Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας παρέστη εχθές, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου στην παρουσίαση του βιβλίου του Θεόδωρου Κασσίμη «Πολιτική Πραγματικότητα 1983-2009» στο Μέγαρο της ΕΣΗΕΑ, έπειτα από πρόσκληση του εκδοτικού οίκου «Ι. Σιδέρη» και προέβη στον παρακάτω χαιρετισμό:
«Κυρίες και κύριοι,
Η συντονίστρια κυρία Αλεξάνδρα Κασσίμη, έγκριτη δημοσιογράφος και κόρη του Θεόδωρου Κασσίμη έχει οπωσδήποτε μια ιδιαίτερη συναισθηματική σχέση με όσα περιγράφονται στο βιβλίο “Πολιτική Πραγματικότητα”, που θα μας παρουσιάσουν σε λίγο εκτενώς οι υπόλοιποι εκλεκτοί ομιλητές. Εγώ από την πλευρά μου τολμώ να πω πως διατηρώ μια βιωματική σχέση με όσα διαδραματίστηκαν εκείνες τις δεκαετίες και περιγράφονται στο ίδιο βιβλίο. Συνεργάστηκα με τον αγαπητό φίλο Θεόδωρο Κασσίμη σε αρκετές από τις δράσεις που παρουσιάζει, αλλά και όταν δεν συνεργαζόμασταν, παρακολουθούσα πάντα ό,τι τον αφορούσε, λόγω της υψηλής εκτίμησης που έτρεφα για τον ίδιο και λόγω της φιλίας μας.
Συνεπώς, η διαδρομή από το 1983 έως το 2009 επανέρχεται στη μνήμη μου πολύ πιο ξεκάθαρα, πολύ πιο παραστατικά, τώρα που ο καιρός έχει περάσει. Αυτή η ανασύσταση μιας πολύ σημαντικής περιόδου της ελληνικής πολιτικής σκηνής νομίζω ότι έχει μεγάλη αξία για όποιον ενδιαφέρεται για την πρόσφατη πολιτική μας ιστορία.
Ο Θεόδωρος Κασσίμης είναι πάντα δημοσιογράφος. Η συμμετοχή του στην πολιτική δεν του αφαίρεσε την ικανότητα να περιγράφει ζωντανά, με τρόπο κατανοητό και εύληπτο, κάθε γεγονός, είτε αυτό έγινε ερήμην του, είτε συνέβη με τον ίδιο πρωταγωνιστή ή μάρτυρα. Χωρίζει αυτή την χρονική περίοδο της συμμετοχής του στην πολιτική σε 72 περιγραφές, σε 72 περιστατικά. Προφανώς τα περιστατικά είναι πολύ περισσότερα, θα έλεγα εκατοντάδες, για να μην πω χιλιάδες, αλλά επιλέγει τα πιο χαρακτηριστικά.
Αν και τον γνωρίζω καλά, τολμώ να πω πως μου έκανε μεγάλη εντύπωση ο τρόπος με τον οποίο προκαλούσε ή αποσιωπούσε πολιτικά γεγονότα, προκειμένου να διασφαλίσει το λεγόμενο ήρεμο πολιτικό κλίμα. Δεν ήταν από αυτούς που, έχοντας επαφή και καθημερινή συνεργασία με τον τότε Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω μία λέξη, “φυτίλιαζαν” τον αρχηγό μεταφέροντας αυτό που ο Πλάτων αποκαλούσε θνητή φλυαρία. Ακόμη και όταν μάθαινε ότι σε κλειστό κύκλο λεγόταν κάτι που ήταν κριτικό ή επικριτικό για τον αρχηγό, συνήθως έκρινε ότι δεν είχε κανένα νόημα να του το μεταφέρει διότι θα δημιουργούσε περιττές εντάσεις. Φρόντιζε δηλαδή πάντα οι συζητήσεις του με τον άνθρωπο, τον οποίο υπηρέτησε αρκετά χρόνια ως εκπρόσωπος Τύπου, να είναι παραγωγικές και όχι υπονομευτικές για άλλες σχέσεις.
