Μακαριώτατε,
Σεβασμιώτατοι – μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου,
Κυρία Πρόεδρε της Βουλής,
Κυρία Υπουργέ,
Κύριε Υφυπουργέ,
Είναι μεγάλη, ιερή και ιστορική η σημερινή ημέρα, η Κυριακή της Ορθοδοξίας. Πριν λίγο, στον Ιερό Ναό, βιώσαμε το συμβολισμό της, με την περιφορά και την ανύψωση των ιερών εικόνων. Αν αυτή η πράξη παραμείνει μία απλή συμβολική και τελετουργική λιτανεία, τότε θα έχει χαθεί η ουσία και το νόημα της γιορτής. Αν όμως σταθεί αφορμή για την ανάτασή μας στο ύψος του πραγματικού μας προορισμού, τότε μπορούμε να μιλάμε για την ουσία της Ορθοδοξίας.
Έχω την πεποίθηση πως η Ορθοδοξία είναι εμπειρία βιωματική του όλου Χριστού και της όλης αλήθειας Του και όχι απλώς η θεωρητική αποδοχή πεποιθήσεων και διδασκαλιών.
Μιλάμε για την Ορθοδοξία, η οποία έχει πρόταση για τα Θεϊκά, αλλά και για τα ανθρώπινα. Για τα γήϊνα αλλά ταυτόχρονα για τα επέκεινα και τα αθάνατα.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, πέρα από την ιδιαίτερη σημασία της για τον ελληνισμό, έχει εύρος οικουμενικό, που αγκαλιάζει τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο, σε κάθε γωνιά της γης και νοηματοδοτεί τη ζωή του.
Δέχεται και σέβεται τη θρησκευτική και πολιτισμική διαφορετικότητα, ώστε να αποσοβούνται οι συγκρούσεις πολιτισμών και θρησκειών.
Στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου να κάνω μία επίκαιρη αναφορά. Τις τελευταίες ημέρες, παρακολουθώντας τα ελληνικά και διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης, γίναμε μάρτυρες μίας ανησυχητικής εκδήλωσης, της αποκαλούμενης «Σύγκρουσης των Πολιτισμών». Αναζητείται λοιπόν η ισορροπία ανάμεσα σε θεμελιακές Αρχές, όπως η ελευθερία έκφρασης και στις θρησκευτικές ευαισθησίες. Ευαισθησίες που, όταν προσβάλλονται και υπάρχει συσσωρευμένη αγανάκτηση, μπορεί να πάρουν εκρηκτικές διαστάσεις.
Πιστεύω ότι οι συγκρούσεις και οι έχθρες που βλέπουμε γύρω μας οφείλονται περισσότερο στην έλλειψη δικαιοσύνης και στη φτώχεια, παρά σε θρησκευτικούς και πολιτιστικούς λόγους.
Οι θρησκείες, όσο διαφορετικές και αν είναι οι κοσμοθεωρίες και η θεολογία τους, απαντούν στα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα του ανθρώπου: για τη δημιουργία του κόσμου, το νόημα της ζωής, τον ορισμό της ηθικής συνείδησης, ενώ προσφέρουν παρόμοιους δρόμους σωτηρίας, που ξεκινούν από την πλήρη κατανόηση του εαυτού μας μέσα από το Θείο και την υπέρβαση των αδυναμιών μας μέσα από την αναφορά στο Θεό.
Με αυτές τις σκέψεις κατά νου θεωρώ ότι ο διαθρησκευτικός διάλογος είναι τώρα αναγκαίος περισσότερο από ποτέ.
Οι θρησκείες μπορούν και πρέπει να γίνουν θεμέλιο της ειρήνης, εμπνέοντας τον αγώνα για δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Ορθά έχει διατυπωθεί η άποψη ότι χωρίς την ειρήνη των θρησκειών δεν θα υπάρξει ειρήνη μεταξύ των λαών.
Βασικός στόχος του διαλόγου αυτού πρέπει να είναι η αποφυγή των δύο άκρων: της λήθης της αλήθειας και του φανατισμού της αλήθεια
ς. Έτσι μόνο θα επικοινωνήσουμε ουσιαστικά και θα ελεγχθεί ο θρησκευτικός φανατισμός, που είναι και ο μεγάλος εσωτερικός κίνδυνος των θρησκειών.
Δεν δικαιολογείται κανένας πόλεμος, καμία επιθετικότητα ή βία στο όνομα της θρησκείας. Τέτοια βία αναιρεί την ουσία της, η οποία συνδέεται με τις πιο φωτεινές πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως τη νοηματοδότηση του πόνου, τον αγώνα για δικαιοσύνη, την ανοχή στη διαφορετικότητα, την πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον.
Στο κρίσιμο σταυροδρόμι που βρίσκεται η ανθρωπότητα, πρέπει να σταματήσουμε να ρίχνουμε το «λάδι της θρησκείας» στη φωτιά των εντάσεων και των συγκρούσεων. Το λάδι της θρησκείας είναι για να επουλώνει τις πληγές και να μαλακώνει τις καρδιές, βοηθώντας τους ανθρώπους να βρουν την ελπίδα.
Η θρησκευτική ανοχή αλλά και η συνεργασία στα κοινά θέματα πρέπει να αποτελέσουν τα στοιχεία μιας παγκόσμιας και πολυπολιτισμικής κοινωνίας, για να βαδίσει προς τη δικαιοσύνη και την αγάπη.
Όλες οι θρησκείες έχουν ως κορύφωση στην κλίμακα των αξιών τους την αγάπη, τονίζοντας τις πανανθρώπινες διαστάσεις της, πέρα από όρια φυλετικά, θρησκευτικά και κοινωνικά. Πρέπει όλοι μαζί να αγωνισθούμε για να την καταστήσουμε και πάλι δύναμη οικουμενική, που αγκαλιάζει και μεταμορφώνει τα πάντα. Σας ευχαριστώ.-
