Με βαθύτατο σεβασμό στην μνήμη των εκατομμυρίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος επισκέπτομαι, σήμερα, το Yad Vashem. Αλλά και με ανείπωτη συγκίνηση, μπροστά στην οδυνηρή δύναμη, με την οποία αυτός ο ιερός τόπος αποτυπώνει τη βιωμένη φρικαλεότητα του Ολοκαυτώματος, του ειδεχθέστερου εγκλήματος κατά της Ανθρωπότητας. Είναι δε για μένα χρέος εθνικής συνείδησης να μνημονεύσω, μεταξύ των εκατομμυρίων θυμάτων, τους 67.151 Εβραίους Έλληνες, που εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα.
Το Ολοκαύτωμα μας δίδαξε, όπως είπα με τον πλέον οδυνηρό και φρικτό τρόπο, ότι οι αρχές και αξίες του Ανθρωπισμού δεν είναι, στην πράξη, αυτονόητες. Άρα είναι χρέος όλων μας να επαγρυπνούμε για την περιφρούρησή τους. Ιδίως σήμερα που, για διάφορες αιτίες τις οποίες δεν χρειάζεται ν’ απαριθμήσω, ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία, ο αντισημιτισμός, βρίσκονται, δυστυχώς, και πάλι σ’ έξαρση και για τα οποία πρέπει να δείξουμε μηδενική ανοχή. Γι’ αυτό και είναι θεμελιώδους σημασίας η διατήρηση και καλλιέργεια της μνήμης του Ολοκαυτώματος και η μεταβίβαση των διδαγμάτων του στη νέα και τις επόμενες γενιές.
Το Yad Vashem δεν είναι μόνον ο τόπος που αποτυπώνει την φρικτή ικανότητα του ανθρώπου για τον απόλυτο παραλογισμό. Μας υπενθυμίζει, ταυτοχρόνως, και την δυνατότητά του για το μεγαλείο, μέσ’ από τις πράξεις θάρρους και γενναιότητας των Δικαίων των Εθνών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και 327, γνωστοί ως σήμερα, Έλληνες Χριστιανοί, που με κίνδυνο της ζωής τους διέσωσαν Εβραίους συμπολίτες τους.
Το παράδειγμα εκείνων καλούμεθα ν’ ακολουθήσουμε, αρνούμενοι να μείνουμε απαθείς και αμέτοχοι μπροστά στις μεγάλες σύγχρονες ανθρωπιστικές προκλήσεις. Δείχνουμε λοιπόν μηδενική ανοχή σε κάθε μορφή μισαλλοδοξίας, που προσβάλλει και υπονομεύει τον πολιτισμό μας και δεσμευόμαστε από την υπόσχεση που έχουμε δώσει: «Ποτέ Ξανά Ολοκαύτωμα».
Ας είναι αναπαυμένες οι ψυχές τους «εν σκηναίς δικαίων».
