Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, επισκέφθηκε τους Λιγκιάδες Ιωαννίνων, όπου παρέστη στις εκδηλώσεις μνήμης για την 83η Επέτειο του Ολοκαυτώματος των Λιγκιάδων.
Μετά το πέρας της τελετής στο Μνημείο Ολοκαυτώματος, ο κ. Τασούλας κατέθεσε στεφάνι και προέβη στην ακόλουθη δήλωση:
«Οι Λιγκιάδες των Ιωαννίνων είναι ένα ακόμη μαρτυρικό χωριό. Εδώ στα δυτικά του Μιτσικελίου πάνω από τη λίμνη Παμβώτιδα, αντικρίζοντας τα Γιάννενα, πριν από 83 χρόνια, διεπράχθη μία ακόμη κτηνωδία των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, εις βάρος, κυριολεκτικά, άμαχου πληθυσμού.
Εκείνη την Κυριακή, έξι γερμανικά καμιόνια έφτασαν στο χωριό. Οι άντρες έλειπαν για αγροτικές εργασίες στο Ζαγόρι και το μένος τους ξέσπασε κατά γυναικών, παιδιών και ηλικιωμένων.
Εκπροσωπώντας την ελληνική Πολιτεία, θέλω να υπογραμμίσω πως αυτά τα εγκλήματα πολέμου, τις θηριωδίες, δεν θα τα ξεχάσουμε ποτέ. Σήμερα η παρουσία μου εδώ αυτό δηλοί.
Τιμούμε τη μνήμη των αμάχων. Σεβόμαστε τον πόνο αυτών των περιοχών της Ελλάδος και είμαστε πάντα δίπλα τους, ώστε η σημερινή Ελλάδα, μία εντελώς διαφορετική Ελλάδα από εκείνη της Κατοχής, όχι απλώς να θυμάται, όχι απλώς να τιμά, αλλά και να διεκδικεί όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στην κοινή ευρωπαϊκή προκοπή. Γιατί αυτά τα χωριά μπορεί να υπέστησαν την κτηνωδία των κατακτητών, αλλά κατάφεραν και πάλι να σταθούν στα πόδια τους και αυτό είναι το καλύτερο μνημόσυνο και η καλύτερη απάντηση σε εκείνη την θηριωδία.
Δεν γονάτισαν, αλλά συνέχισαν τη ζωή τους με πόνο, με πίκρα, με μνήμη και αντάμωσαν την πρόοδο. Σήμερα από ένα ακόμη μαρτυρικό χωριό αισθάνομαι την ανάγκη να υπογραμμίσω και πάλι, όπως το έκανα στα Καλάβρυτα, όπως το έκανα στη Βιάννο, όπως το έκανα στην Παραμυθιά, πως οι απαιτήσεις και οι αξιώσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας για τις γερμανικές επανορθώσεις είναι ενεργές, είναι νόμιμες, απαράγραπτες και διεκδικήσιμες. Είναι ενεργές γιατί τα γεγονότα μας το επιβάλλουν, η μνήμη μας το επιβάλλει, το καθήκον μας, το χρέος μας, προς την ιστορία μας το επιβάλλει και κυρίως η ανάγκη για απόδοση δικαιοσύνης.
Θυμόμαστε, διεκδικούμε και προστατεύουμε το μέλλον μας γιατί τιμούμε αυτούς τους άμαχους που έπεσαν όπως πριν 83 χρόνια εδώ στους Λιγκιάδες».
Νωρίτερα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέστη στην επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου και στη συνέχεια μετέβη στο Μνημείο Ολοκαυτώματος, όπου εκφώνησε την παρακάτω ομιλία:
«Κυρίες και κύριοι,
“Όταν οι άνθρωποι θέλουν να πονείς, μπορούνε με χίλιους τρόπους. / Ρίξε το όπλο και σωριάσου πρηνής, όταν ακούσεις ανθρώπους. / Όταν ακούσεις ποδοβολητά λύκων, ο Θεός μαζί σου! / Ξαπλώσου χάμου με μάτια κλειστά και κράτησε την πνοή σου”, μας λέει ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης.
