι.
Είμαι βέβαιος ότι οι εθνικές επέτειοι που αυτές τις ημέρες εορτάζονται, διατηρούν πάντοτε την δύναμη να συγκινούν τις καρδιές των Ελλήνων. Είναι γεγονότα μεγάλης ιστορικής σημασίας, τα οποία επηρέασαν κατά τρόπο καίριο τις εθνικές εξελίξεις και την πορεία της χώρας. Η 26η Οκτωβρίου 1912, λόγω του μεγίστου σε σημασία γεγονότος της απελευθερώσεως της Θεσσαλονίκης που συνέβη την ημέρα αυτή, αναγνωρίστηκε ως η σπουδαιότερη ημέρα των απελευθερωτικών πολέμων του 1912-13, οι οποίοι άλλαξαν την μορφή του τόπου και του έδωσαν την ορμητική ώθηση ώστε να εξελιχθεί σ΄ αυτό που είναι η σημερινή Ελλάς, η δε 28η Οκτωβρίου 1940 εκύρωσε με τον πιο λαμπρό τρόπο τα κεκτημένα της Ελλάδος, ανέδειξε τον πατριωτισμό των Ελλήνων, και επέτρεψε μετά την λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων και των αδελφών μας Δωδεκανησίων, που έζησαν μία περισσότερη ξενική κατοχή από τους λοιπούς ΄Έλληνες και την αντιμετώπισαν με υπερηφάνεια και εμμονή στην ιδέα της απελευθέρωσης. Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στην Προεδρία της Δημοκρατίας, για δεκάτη ήδη φορά ευρίσκομαι στην Θεσσαλονίκη για να συνεορτάσομεν την θρησκευτική εορτή του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου και τις ιστορικές επετείους, για δεκάτη φορά –και βεβαίως τελευταία- απευθύνομαι στους συνδαιτημόνες και προσκεκλημένους κάθε χρόνο του Στρατηγού Διοικητού του ΙΙΙ Σώματος Στρατού, για να αναφερθώ σε θέματα εξωτερικής πολιτικής παλαιότερα και εσωτερικής κυρίως σημασίας τα τελευταία χρόνια. Ήταν νομίζω δικαιολογημένη η επιλογή μου αυτή, γιατί κατά τα πρώτα χρόνια της θητείας μου τα εξωτερικά θέματα ήταν σε μεγαλύτερη ένταση, ενώ τα ύστερα χρόνια κυριαρχήθηκαν από τις εσωτερικές υποθέσεις και επιδιώξεις, χωρίς βεβαίως να αναφέρομαι σε θέματα πολιτικής επικαιρότητος και αντιδικίας μεταξύ των κομμάτων, στα οποία δεν είχα ούτε δικαίωμα, ούτε διάθεση να αναμιχθώ.
Οι ομιλίες μου αυτές, των προηγουμένων ετών, ολιγώτερο ή περισσότερο άξιες προσοχής, δεν νομίζω ότι επηρέασαν τις εξωτερικές υποθέσεις μας ή τις εσωτερικές εξελίξεις, αλλά μου έδωσαν την ευκαιρία να επισημάνω μερικά σημαντικά, κατά την γνώμη μου θέματα. Τα εξωτερικά θέματα που μας απασχολούν εδώ και πολλά χρόνια και έδωσαν αφορμή σε μερικές από τις ομιλίες μου έχουν εισέλθει, όπως ελπίζομε σε μία διαδικασία ειρηνικών εξελίξεων. Την ελπίδα αυτή έχω και εγώ, όχι μόνον διότι πάντοτε αποδέχεται κανείς την ελπίδα του καλού, αλλά και διότι υπάρχουν θετικά γεγονότα που την στηρίζουν και εκφράζεται η διάθεση ανεύρεσης λύσεων εκ μέρους και των δύο μερών. Παρά ταύτα δεν έχουν εξαλειφθεί εντελώς και οι δυσοίωνοι φόβοι. Παρά τον ειλικρινή, όπως πιστεύω, προσανατολισμό της Τουρκικής Κυβερνήσεως προς την Ευρωπαϊκή ΄Ένωση, οι εθνικιστικές και ασυμβίβαστες με τις Ευρωπαϊκές αρχές τάσεις, εξακολουθούν να εμφανίζονται κατά διαστήματα με διάφορες ενέργειες στο Αιγαίο, στην Κύπρο, ή εναντίον του Πατριαρχείου. Δε θέλω να επιμείνω στα θέματα αυτά, για να μη νομισθεί ότι η χώρα μας, λόγω των γεγονότων αυτών διατηρεί επιφυλάξεις για τον ορισμό ημερομηνίας ενάρξεως διαπραγματεύσεως για την ένταξη της Τουρκίας. Δεν διατηρούμε αρνητικές απέναντι της Τουρκίας σκέψεις, αλλά θα πρέπει και η Τουρκία να αποδεικνύει ότι η προσέγγισή της προς την Ευρώπη συνοδεύεται από ειλικρινή διάθεση αλλαγών τόσο στο ε
