Με χαρά σας καλωσορίζω στην Ελλάδα και κηρύσσω την έναρξη των εργασιών του Διεθνούς Συνεδρίου σας για το περιβάλλον και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η παρουσία όλων σας εδώ δείχνει τη σημασία που αποδίδετε στη συλλογική στράτευση για μια ουσιαστική αλλαγή της σχέσης μας με το περιβάλλον.
Έχω και στο παρελθόν τονίσει την ανάγκη να δουλέψουμε για μια περιβαλλοντική δημοκρατία. Όχι γιατί μόνο έτσι είναι δυνατόν να αποτραπεί ο κίνδυνος μεγάλων καταστροφών στον πλανήτη μας. Ούτε μόνο επειδή αισθανόμαστε την αυτονόητη υποχρέωση που έχουμε απέναντι στις επόμενες γενεές. Δυστυχώς η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι πολλές φορές εξουσίες και ηγεσίες αντέδρασαν με άφρονα αισιοδοξία μπροστά σε επερχόμενες συμφορές, σε ορατές καταστροφικές εξελίξεις.
Όπως, για παράδειγμα, στην τωρινή οικονομική κρίση.
Αλλά γιατί θεωρώ την έννοια της οικολογικής δημοκρατίας αλληλένδετη με τους αγώνες για στοιχειώδη ποιότητα ζωής. Και πιστεύω ότι, όταν η έννοια αυτή γίνει αυτονόητη στο πολιτικό μας λεξιλόγιο, θα ενεργοποιηθούν ακόμη εντονότερα οι πολλοί.
Αυτοί για τους οποίους το πράσινο είναι πολυτέλεια, αυτοί που μαζί με τα παιδιά τους αναζητούν μάταια ελεύθερους χώρους, που υφίστανται τις συνέπειες της υπερβολικής δόμησης, της υποβαθμισμένης υπαίθρου ή της μολυσμένης πια θάλασσας.
Η κοινωνική στράτευση θα φέρει πολιτική δράση και πίεση σε κάθε φορέα εξουσίας να πράξει το καθήκον του, να παρέμβει, να αλλάξει νόμους αν χρειαστεί.
Η πείρα έχει δείξει ότι όταν οι πολίτες μιας τοπικής κοινωνίας που απειλείται η υγεία της ή η οικονομική της δραστηριότητα ή η καθημερινή ποιότητα της ζωής της αντιστέκονται, η τοπική και η κεντρική εξουσία υποχωρούν.
Η συγκυρία αφήνει κάποια περιθώρια αισιοδοξίας. Υπάρχουν σήμερα στον κόσμο πολιτικές ηγεσίες που αναζητούν ‘πράσινες’ λύσεις στα οικονομικά και ενεργειακά αδιέξοδα. Αναπτύσσεται πανευρωπαϊκός και διατλαντικός διάλογος για την αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου. Επιβραβεύονται πολιτικοί με ρηξικέλευθες προτάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.
Η οικολογική διάσταση δεν βρίσκεται πια στο περιθώριο του δημόσιου προβληματισμού αλλά παίρνει όλο και περισσότερο κεντρική θέση.
Αυτό σημαίνει ότι, λίγο πριν έρθει η δωδέκατη ώρα, δημιουργείται το έδαφος για κοινωνική στράτευση σε ένα όραμα οικουμενικό, υπερκομματικό και πανανθρώπινο. Οι λύσεις είναι επώδυνες: Προϋποθέτουν συγκρούσεις με συμφέροντα, επιβάρυνση κόστους για εταιρείες, κυρώσεις σε βιομηχανίες, αυστηρότητα απέναντι σε ισχυρά συστήματα οικονομικής εξουσίας, δομικές αναθεωρήσεις πολιτικών. Αλλά το πρόβλημα είναι ακόμη οδυνηρότερο: Φέρνει διαρκώς χειρότερη ποιότητα ζωής για όλο και περισσότερους.