Ένα άλλο στοιχείο που μου έκανε εντύπωση είναι η περιγραφή των σχέσεών του με την αντίπερα όχθη. Σχέσεις πάντα προσωπικές, αλλά με πολιτικό νόημα. Πάντα ήθελε να διατηρεί γέφυρες με την αντίπερα όχθη. Καθιστούσε έτσι ευκολότερη την από κοινού αντιμετώπιση ευαίσθητων ζητημάτων προς όφελος του τόπου, όταν οι περιστάσεις το απαιτούσαν. Σε αυτό το “άνοιγμα” προφανώς είχε επηρεαστεί και από τη στενή φιλία του με τον Παύλο Μπακογιάννη την οποία περιγράφει, αλλά και με τη σύζυγο του Παύλου, την κυρία Ντόρα Μπακογιάννη. Σε μια εποχή που η συναίνεση, το πλησίασμα των κομματικών τοποθετήσεων φάνταζε πολύ πιο δύσκολο από ό,τι σε άλλες εποχές. Μια αρετή που είναι πάντοτε πολύτιμη, ιδίως στις μέρες μας που το πρόταγμα της ενότητας πρέπει να είναι κυρίαρχο. Μου έκανε επίσης εντύπωση πώς, είτε ως Υφυπουργός Εξωτερικών με αρμοδιότητα τα ζητήματα Απόδημου Ελληνισμού την περίοδο 2006-2009, είτε ως Υφυπουργός Οικονομίας, αρμόδιος για θέματα Τουρισμού και Εξωτερικού Εμπορίου την περίοδο 1992-1993, έδινε πάντοτε λύσεις κοινής λογικής σε φλέγοντα προβλήματα.
Με ορισμένα από αυτά τα ζητήματα ασχολήθηκα και εγώ και θυμάμαι πώς για παράδειγμα ο Θεόδωρος Κασσίμης έλυσε το θέμα του τεράστιου χρέους που η Ρωσία όφειλε προς τον κλάδο των υποδηματοποιών στην Ελλάδα. Θυμίζω ότι η Ρωσία είχε αναλάβει τα χρέη της Σοβιετικής Ένωσης σε θέματα εξωτερικού εμπορίου. Στην Ελλάδα η σοβιετική οφειλή άγγιζε τα 28 δισεκατομμύρια δραχμές. Ο ελληνικός κλάδος με τις μεγαλύτερες απαιτήσεις ήταν εκείνος των υποδηματοποιών, οι οποίοι, αν δεν έπαιρναν τα κεφάλαια που τους χρωστούσαν, θα είχαν πληγεί οικονομικά σε μεγάλο βαθμό. Θυμάμαι, επίσης, πώς ο Θεόδωρος Κασσίμης βοήθησε τις εξαγωγές καταργώντας αντικίνητρα στην εξαγωγική προσπάθεια. Πώς τόνωσε το τουριστικό αποτύπωμα της χώρας, αλλά και με ποιες πρωτοβουλίες έφερε στην Ελλάδα από τον Λίβανο, μια χώρα που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια βρίσκεται και πάλι στο μάτι του κυκλώνα, πάρα πολλούς πολίτες, Έλληνες και Ευρωπαίους, οι οποίοι ήθελαν να φύγουν από μια ταραγμένη και πάντα επισφαλή περιοχή.
Η σχέση του με την εκλογική του περιφέρεια ήταν στενή, ειλικρινής και απερίφραστη. Μιλάει με τα καλύτερα λόγια για τους ανθρώπους που τον στήριξαν. Εξελέγη οκτώ φορές βουλευτής στην τότε Β’ Αθηνών, σε μια αχανή εκλογική περιφέρεια, την οποία διάλεξε ο ίδιος όταν ο Μητσοτάκης του πρότεινε να πολιτευτεί. Και παρά την αχανή της διάσταση, κατάφερνε να εκλέγεται αδιάκοπα από το 1989 έως το 2009.