σωτερικό της χώρας, όσο και στην αντιμετώπιση των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής που συνδέονται με τη χώρα μας και την Κύπρο. Οι συνεχιζόμενες από ικανού χρόνου επαφές και διαβουλεύσεις μεταξύ εκπροσώπων των δύο Υπουργείων Εξωτερικών, απ΄ όσα ολίγα γίνονται γνωστά, φαίνεται να οδηγούνται προς την σωστή κατεύθυνση και συνοδεύονται από τις ευχές όλων μας να καταλήξουν στην σύνταξη ενός συνυποσχετικού για την ανάθεση στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης της λύσεως του θέματος της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Θα πρέπει συγχρόνως η Τουρκία να παύσει να συμπεριφέρεται προκλητικά σε βάρος της Ελλάδος και να δημιουργεί την εντύπωση ότι άλλα λέγει για την ευρωπαϊκή προοπτική της και διαφορετικά πράττει έναντι της χώρας μας.
΄Αλλα προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν στα Δυτικά Βαλκάνια, στα οποία δεν κρίνω σκόπιμο αυτή την στιγμή να αναφερθώ λεπτομερώς, παρά μόνον να ευχηθώ να αναγνωρισθεί από τα Κράτη της περιοχής, ότι η πορεία τους προς την Ευρωπαϊκή Ενωση αποτελεί μονόδρομο διά την μελλοντική ηρεμία της περιοχής και την κοινή όλων ευημερία, πορεία η οποία δεν πρέπει να ανακόπτεται από εθνικισμούς άλλων εποχών, μισαλλοδοξίες και καχυποψίες που δεν έχουν πλέον λόγο να διατηρούνται και να προκαλούν ψυχρότητα μεταξύ Κρατών και μεταξύ των Λαών τους.
΄Ολες αυτές οι προηγούμενες ομιλίες μου ήσαν χωρίς μεγάλη σημασία, ομιλίες που το ακροατήριο παρακολούθησε χωρίς μεγάλη προσοχή, ομιλίες καθιερωμένες από την συνήθεια, που μεταδίδονται μεν από το εξαίρετο κανάλι τη ΕΤ3, αλλ΄ εύρισκαν πολύ λίγο χώρο στις καθημερινές εφημερίδες της επομένης. Εφέτος, όπως κάθε χρόνο, αναζήτησα το θέμα της ομιλίας μου επειδή είναι, όπως ήδη υπενθύμισα, η τελευταία φορά που απευθύνομαι προς υμάς, σκέφθηκα να σας απασχολήσω για λίγα όπως πάντοτε λεπτά με όσα θέματα εσωτερικού ενδιαφέροντος έχω ήδη θίξει, αλλά κατά τρόπο όμως γενικότερο. Να σας ομιλήσω και πάλι για τις υποχρεώσεις των πολιτών απέναντι του Κράτους αλλά και απέναντι αλλήλων, υποχρεώσεις που πιστεύω πως συχνά λησμονούνται, για την προστασία του περιβάλλοντος και την καθαριότητα, για τα εθνικά μας ελαττώματα, που μας μειώνουν και για την καθημερινή συμπεριφορά μας σε διάφορες περιστάσεις, μεταξύ των οποίων οι αθλητικές εκδηλώσεις. Σκέφτηκα να πω πάλι μερικά λόγια για μια, όπως πιστεύω, βασική προϋπόθεση κάθε μελλοντικής εθνικής επιτυχίας, έστω και αν και αυτή η ομιλία μου δεν θα επηρεάσει περισσότερο από τις άλλες.
