Κύριε Δήμαρχε,
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και Κύριοι,
Θέλω να σας παρακαλέσω να με πιστέψετε ότι είναι μια πολύ συγκινητική ημέρα και στιγμή για μένα. Πρώτα-πρώτα γιατί είναι η επέτειος της Ενώσεως των Ιονίων νήσων με την Ελλάδα. Μία επέτειος πατριωτική, μία επέτειος ελευθερίας και θα ήθελα να προσθέσω, κύριε Δήμαρχε, μετά από αυτή την ωραία επίσκεψη, και μία επέτειος πολιτισμού. Και ο πολιτισμός πάντοτε, συγχρόνως αναπτύσσεται με την ελευθερία και με το πατριωτικό αίσθημα. Δεν ξεχωρίζονται αυτά.
Δεν θέλω να αναφερθώ σε αυτά τα οποία ξέρετε πολύ καλά, για τη σπουδαιότητα του ρόλου των Ριζοσπαστών, για τον αγώνα όλου του Ιονίου λαού προκειμένου να ανακτήσει την ελευθερία του. Θα ήθελα μόνο, κύριε Δήμαρχε, να πω ότι δεν ξέρω εάν υπάρχει τίτλος ήρωος, ο οποίος να απονέμεται επισήμως από το κράτος.
Ευτυχώς ο τίτλος απονέμεται από την ιστορία και όχι από τους ανθρώπους. Και η ιστορία έχει καταγράψει εις τας δέλτους της τα πρόσωπα τα γνωστά, και άλλους ακόμη αγνώστους, ως ήρωες της ελευθερίας. Και ως ήρωες της Ενώσεως των Ιονίων νήσων με την Μητέρα πατρίδα. Και όταν η ιστορία αναγορεύει κάποιον ως ήρωα, ένας άνθρωπος ούτε να αρνηθεί ούτε να προσθέσει τίποτα σ’αυτόν τον τίτλο μπορεί. Και εδώ έχει αναγορευθεί ο ηρωϊσμός των ανθρώπων αυτών, ως ηρωϊσμός απαράμιλλος.
Τα Κουρκουμελάτα είναι γνωστά σε όλη την Ελλάδα. Είναι γνωστά σαν το χωριό το οποίο ανεστήθη από τις καταστροφές του σεισμού, χάρις στην ευεργεσία του αειμνήστου Βεργωτή. Και έχουν συνδεθεί αυτά τα δύο ονόματα.
Από πολύ παλιά, θυμάμαι, όταν πρωτοάκουσα το όνομα των Κουρκουμελάτων το άκουσα συνδυασμένο με την ευεργεσία του Βεργωτή. Αλλά, όπως πολύ σωστά μας αναφέρατε, κύριε Δήμαρχε, υπάρχει μία σειρά ονομάτων σπουδαίων ανθρώπων. Σπουδαίων όχι διότι έγιναν πλούσιοι. Και άλλοι έχουν γίνει. Σπουδαίων διότι ήξεραν τον πλούτο τους πώς να τον μεταχειριστούν. Γιατί πολλοί δεν γνωρίζουν και νομίζουν ότι είναι προς επίδειξη ο πλούτος ή προς ιδίαν χρήσιν και μεταχείρισιν. Ενώ ο πλούτος δίδεται ακριβώς για να πλουτίσουν οι άλλοι μαζί με τον πρώτον πλουτήσαντα. Και αυτό κάνουν οι ευεργέτες μας. Μία σειρά ευεργετών, η οποία κυρίως εδώ στην Κεφαλονιά ανεδείχθη πολύ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στην Ελλάδα. Και δια της αναδείξεως αυτής των ευεργεσιών ετονίσθη άλλη μία φορά ο πολιτιστικός χαρακτήρας αυτής της περιοχής.
Είχα την ευκαιρία να με φιλοξενήσει ο Σεβασμιώτατος στην ωραιότατη εδώ γειτονική Μονή σας, να θαυμάσω τις ιερές εικόνες, λείψανα μιας παλαιάς εποχής, τις αγιογραφίες, τα λείψανα και τα κειμήλια τα οποία υπάρχουν, τα οποία δεν είναι μόνον λείψανα ευσεβείας. Ασφαλώς είναι και λείψανα ευσεβείας, αλλά κυρίως, είναι λείψανα πολιτισμού. Διότι ο πολιτισμός έχει πάρα πολλές εκφράσεις, υπηρετεί πολλούς στόχους και ένας από αυτούς τους στόχους είναι η ευσέβεια και η θρησκευτικότης του λαού, τον οποίον ο τεχνίτης αγιογράφος, ο τεχνίτης ζωγράφος εκφράζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Είναι, λοιπόν, όλη η περιοχή, όλη η Κεφαλονιά και – θα μου επιτρέψετε να πω, κύριε Δήμαρχε – όλα τα Ιόνια νησιά φορείς ενός πολιτισμού, τον οποίον εγώ – δεν διαφωνώ καθόλου μαζί σας, αλλά θα μου επιτρέψετε μία διάκριση – δεν τον θεωρώ οικουμενικό.
Ο οικουμενικός πολιτισμός είναι αυτός τον οποίον έδωσαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας, ο οποίος διεδόθη σε όλη την Ελλάδα, σε όλη την οικουμένη, ο οποίος ακόμη στηρίζει τον πολιτισμό της δυτικής, και πέραν της δυτικής Ευρώπης, όλου του κόσμου. Εδώ, ο πολιτισμός των Ιονίων νήσων έχει ένα τοπικό, ιδιαίτερο χαρακτήρα, ο οποίος είναι πλουσιότερος ακόμη από τον οικουμενικό. Ακριβώς διότι είναι περιορισμένος σ’αυτόν τον χώρο αποτελεί ένα σπουδαίο σμαράγδι στο θησαυρό της Ελλάδος.