Τα ποδοβολητά λύκων ήχησαν εδώ στα ανεμοδαρμένα ύψη των Λιγκιάδων, μια Κυριακή, σαν σήμερα, πριν 83 ακριβώς χρόνια, στις 3 Οκτωβρίου του 1943. Εκείνη τη μέρα η εκκλησία του χωριού δεν λειτούργησε, γιατί ο ιερέας ήταν σε άλλο μέρος και έτσι ο ανδρικός πληθυσμός πέρασε πάνω από το Μιτσικέλι και κατέβηκε στις Καρυές για αγροτικές εργασίες. Μάζευαν καρύδια για να τα πουλήσουν στα Γιάννενα και να ζήσουν. Και στο χωριό έμειναν μόνο οι γυναίκες, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Τα ποδοβολητά, λοιπόν, των λύκων συνάντησαν αυτόν τον πληθυσμό, τον κυριολεκτικά άμαχο, και εκδικήθηκαν για δήθεν πράξεις της Εθνικής Αντίστασης, ως δήθεν αντίποινα για σκοτωμούς Γερμανών αξιωματικών από τον ΕΔΕΣ.
Δεν ήταν όμως έτσι. Το 1943, δεν είχαμε μόνο τους Λιγκιάδες, είχαμε το Κομμένο, τη Μουσιωτίτσα, τα Καλάβρυτα, τη Βιάννο στην Κρήτη, το Κεφαλόβρυσο. Το 1943 ήταν μια κρίσιμη χρονιά για το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Ήταν η πρώτη χρονιά που η Γερμανία ένιωθε ότι χάνει τον πόλεμο. Χάσανε στο Στάλιγκραντ, τη μεγάλη μάχη και ένα μέρος του στρατού που έχασε στο Στάλινγκραντ ήρθε εδώ στην Ήπειρο για να κυνηγήσει τα αντάρτικα σώματα. Η μεραρχία Εντελβάις ήρθε από το Στάλινγκραντ. Χάσανε στο Κούρσκ στη Ρωσία. Χάσανε στην Τυνησία. Χάσανε την Ιταλία, η οποία συνθηκολόγησε.
Και όταν το Φεβρουάριο του 1943 στο Βερολίνο ο Γκαίμπελς μάζεψε σε ένα μεγάλο αθλητικό χώρο Γερμανούς πολίτες και τους ρώτησε αν παρά τις ήττες τους, ειδικά μετά το Στάλινγκραντ, θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος και να γίνει ολοκληρωτικός, η μάζα η γερμανική και όχι ο λαός, ουρλιάζοντας ζήτησε να συνεχιστεί ο πόλεμος και να γίνει ολοκληρωτικός.
Και έγινε ολοκληρωτικός. Αφηνιασμένοι από τις αποτυχίες και από το ζύγι του πολέμου που έγερνε προς την πλευρά των Συμμάχων, ξέσπασαν σε αθώους. Εδώ, σε αυτό το χωριό, 3 κάτοικοι από την Αμφιθέα, 86 κάτοικοι από τους Λιγκιάδες έδωσαν τη ζωή τους, τα χρόνια εκείνα της Κατοχής, για την ελευθερία και την ανεξαρτησία. Και οι κατακτητές έβγαλαν το άχτι τους γι’ αυτό που ένιωθαν ότι τους περίμενε.
Κατά μία περίεργη χρονολογική σύμπτωση, αυτή η επέτειος που σήμερα τιμούμε και για την οποία εκφράζουμε τον βαθύ μας σεβασμό συμπίπτει με την εθνική επέτειο της σημερινής Γερμανίας, με την επέτειο της Ενοποιήσεως.
Άκουσα με προσοχή αυτά που είπε η Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου. Χθες στη Βρέμη, στη Βόρεια Γερμανία, ο Πρόεδρος της Γερμανίας Στάινμαϊερ, έκανε μία συγκλονιστική ερώτηση. Στην ομιλία του σχετικά με αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Γερμανία, δηλαδή την άνοδο πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες είτε συγκεκαλυμμένα είτε απροσχημάτιστα βλέπουν με συμπάθεια εκείνα τα καθεστώτα που προκάλεσαν “τα ποδοβολητά των λύκων”, διερωτήθηκε, λοιπόν, μήπως η σημερινή Γερμανία αρχίζει να μοιάζει με την περίοδο της Βαϊμάρης, με την περίοδο του μεγάλου διχασμού ο οποίος προπολεμικά ξέρουμε που οδήγησε.