΄Εχω την πεποίθηση, κυρίες και κύριοι, ότι χρειαζόμεθα την αναβάθμιση του πολιτισμού της καθημερινότητάς μας, για την ανάδειξη της χώρας μας στο επίπεδο άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Υπάρχει μια απόσταση αισθητικής και πολιτισμού που μας χωρίζει από άλλους προηγμένους Λαούς. Ως πολιτισμό εννοώ εδώ κάτι διαφορετικό από τον καλλιτεχνικό και πνευματικό πολιτισμό, που αναδεικνύει μουσικούς, συγγραφείς, ποιητές, ζωγράφους και άλλους καλλιτέχνες. Εννοώ τον πολιτισμό της καθημερινότητάς μας, της κοινωνικής συμπεριφοράς μας, τον πολιτισμό που αναφέρεται στο ήθος μας, στην εξωτερική εμφάνιση των πόλεων και των χωριών μας, την αισθητική ανάπλαση των χώρων, εντός των οποίων κινούμεθα, την προστασία του περιβάλλοντός μας, που περιλαμβάνει πολλά επί μέρους θέματα, από την προστασία των δασών μας, μέχρι την καθαριότητα των δημοσίων χώρων και την διαχείριση και την ανακύκλωση των απορριμμάτων. Ακόμη εννοώ τον καθημερινό τρόπο της συμπεριφοράς μας, την ευσυνείδητη προσφορά των υπηρεσιών μας και της εργασίας μας εις όλα τα επαγγέλματα που ασκούμε, την στάση μας ως κοινωνικών ανθρώπων απέναντι των συνανθρώπων μας και με ιδιαίτερη έμφαση να υπενθυμίσω ότι στερούμεθα αθλητικής παιδείας και καλής συμπεριφοράς, κατά τις αθλητικές συναντήσεις. Να σημειώσω, τέλος, την αξία της εθελοντικής προσφοράς, που είναι η βασική έκφραση κοινωνικής αλληλεγγύης.
Δεν πρέπει να αρκούμεθα στην επιδίωξη της οικονομικής αναπτύξεως της χώρας μας, η οποία απαιτεί πολύμορφες και συντονισμένες προσπάθειες εκ μέρους ιδίως της εκάστοτε κυβερνήσεως με την εξαγγελία και εφαρμογή διαφόρων μέτρων δημοσιονομικής, φορολογικής, επενδυτικής κλπ πολιτικής, πρέπει να επιχειρούμε συνεχώς την πολιτιστική βελτίωση του επιπέδου της ζωής μας η οποία εξαρτάται περισσότερο από εμάς τους πολίτες,
παρά τους κυβερνώντες.
Νομίζω ότι η επιτυχία των Ολυμπιακών Αγώνων συνδέεται απολύτως με τις επιδιώξεις που ανέφερα και δίνει την ευκαιρία να ζητήσομε την συνδρομή των πολλών, η οποία μας χρειάζεται, για την επιτυχία του στόχου. Βεβαίως οι Ολυμπιακοί Αγώνες επέτυχαν, γιατί οι Ολυμπιακές εγκαταστάσεις κατασκευάστηκαν εγκαίρως κατά τον καλλίτερο τρόπο, γιατί η οργάνωσή τους υπήρξε εξαιρετική και προέβλεψε όλες τις λεπτομέρειες, γιατί η ασφάλειά τους εξασφαλίστηκε με υψηλές δαπάνες, αλλά και γιατί οι πολίτες συνεισέφεραν πολλά και συνετέλεσαν αποφασιστικά. Η καθαριότης της πόλεως, για την οποίαν εφρόντισαν οι εργαζόμενοι σ΄ αυτή, αλλά και οι Αθηναίοι, η ανακαίνιση της εξωτερικής επιφάνειας πολλών ιδιωτικών οικιών, με την συνδρομή του Κράτους και του Δήμου αλλά και την συμβολή των ιδιοκτητών, η χωρίς κανένα εμπόδιο κίνηση των αυτοκινήτων, με τον απόλυτο σεβασμό της λεγόμενης ολυμπιακής λωρίδος κυκλοφορίας και η θαυμαστή συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων εθελοντών που προσέφεραν μεγάλες υπηρεσίες στην άψογη διεξαγωγή των Αγώνων, απέδειξαν ότι όταν τίθεται ένας στόχος εθνικής σημασίας και καλούνται οι πολίτες να βοηθήσουν, τότε όλοι οι ΄Ελληνες βάζουν τα δυνατά τους και αποδεικνύονται ικανοί, όσον και άλλοι Λαοί τον στόχο αυτόν να τον επιτύχουν.
