Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας παρέστη στις εκδηλώσεις μνήμης που έγιναν σήμερα το πρωί στο Δίστομο, για την 61η επέτειο της σφαγής από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στις 10 Ιουνίου 1944.
Κατά την ανακήρυξή του ως επιτίμου δημότη Διστόμου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε τα εξής:
«Σεβασμιώτατε,
Κύριε Δήμαρχε,
Αξιότιμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου,
Είναι μεγάλη η τιμή που μου προσγίνεται σήμερα, μια ημέρα ευθύνης και περισυλλογής. Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου.
Δεν βρίσκομαι σήμερα εδώ για λόγους καθήκοντος. Βρίσκομαι εδώ γιατί είχα και έχω τη βαθιά επιθυμία να τιμήσω τη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας, που σ’αυτόν τον μαρτυρικό τόπο ξεπέρασε κάθε όριο, κάθε φραγμό, κάθε μέτρο. «Στο πικρό χώμα του Διστόμου», όπως το χαρακτήρισε ο Γιάννης Ρίτσος, γράφτηκε μια από τις πιο ματωμένες σελίδες του ελληνικού αντικατοχικού αγώνα. Αυτός ο αγώνας για μένα, αλλά νομίζω και για όλους τους Έλληνες, είναι ο ορισμός του αγνού πατριωτισμού και του πάθους για την ελευθερία.
Η σφαγή και το ολοκαύτωμα του Διστόμου έμεινε στην ιστορία σαν η μέρα ενός από τα στυγερότερα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα. Είχαν προηγηθεί αρκετές μαζικές εκτελέσεις άμαχου πληθυσμού, αλλά εδώ, τη 10η Ιουνίου 1944, η κτηνωδία ήταν πρωτοφανής. Βρέφη και παιδιά, έγκυες γυναίκες και υπερήλικες, περισσότεροι από 200 κάτοικοι συνολικά, σκοτώθηκαν με τον πιο βασανιστικό τρόπο. Το έγκλημα αυτό, όπως και πολλά άλλα στην ιστορία των πολέμων, έμεινε ατιμώρητο. Δεν έμεινε όμως αδικαίωτη η συλλογική θυσία. Λίγους μήνες μετά το ολοκαύτωμα του Διστόμου οι Γερμανοί, ηττημένοι, έφυγαν από την Ελλάδα.
Η προσφορά του Διστόμου στην ήττα των κατακτητών είναι ιστορικά αποδεδειγμένη. Εμείς βρισκόμαστε εδώ όχι για να την θυμίσουμε, αλλά για να τιμήσουμε τη μνήμη των θυμάτων της σφαγής που θα είναι αιώνια. Ο Γιάννης Ρίτσος τα έχει πει όλα με δυο στίχους:
«Εδώ πονά η σιωπή, πονάει κι η πέτρα κάθε δρόμου κι απ’τη θυσία κι απ’τη σκληρότητα του ανθρώπου». Η δική μας ‘σιωπή που πονά’ είναι η μόνη κατάθεση που μπορούμε να κάνουμε για να εκφράσουμε τη συγκίνηση και το σεβασμό μας στους νεκρούς του Διστόμου.
Σας ευχαριστώ.»
