Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στον Δήμο Σουλίου, ανακηρύχθηκε, χθες Τρίτη 29.9.2026, Επίτιμος Δημότης Σουλίου. Μετά την προσφώνηση που απηύθυνε ο Δήμαρχος Σουλίου Αθανάσιος Ντάνης, ο κ. Τασούλας έκανε την ακόλουθη αντιφώνηση:
«Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητέ κύριε Δήμαρχε,
Αντιλαμβάνομαι αυτή την τιμή ως τιμή προς τον θεσμό. Ο θεσμός της Προεδρίας της Δημοκρατίας έχει ιδιαίτερη θέση στο Σύνταγμα της χώρας μας. Ο Πρόεδρος είναι ο ρυθμιστής του πολιτεύματος, εκείνος, δηλαδή, ο οποίος κανονίζει, ώστε να τηρούνται οι συνταγματικοί όροι κατά τη διάρκεια του λεγόμενου πολιτικού ανταγωνισμού αλλά και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του κράτους. Εκπροσωπεί διεθνώς το κράτος και συμβολίζει την κρατική ενότητα αλλά και την ενότητα του λαού μας.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί, βάσει του Συντάγματος, να μην έχει στην Ελλάδα εκτελεστικές αρμοδιότητες, όπως έχουν Πρόεδροι σε άλλες χώρες, οι οποίοι εκλέγονται απευθείας από τον λαό. Δεν θεωρώ, ωστόσο, μόνο συμβολική τη σημερινή χειρονομία απέναντι στο πρόσωπό μου και στον θεσμό. Θα προσπαθήσω, στο μέτρο των δυνατοτήτων μου, να κάνω και ουσιαστική αυτή την αναγνώριση της χειρονομίας σας, ώστε όχι μόνο να αξίζει ο θεσμός αυτή την τιμή αλλά και να αποδείξω έμπρακτα ότι την αναγνωρίζω κι εγώ ως πρόσωπο.
Κυρίες και κύριοι,
Η σημερινή μέρα δεν είναι τυχαία. Είναι μια μέρα την οποία πρέπει όλοι να έχουμε στο νου μας και πρέπει να επηρεάζει την πορεία όλων μας. Διότι απλούστατα η πορεία μας δεν είναι κάτι που γεννήθηκε από το μηδέν. Στη ζωή των εθνών οι λαοί κινούνται σαν σε μια διαρκή σκυταλοδρομία και κάθε γενιά παραδίδει στην επόμενη τη σκυτάλη, με την ευχή και την επιθυμία αυτή η σκυτάλη να πάει παραπέρα.
Ανήκω σε μια γενιά απίστευτα τυχερή. Μια γενιά, η οποία δεν γνώρισε πολέμους, δεν γνώρισε δυστυχίες, όπως αυτές της Κατοχής ή άλλες που πέρασαν οι προγενέστεροι. Μια γενιά, η οποία ανδρώθηκε μέσα σε μια περίοδο ανόδου του βιοτικού επιπέδου, αλλά και με “χαμηλώματα” και οπισθοχωρήσεις. Είναι άλλωστε πρόσφατη η δεινή οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα μας. Αλλά αν συγκρίνει κανείς τη ζωή της δικής μου γενιάς με εκείνη των προγενέστερων γενεών, ιδίως με τη γενιά των 49 Προκρίτων, τη μνήμη των οποίων τιμήσαμε σήμερα, θα καταλάβει πού ήμασταν και πού, ευτυχώς, βρισκόμαστε. Έχουμε βελτιώσει τη ζωή μας, αλλά μπορούμε βάσιμα να διεκδικούμε, μέσα από τον θεμιτό για τη δημοκρατία πολιτικό ανταγωνισμό, την καλυτέρευση της ζωής μας, η οποία και είναι ίδιον των πολιτευμάτων, τα οποία εγκαθιδρύθηκαν στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωσή της από τον τουρκικό ζυγό.