Ο Λαός μας όχι μόνον είναι ικανός για μεγάλα βήματα προόδου, αλλά είναι και Λαός συναισθηματικός, ευσυγκίνητος, ο οποίος προσέρχεται προθύμως να συμβάλει στην πραγματοποίηση ενός στόχου, για την επίτευξη του οποίου κινήθηκε το ενδιαφέρον του, ενός στόχου που του παρουσιάστηκε από την πλευρά του εθνικού συμφέροντος. Αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές στο παρελθόν με τη συμμετοχή του Λαού στις διάφορες αναπτυξιακές προσπάθειες του τόπου, με την ένταξη της χώρας στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα και με την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων.
Πιστεύω ότι η ευκαιρία είναι πρόσφορη και ο χρόνος κατάλληλος, να οργανώσομε μια εκστρατεία αναβάθμισης της καθημερινής ζωής μας, προβάλλοντας τον νέον αυτόν στόχο ως εθνικό, εξηγώντας την σημασία που θα έχει για το μέλλον μας η επιτυχία του και ζητήσουμε απ΄ όλους να συνεργαστούν στους τομείς που ήδη εμνημόνευσα, χάριν του συμφέροντός μας και χάριν της αναβαθμίσεως της εικόνος της χώρας διεθνώς. Η χώρα μας χωρίς αμφιβολία προοδεύει σε όλους τους τομείς, χρειάζεται όμως να κάνει ταχύτερα βήματα για μια θεαματική άνοδο της ποιότητας της ζωής μας, άνοδο και βελτίωση που δεν συνδέεται με την οικονομική ανάπτυξη του τόπου, αλλά με κάτι άλλο εξ ίσου σημαντικό, με τον καθημερινό πολιτισμό μας. Η οικονομική γενικώς ανάπτυξη του τόπου, είναι πραγματικότης, παρά τις θλιβερές φωνές των διαρκώς παραπονουμένων, παρά την μελαγχολική διάθεση των εξ επαγγέλματος κριτικών, και η πρόοδος του τόπου θα συνεχισθεί με την βοήθεια όλων των κυβερνήσεων άλλοτε με βραδύτερους και άλλοτε με ταχύτερους ρυθμούς. Γι΄ αυτό έχω πει πολλές φορές πως είμαι αισιόδοξος για το μέλλον αυτού του τόπου και την προκοπή του, η οποία είναι όχι απλώς ορατή, αλλά καταφανής όταν συγκρίνουμε τις διάφορες περιόδους της εθνικής μας ζωής και αυτές ακόμη που δεν απέχουν χρονικά, πολύ από την σημερινή. Είμαι αισιόδοξος, όπως είναι ελπίζω οι περισσότεροι ΄Ελληνες, αλλά δεν έχω ενθουσιαστεί με κάποια προοπτική, με κάποια προσδοκία. Ούτε οι ΄Ελληνες έχουν καταληφθεί από κάποιον εθνικό ενθουσιασμό, για κάποιο θέμα όπως συνέβη με την κατάκτηση του Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου και με την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, που αναγνωρίσθηκε διεθνώς. Πιστεύω ότι μπορούμε να προκαλέσουμε αυτόν τον ενθουσιασμό, όχι εκ των υστέρων, μετά δηλαδή την επιτυχία, αλλά εκ των προτέρων, εάν παρουσιάσουμε στο Λαό μας με σωστό τρόπο την σπουδαιότητα και την ανάγκη αυτής της πολιτισμικής αναβάθμισης, που θα βελτιώσει χωρίς ιδιαίτερες δαπάνες το επίπεδο της καθημερινής ζωής μας. Αν εξηγήσουμε πως είναι εύκολο να καλύψωμε την απόσταση από τα άλλα κράτη, αν ζητήσομε όχι να υποβληθεί ο Λαός σε στερήσεις, αλλά να αποβάλει μερικά ελαττώματά του και αναδεχθεί τους κανόνες συμπεριφοράς που χαρακτηρίζουν τους προηγμένους και πολιτιστικά εξελιγμένους Λαούς.