Εάν θελήσει κανείς από το θησαυρό του μυθικού βασιλιά, που είναι η ιστορία της Ελλάδος και η παράδοσή της, να αναζητήσει μερικούς πολύτιμους λίθους, μερικά σμαράγδια ή διαμάντια πολύ λαμπερά, θα διαλέξει μεταξύ αυτών τον πολιτισμό των Ιονίων νησιών. Τον πολιτισμό ο οποίος εδωρήθη στην Ελλάδα, εμπλούτισε τον υπόλοιπο πολιτισμό της Ελλάδος και του οφείλει η Ελλάδα πάρα πολλά.
Γιατί σκέπτομαι τι θα ήταν η Ελλάδα χωρίς τα Ιόνια νησιά και χωρίς αυτά τα οποία προήλθαν από τα Ιόνια νησιά. Εγώ, Πατρινός στην καταγωγή, γείτονάς σας, μπορώ περισσότερο από άλλους να εκτιμήσω τη σπουδαιότητα αυτού του πολιτισμού, του οποίου και εμείς υπήρξαμε μέλη ευεργετημένα. Διότι η γειτονία μας επέτρεψε να λάβουμε στοιχεία του ιδικού σας πολιτισμού και να τα θεωρήσουμε πλέον δικά μας. Και έτσι, ορισμένα μέρη του Μοριά, αυτά που είναι δυτικά και πλησιάζουν προς τα Ιόνια νησιά, χωρίς να έχουν τα δικά σας δικαιώματα, έχουν το δικαίωμα να μετέχουν του πολιτισμού σας.
Είμαι εξαιρετικά ευτυχής που βρίσκομαι σήμερα μεταξύ υμών. Και ίσως, όταν σας είπα ότι είμαι συγκινημένος, να το θεωρήσατε ότι ήταν ένα κομπλιμέντο απλώς, ένας έπαινος για την καλοσύνη σας να είσαστε εδώ. Θα σας βεβαιώσω ότι από την παρουσία μου στην Προεδρία της Δημοκρατίας αυτό που μου απομένει, που το θεωρώ το περισσότερο πολύτιμο, δεν είναι ούτε η τιμή που μου κάνει ο κύριος Δήμαρχος και το Δημοτικό Συμβούλιο, πολύ μεγάλη τιμή, να με ονομάσουν επίτιμο δημότη της Λειβαθούς, είναι η προσωπική επαφή μαζί σας.
Θα λησμονήσω τις όψεις των προσώπων σας, δεν είναι δυνατόν να τις θυμάμαι. Και αν μου ελέγατε τα ονόματά σας, θα τα λησμονήσω και αυτά. Ούτε έχουν μεγάλη σημασία ονόματα και πρόσωπα. Σημασία έχουν τα αισθήματα και η αγάπη την οποία εκδηλώνετε. Και φορεύς της αγάπης αυτής είναι ένας πολιτισμένος άνθρωπος μόνον. Μόνον εσείς μπορείτε να εκδηλώνετε τη φιλοξενία σας, την αγάπη σας, με αυτόν τον όμορφο τρόπο. Και εγώ τον αισθάνομαι βαθύτατα αυτόν τον όμορφο τρόπο. Και αν αναλογίζομαι, επιβιώσω για λίγα ακόμη χρόνια και θελήσω να σκεφθώ ποιες είναι οι πιο πολύτιμες στιγμές αυτής της περιόδου της ζωής μου, θα φανταστώ ότι είναι αυτές οι συναντήσεις όχι μόνον με σας, αλλά και με πολλούς άλλους. Με σας κατ’εξαίρεση και κατά σπουδαιότητα ίσως ιεραρχική, από τα πρώτα συναντήματά μου.
Θέλω να σας βεβαιώσω, λοιπόν, ότι είμαι βαθύτατα συγκινημένος από τα αισθήματα φιλίας και εκτιμήσεως, τα οποία μου εκφράζετε. Και αν μπορούσα και εγώ να εκφράσω αντίστοιχα αισθήματα προς όλους εσάς, δεν θα έλεγα κάτι το προσωπικό. Θα έλεγα αυτά τα οποία είπα προηγουμένως. Ότι είσαστε φορείς ενός σπουδαίου πολιτισμού, ενός σπουδαίου ονόματος, ότι είσαστε κάτοικοι μιας σπουδαίας περιοχής, ότι είσαστε Έλληνες περισσότερο των υπολοίπων Ελλήνων, αν είναι δυνατόν, διότι αγωνιστήκατε σε εποχές μεταγενέστερες των πρώτων αγώνων και αγωνιστήκατε κατά τρόπο, ο οποίος πραγματικά μπορεί να χαρακτηρισθεί ηρωϊκός και έχει χαρακτηριστεί, όπως είπα προηγουμένως, από την ιστορία.
Είμαι, λοιπόν, βαθύτατα ευγνώμων σε σας, κύριε Πρόεδρε και στο Δημοτικό σας Συμβούλιο, σε σας κύριε Δήμαρχε, και σε όλους εσάς, οι οποίοι είχατε την καλοσύνη να είσαστε εδώ, σήμερα, μαζί μου και να μου δίδετε αυτή την ευκαιρία. Δεν θέλω να επιμείνω περισσότερο, διότι θα νομισθεί ότι δια της υπερβολής προσπαθώ να θίξω τις ευαίσθητες χορδές της ψυχής σας. Θα μου επιτρέψετε μόνο να πω ότι αυτή η αποψινή συνάντηση θα μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη μου.-