Αυτό το ανατριχιαστικό ερώτημα οι δημοκρατίες κατά βάση έχουν να το απαντήσουν μόνο με τη δική τους ισχύ. Και η ισχύς των δημοκρατιών είναι οι ίδιοι οι λαοί. Οι λαοί οι οποίοι πρέπει να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να μην θεωρούν ότι η ευθύνη σε μια δημοκρατία είναι αβάσταχτη αλλά να γοητεύονται από την ευθύνη τους. Γιατί όταν σε μια δημοκρατία ο λαός αποφασίζει, σημαίνει ότι ο ίδιος ο λαός ευθύνεται για τη μοίρα του. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη γοητεία από το να ορίζεις τη μοίρα σου.
Όσοι ασπάζονται ολοκληρωτικές θεωρίες δεν θεωρούν ότι ο λαός είναι σε θέση να ορίζει τη μοίρα του. Δεν υπάρχει τίποτα πιο υποτιμητικό για τον λαό από αυτούς που ασπάζονται αυτές τις ολοκληρωτικές θεωρίες και τον θεωρούν ανάξιο να ορίζει τη μοίρα του.
Συνεπώς, είμαι βέβαιος ότι πέρα από τις νομικές και δικαστικές απαγορεύσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα, ο λαός θα τιμήσει και θα προστατεύσει το δημοκρατικό πολίτευμα αναλαμβάνοντας την ευθύνη να το διαφυλάξει και να εμποδίσει όποιον επιθυμεί τέτοιου είδους πισωγυρίσματα ή όποιον ασπάζεται τέτοιου είδους θεωρίες, οι οποίες επέτρεψαν στα ποδοβολητά των λύκων να προκαλέσουν 65 εκατομμύρια θύματα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Δεν ξεχνάμε, λοιπόν, αυτή την τραγωδία εδώ στους Λιγκιάδες. Μια τραγωδία που την έβλεπαν και από τα Γιάννενα, γιατί φαίνονταν οι φωτιές και ακούγονταν τα πολυβόλα. Και την τραγωδία αυτή γεύτηκαν οι άντρες του χωριού, όταν το απόγευμα γύρισαν από το Ζαγόρι και αντίκρισαν αυτό το απάνθρωπο θέαμα. Και βεβαίως θα τους θυμόμαστε – είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε – αλλά και θα φροντίζουμε να γίνει η μοίρα της Ηπείρου και της Ελλάδας ακόμη καλύτερη, ως αντίδραση στη φρίκη και στην κτηνωδία του πολέμου.
Η αξίωση της Ελλάδας έναντι αυτής της κτηνωδίας, όπως τη χαρακτήρισε εδώ τον Μάρτιο του ‘14 ο ίδιος ο τότε Πρόεδρος της Γερμανίας Γιοακίμ Γκάουκ, δεν είναι αξίωση που πηγάζει από εκδικητικά αισθήματα ούτε προβάλλεται ως ένα είδος ποινής. Είναι αξίωση που πηγάζει από ό,τι πιο ευγενές έχει επινοήσει ο άνθρωπος: από τη δικαιοσύνη. Και αυτές οι αξιώσεις, ως εκπρόσωπος της Πολιτείας, θέλω να ξέρετε ότι είναι πάντα ενεργές, απαράγραπτες και διεκδικήσιμες. Παρά την απόλυτη άρνηση της Γερμανίας να αναγνωρίσει καν την ύπαρξη αυτών των αξιώσεων, η ελληνική Πολιτεία και, ομόφωνα σχεδόν, οι πολιτικές δυνάμεις, ασπάζονται αυτήν τη διεκδίκηση. Η ελληνική Πολιτεία, που κάθε φορά εκφράζει τη λαϊκή βούληση, θεωρεί πως είναι διεκδικήσιμες, ενεργές και απαράγραπτες.
Ας τιμήσουμε, λοιπόν, ο καθένας μέσα στην ψυχή του αυτά τα θύματα και ας φροντίσουμε, έχοντας επίγνωση της ευθύνης που έχουμε ως πολίτες, να δυναμώνουμε πάντα τη δημοκρατία και να την κάνουμε ένα πολίτευμα που χαρίζει στους πολίτες ασφάλεια, ελευθερία και προκοπή. Να είστε καλά!».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, αμέσως μετά, μετέβη στο Πολιτιστικό Κέντρο της κοινότητας, όπου του επιδόθηκε το Τιμητικό – Συμβολικό Κλειδί Λιγκιάδων.