Για να κερδίσομε αυτό το εθνικό έπαθλο, πρέπει να κατανοήσομε προηγουμένως την υστέρησή μας και τις σε βάρ
ος μας συνέπειες αυτής της καθυστέρησης και να θελήσωμε να την καλύψωμε και να την ξεπεράσομε. Χρειάζεται για όλα αυτά μία πανελλήνια εκστρατεία ενημέρωσης, πρόκλησης του ενδιαφέροντος όλων και του ενθουσιασμού τους. Δεν είμαι σε θέση αυτή τη στιγμή να προσδιορίσω τους τρόπους που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε. Νομίζω ότι πρέπει να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο κάποιες οργανώσεις, κάποιες ενώσεις πολιτών που θα δραστηριοποιηθούν με μέθοδο και σχεδιασμό και με την βοήθεια και συμπαράσταση του Κράτους. Θα πρέπει να ζητηθεί η εξαιρετικής σημασίας για την επιτυχία του σκοπού, συμβολή και ενεργός δράση των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, αλλά και των εφημερίδων, με καθημερινώς επαναλαμβανόμενα συνθήματα και προτροπές. Να καθιερωθούν ίσως βραβεία και εύφημες μνείες και να διαρκέσει η προσπάθεια όσο χρονικό διάστημα θα χρειαστεί για να κατανοηθεί η σπουδαιότητά της και τα οφέλη που θα προκύψουν.
Στην ουσία της η προσπάθεια θα είναι προσπάθεια Παιδείας και Πολιτισμού. Παιδεία όχι για την προσφορά γνώσεως αλλά για την επικράτηση των κανόνων ορθής κοινωνικής συμπεριφοράς, παιδεία που διδάσκεται, είμαι βέβαιος, και στα Σχολεία μας, αλλά χρειάζεται ταχύτερους ρυθμούς, απ΄ αυτούς που προσφέρει η σχολική διαδικασία. Πολιτισμός και ανάπτυξη της αισθητικής μας που θα αλλάξει την καθημερινή ζωή μας.
Αυτές τις ημέρες της ιστορικής μνήμης, συγχρόνως με την αναδρομή στο παρελθόν, ας αποφασίσομε για το μέλλον μας, ας βελτιώσομε τη ζωή μας από απόψεως ήθους, από απόψεως αισθητικής και κοινωνικής συμπεριφοράς, ας γίνομε καλλίτεροι, ας κάνομε τον τόπο μας καλλίτερο, πιο όμορφο, πιο καθαρό, πιο ευχάριστο. Ας παραδειγματισθούμε από την επιτυχία των Ολυμπιακών Αγώνων και ας πιστέψουμε στις δυνατότητές μας. ΄Οπως πιστέψαμε στην ανάγκη να επιτύχουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, να πιστέψομε στην ανάγκη της συνδρομής του καθ΄ ενός από μας για να επιτύχει η αναβάθμιση του επιπέδου της ζωής μας.
Εύχομαι σε όλους υγεία, προσωπική ευτυχία και φρονηματισμό από τις εθνικές επετείους, ώστε να συμβάλομε στην πρόοδο της χώρας μας.-
