Δεν έχω εξαντληθεί σε επαίνους, επειδή ομίλησα προηγουμένως στο Δημαρχιακό κατάστημα ή χθες στην Ιθάκη για τα Ιόνια νησιά.
Θα ομολογήσω ότι έχουμε και μια ιδιαίτερη εμείς ευγνωμοσύνη, οι Πατρινοί, στα Ιόνια νησιά. Διότι μεταξύ των πολυαρίθμων κοινοτήτων, η πολυαριθμοτέρα κοινότης ήταν οι Κεφαλλήνες, οι οποίοι έδωσαν το χρώμα τους στην Πάτρα, το χρώμα του πολιτισμού τους, το χρώμα της προόδου τους. Και μπόρεσαν να βοηθήσουν και τους Πατρινούς Μωραίτες. Ό,τι και αν λέει το «Μωραίτης», έχει και το θετικό του, έχει και το αρνητικό του. Αυτή τη στιγμή εννοώ το αρνητικό του, του ολίγον άξεστου, του ολίγον αγράμματου, του μόλις εξελθόντος από την επανάσταση, του αγωνιστή, του ήρωα, αλλά του οποίου ο πολιτισμός υπελείπετο αυτού των Ιονίων νήσων. Έδωσαν, λοιπόν, στον Μωραίτη την ευχέρεια να ανέβει και εκείνος πνευματικά και πολιτιστικά.
Και έγινε, πράγματι, η Πάτρα μία πόλη η οποία ομοίαζε πολύ προς τα Επτάνησα. Άλλωστε, όταν από το μπαλκόνι μου, και το σημερινό και το τότε του παλαιού μου σπιτιού κοίταγα κατά τη δύση, έβλεπα τα βουνά της Κεφαλονιάς, αρκεί να ήταν καθαρός ο καιρός. Και αυτή η δυνατότης προσωπικής επαφής είναι ένας δεσμός ακόμη μεγαλύτερος μεταξύ των Πατρών και των Ιονίων νήσων, τον οποίον πάντοτε κρατώ στην καρδιά μου και πάντοτε τον ενθυμούμαι.
Αλλά τα νησιά δεν προσέφεραν μόνον στην Πάτρα, ούτε μόνον σε εμένα προσωπικώς. Προσέφεραν σε όλη την Ελλάδα. Μόνον να θυμηθούμε τους σπουδαίους ποιητές, τους μεγάλους ποιητές, που γεννήθηκαν σ’αυτά τα νησιά. Να ξεκινήσουμε από τον Σολωμό; Να σκεφθούμε τόσους άλλους; Τι ωραίο που είναι το σημερινό μαυσωλείο στη Ζάκυνθο, που έχουν μεταφερθεί από την Κέρκυρα τα οστά του Σολωμού. Και του περίφημου επίσης ποιητού, ο οποίος έχει μια ιδιόρρυθμη ποιητική γλώσσα, του Κάλβου, μια γλώσσα που φαίνεται περισσότερο στομφώδης και καθαρευουσιάνικη, όπως ήταν η εποχή, αλλά εξαιρετικά ποιητική, με ωραιότατα μηνύματα, με ωραιότατες ιδέες, θαυμαστές.
Και έπειτα, ποιους να λησμονήσει κανείς; Τον Βαλαωρίτη της Λευκάδος, που από το νησί του έγραφε τα περίφημα ποιήματα; Τον Μαβίλη που έπεσε αγωνιζόμενος για την Ελλάδα; Πόσους και πόσους… Πράγμα που δείχνει ότι αυτός ο τόπος καλλιεργεί την ψυχή των ανθρώπων. Και το να παράγονται ποιητές σ’έναν τόπο δεν είναι τυχαίο γεγονός. Είναι γεγονός, το οποίο είναι σαν αποτέλεσμα μιας γενικότερης πνευματικής και πολιτιστικής καλλιέργειας, η οποία ανεδείχθη εδώ, στα Ιόνια νησιά.