Η Ελλάδα, από την πρώτη στιγμή, από το Σύνταγμα της Επιδαύρου τον Ιανουάριο του 1822, επέλεξε ως πολίτευμα το παραστατικό πολίτευμα. Παραστάτης ήταν ο βουλευτής. Το κοινοβουλευτικό, φιλελεύθερο και δημοκρατικό πολίτευμα, μέσα στο οποίο μπορεί ο άνθρωπος να αναπτύξει τις δραστηριότητές του και την προσωπικότητά του. Μέσα στο οποίο μπορεί να επιδιώξει τη διάκριση, να επιδιώξει να νικήσει τη μοίρα του. Ταυτόχρονα το κράτος επιβάλλεται να φροντίζει τους αδύναμους και να επιδεικνύει ένα έντονο κοινωνικό πρόσωπο.
Η μοίρα της Παραμυθιάς, η οποία ήταν σκληρότατη εκείνον τον δεινό Σεπτέμβριο του 1943, χαράχτηκε από δύο παραμέτρους. Η μία παράμετρος ήταν όσα συνέβησαν το 1943 ευρύτερα στην Ευρώπη και οδήγησαν σε περαιτέρω επιδείνωση της αγριότητας της συμπεριφοράς των Γερμανών κατακτητών σε όλη τη χώρα αλλά και ειδικότερα στην Ήπειρο.
Το ’43 έγιναν τα Καλάβρυτα, η Βιάννος, η Μουσιωτίτσα, οι Λιγκιάδες, το Κεφαλόβρυσο, το Κομμένο. Το ’43, λοιπόν, η σκληρότητα και η απανθρωπιά έφτασαν στο απόγειό τους. Τι ήταν το ’43 για την περίοδο της Κατοχής, για την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
Το ’43 ήταν η χρονιά, κατά την οποία κρίθηκε η πορεία του πολέμου. Έγειρε η πλάστιγγα προς το μέρος των Συμμάχων. Τον Φεβρουάριο του ’43 η Γερμανία υπέστη μια μεγάλη ήττα στο Στάλινγκραντ. Η μεγάλη στρατιά του Στρατηγού Πάουλους παραδόθηκε. Διακόσιες χιλιάδες Γερμανοί παραδόθηκαν στο Ανατολικό Μέτωπο. Το ’43 η Γερμανία έχασε στο Κουρσκ, όπου έγινε η μεγαλύτερη αρματομαχία της μέχρι τότε πολεμικής περιόδου. Και οι Γερμανοί ηττήθηκαν χάνοντας οριστικά το Ανατολικό Μέτωπο. Και χάνοντας το Ανατολικό Μέτωπο, μια από τις μεραρχίες που δρούσαν εκεί, η Εντελβάις, ήρθε στα Βαλκάνια και εν συνεχεία στην Ελλάδα. Το 1943 συνθηκολόγησε η Ιταλία. Τον Ιούλιο του 1943 πραγματοποιήθηκε η απόβαση των Συμμάχων στην Ιταλία. Έπεσε ο Μουσολίνι και το φθινόπωρο η Ιταλία συνθηκολόγησε. Το 1943 250.000 γερμανοί και ιταλοί στρατιώτες παραδόθηκαν στην Τυνησία. Έχασαν τη Βόρεια Αφρική. Και, παρά ταύτα, αυτό το απάνθρωπο, εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς συνέχισε πιο μανιασμένα τη συμπεριφορά του απέναντι στους λαούς και τις χώρες όπου είχε εισβάλλει.
Τον Φεβρουάριο του 1943, στο Βερολίνο, ο Υπουργός Προπαγάνδας Γκαίμπελς πραγματοποίησε μια τεράστια συγκέντρωση σε ένα αθλητικό κέντρο κηρύσσοντας τον περιβόητο ολοκληρωτικό πόλεμο. Από κάτω το πλήθος, με φρενήρεις φωνές, ούρλιαζε και ζητούσε να συνεχιστεί ο πόλεμος με τρόπο ολοκληρωτικό.
Θυμίζω αυτά τα γεγονότα και το κακό που προξένησε αυτός ο πόλεμος.