Βλέποντας εδώ την κυρία Μπακογιάννη και τον κύριο Κασσίμη και έχοντας διατρέξει απνευστί το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζει σε όλους μας ο εκδοτικός οίκος «Σιδέρης», θυμάμαι προσωπικά τη στενή συνεργασία, που είχα μαζί του, τόσο στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν ήμουν Πρόεδρος του Οργανισμού Προωθήσεως Εξαγωγών, όσο και εν συνεχεία, ως Δήμαρχος Κηφισιάς, αλλά και σε διάφορες περιόδους έως το 2009. Την περίοδο 2006 – 2009 η κυρία Μπακογιάννη διατέλεσε Υπουργός Εξωτερικών και ο κύριος Κασσίμης Υφυπουργός Εξωτερικών. Θυμάμαι πώς έπειτα από σοβαρές προσπάθειες του Υπουργείου Εξωτερικών και σε συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας, όπου ήμουν Υφυπουργός, ρυθμίστηκε ένα θέμα, την επίλυση του οποίου η Ελλάδα διεκδικούσε επί δεκαετίες. Επρόκειτο για το θέμα της συνεννόησης με την Αλβανία για την πρέπουσα ταφή των Ελλήνων που έπεσαν στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο μέσα στα όρια της Αλβανίας, δηλαδή αυτό που αποκαλούμε μέχρι σήμερα «βορειοηπειρωτικό έπος». Έπρεπε να εξασφαλιστούν κοιμητήρια για τους άταφους νεκρούς αυτού του έπους. Με απόφαση που υπεγράφη ανάμεσα στα Υπουργεία Άμυνας της Ελλάδος και της Αλβανίας τον Φεβρουάριο του 2009, χάρη κυρίως στις προσπάθειες του τότε Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος, ρυθμίστηκε αυτό το θέμα. Η Αλβανία, προκάλεσε πολλές δυσκολίες, αλλά τελικά υπέγραψε τη συμφωνία για να δημιουργηθούν δύο στρατιωτικά κοιμητήρια, στους Βουλιαράτες και στην Κλεισούρα. Ο κ. Κασσίμης κι εγώ που την υπέγραψα εκ μέρους της Ελλάδος ήμασταν παρόντες σε εκείνη την τελετή υπογραφής της συμφωνίας. Οι Αλβανοί εν συνεχεία δημιούργησαν πολλά προσκόμματα και το θέμα πάγωσε για αρκετά χρόνια. Κάποια στιγμή, όμως, η συμφωνία εφαρμόστηκε και σήμερα αναζητούμε νέους χώρους γιατί έχει καλυφθεί πλήρως η έκταση των δύο εγκεκριμένων κοιμητηρίων.
Έζησα, λοιπόν, πολλά από τα περιστατικά που διηγείται στο βιβλίο του. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η παράθεσή τους, όπως αξίζει προσοχής και η προσπάθειά του να ενώνει αντί να διχάζει, να πράττει αντί απλώς να φαίνεται, να δικαιώνει τους ψηφοφόρους του αντί να δραπετεύει από κοντά τους.
Δεν μπορούσα λοιπόν να βρω άλλη σύντομη περιγραφή αυτού του χρονικού μιας γόνιμης και ειλικρινούς θητείας από τον πρόλογο που ο περίφημος αυστριακός διπλωμάτης Άντον Πρόκες φον Όστεν, ο πρέσβης της Αυστρίας στη μετεπαναστατική Ελλάδα, γράφει στον πρόλογο του βιβλίου του για την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης. Πρόκειται για ένα βιβλίο χάρη στο οποίο, αλλά και χάρη σε όλη του τη στάση, χαρακτηρίστηκε φιλέλληνας. Ιδού πώς ξεκινά το βιβλίο του ο Πρόκες φον Όστεν: «Δεν συγγράφω ίνα επαινεθώ, αλλά συγγράφω εκ συνηθείας εις την εργασίαν και κλίσεως εις την αλήθειαν. Συγγράφω ως ο κάστωρ οικοδομεί και το δένδρον φυλλοφυεί».
Ο Θεόδωρος Κασσίμης δεν επιζητεί επαίνους για την πολιτική του σταδιοδρομία. Αυτούς τους πήρε οκτώ φορές στη δυσκολότερη εκλογική περιφέρεια. Δεν επιζητεί επαίνους ούτε για τον τρόπο που γράφει. Αυτός ο τρόπος γραφής θα μας κατακτήσει όλους και θα μας κάνει να κατανοήσουμε ακόμη καλύτερα μια πολύ ενδιαφέρουσα πολιτική περίοδο. Αναφέρει ότι εκείνο το απόγευμα του φθινοπώρου του 1983, ενώ έγραφε στην “Καθημερινή”, ένα τηλεφώνημα της κυρίας Μπακογιάννη διέκοψε την επιτυχημένη δημοσιογραφική πορεία του και τον έβαλε στην πολιτική, στην οποία πορεύτηκε με επιτυχία.
Σήμερα με το βιβλίο του ξεδιπλώνει αυτή τη γόνιμη περίοδο της συμμετοχής του στην πολιτική ως το 2009. Γράφει όπως έγραφε πάντα. Γράφει για να περιγράψει σύνθετες καταστάσεις και να τις καταστήσει περισσότερο κατανοητές. Γράφει γιατί η γραφή και η συγγραφή είναι στη φύση του. Αλλά στη φύση του είναι και η λαμπρή θητεία του στην πολιτική, για την οποία θα ήθελα, ως φίλος, ως παλαιός συνοδοιπόρος, αλλά και ως αναγνώστης, να τον συγχαρώ ειλικρινά».