Και πόσοι δεν εσπούδασαν στην Ιταλία και σε άλλες χώρες τον καιρό της Επτανησιακής υποταγής στην Ενετία… Αλλά αυτό ήταν ένα όφελος. Γιατί μπόρεσαν να έρθουν σπουδαίοι άνθρωποι σπουδαγμένοι. Και από αυτούς τους σπουδαγμένους ανθρώπους σχηματίστηκε αρχικώς η Ιόνιος Βουλή και μέσα από αυτή την Ιόνιο Βουλή και εκτός της Βουλής ανεδείχθησαν οι Ριζοσπάστες, οι οποίοι με τον αγώνα τους έφεραν την Ένωση με την Ελλάδα.
Έχω και μια άλλη, προσωπική υποχρέωση στα Ιόνια νησιά. Γιατί κατά τύχη και σύμπτωση ένα ορφανό της Επαναστάσεως, που ήταν ο προπάππος μου, εσπούδασε στην Ιόνιο Ακαδημία. Και με αυτή τη σπουδή που έκανε σ
την Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας έγινε δικηγόρος στην Τρίπολη. Και ένας εξαίρετος ιστοριοδίφης από την Τρίπολη, ο κύριος Τάσος Γριτσόπουλος, ανεδίφησε και εύρε τυχαίως το φάκελό του και μου έστειλε αντίγραφο του πτυχίου του. Και μάθαιναν τότε στην Ιόνιο Ακαδημία αγγλικά, λατινικά, αστικό δίκαιο, εμπορικό δίκαιο και ποινικό δίκαιο. Και με αυτές τις σπουδές και γνώσεις εγίνοντο στην Ελλάδα δικηγόροι, διότι δεν υπήρχε ακόμη Πανεπιστήμιο, δεν υπήρχαν σχολές σπουδών.
Να, λοιπόν, πόσες υποχρεώσεις έχει καθένας από μας, εγώ προσωπικώς, προς αυτά τα σπουδαία νησιά, που είναι ένα κόσμημα για την Ελλάδα και το οποίο κόσμημα εξακολουθεί να λάμπει με τους φωτεινότερους τρόπους.
Θέλω, λοιπόν, μ’αυτούς τους λόγους, κύριε Νομάρχα, όχι να αποδώσω οφειλόμενο φόρο τιμής. Λίγα λόγια είπα, αν επρόκειτο για φόρο τιμής. Να εκφράσω μόνο τα προσωπικά μου αισθήματα, που είναι αισθήματα όλου του Ελληνικού λαού, γι’αυτά τα σπουδαία νησιά, γι’αυτά τα σπουδαία μέρη. Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, αλλά και όλα τα άλλα. Γιατί και η Ζάκυνθος είναι σπουδαία και η Κέρκυρα και η Λευκάδα και όλα, για να μην τα μνημονεύσω ένα προς ένα.
Μήπως δεν είναι σπουδαία τα Κύθηρα; Μήπως οι Οινούσες, τις οποίες εμνημονεύσατε; Μήπως οι Παξοί; Και όλα αυτά τα μέρη. Είναι ένα μέρος, το οποίο η Ελλάδα υπερηφάνως προβάλλει σ’όλον τον κόσμο. Και σήμερα, όταν πλησιάζουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, πιστεύω ότι θα γίνουν ακόμη γνωστότερα. Είναι ήδη γνωστά σε όλον τον κόσμο από τους τουρίστες που έρχονται, από την ιστορία την οποία διαθέτουν, από την ομορφιά που εκφράζουν, αλλά θα γίνουν ακόμη γνωστότερα. Και το εύχομαι με όλη μου την καρδιά.
Τελειώνω, λοιπόν, για να ευχηθώ με όλη μου την καρδιά – όπως είπα – την ευτυχία, την προκοπή των Ιονίων νήσων και των κατοίκων τους, των ευγενών Κεφαλλήνων και όλων των άλλων.
Οι Κεφαλλήνες έχουν και μια ιδιορρυθμία: είναι πιο ζωντανοί, θα μου επιτρέψετε να πω. Είναι και πιο… Θα σταματήσω στο πιο… Κι αυτό είναι ένα προσόν που έχουν, το οποίο όλοι τους το αναγνωρίζουμε. Όχι, δεν είναι καμία τρέλα, είναι μια ιδιορρυθμία, η οποία τονίζει το χαρακτήρα των Κεφαλλήνων, τον κάνει σημαντικότερο, γιατί τον κάνει μοναδικό. Και όποιος είναι μοναδικός, σημαίνει ότι είναι καλύτερος από τους άλλους.-