Γιατί σήμερα υπάρχει μια τάση λήθης, μια τάση ανιστόρητη, η οποία λέει: “Εμείς γεννηθήκαμε το 1974, το 1985, το 1990. Τι μας νοιάζουν εμάς όλα αυτά”; Μας νοιάζουν, γιατί όλα αυτά χαράσσουν τη ζωή μας. “Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν, πέρασαν, θα ΄ρθούνε, θα περάσουν, κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί” λέει ο Κωστής Παλαμάς. Κανείς δεν είναι μόνος του σ’ αυτόν τον κόσμο. Καμία ζωή δεν ξεκινά με τη ληξιαρχική πράξη της γέννησής μας. Όλες οι ζωές γεννιούνται έχοντας το τυπάρι και τη σφραγίδα των προγενέστερων περιόδων. Η αθέατη αυτή σφραγίδα μάς ακολουθεί σε όλη μας τη ζωή.
Η Θεσπρωτία υπέστη μία από τις μεγαλύτερες θηριωδίες. Γιατί δεν ήταν μόνο ναζιστική· ήταν και μουσουλμανική, τσάμικη. Ήταν διπλή θηριωδία. Ο μουσουλμανικός πληθυσμός έδωσε τα πρώτα δείγματα της θηριωδίας όταν, προς στιγμήν, το μέτωπο του Καλαμά, μετά τον Οκτώβριο του 1940, υποχώρησε και εισέβαλαν σε ένα τμήμα της Ηπείρου. Τότε συνέπλευσαν απολύτως με τα ιταλικά στρατεύματα, τα οποία μπήκαν στην Ήπειρο και στη Θεσπρωτία, δείχνοντας απερίφραστα τις προθέσεις τους, με συμπεριφορές άγριες και απάνθρωπες. Αλλά, όταν το Καλπάκι αντιστάθηκε και άρχισε η ελληνική αντεπίθεση, και οι Ιταλοί, οι οποίοι είχαν εισέλθει μετά την υποχώρηση του Καλαμά, άρχισαν να φεύγουν προς τη Βόρεια Ήπειρο, τότε άρχισαν και αυτοί να καταλαβαίνουν ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο εύκολα όσο περίμεναν.
Ωστόσο, με τη γερμανική κατάληψη της χώρας και πάλι αγκάλιασαν τους κατακτητές, ελπίζοντας ότι αργότερα, με το φευγιό τους και τη νέα ενδεχομένως, τάξη πραγμάτων που θα δημιουργούνταν, θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν κάτι το οποίο ο ίδιος ο Χίτλερ είχε υποσχεθεί στην Αλβανία: τη Μεγάλη Αλβανία, τη φαντασίωση της Μεγάλης Αλβανίας.
Όμως, η αντίσταση των Ελλήνων, η αντίσταση του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (ΕΔΕΣ) και η τροπή του πολέμου άλλαξαν αυτά τα σχέδια. Το φθινόπωρο του 1944, ένα χρόνο μετά τη θηριωδία στην Παραμυθιά, τα πράγματα ήταν ήδη διαφορετικά. Οι Γερμανοί και οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες είχαν απωθηθεί, αφήνοντας πίσω τους απέραντη καταστροφή, απέραντη θλίψη, απέραντες ανθρώπινες απώλειες.
Η Θεσπρωτία, όμως, η Ήπειρος, όπως και η Ελλάδα, ανασκουμπώθηκαν. Δεν ξέχασαν ποτέ και τίμησαν αυτούς τους νεκρούς, όπως τους 49 Προκρίτους που τιμούμε σήμερα. Τους τίμησαν ακολουθώντας μια πορεία ανάπτυξης, μια πορεία διαφορετική από εκείνη που μέχρι τότε τους είχε επιφυλάξει η μοίρα.
Η Ήπειρος ήταν πάντα συνδεδεμένη με την απομόνωση και άρα με την ξενιτιά, γιατί η απομόνωση δημιουργούσε την ώθηση προς την ξενιτιά. Δεν είναι τυχαία τα δημοτικά τραγούδια που έχουμε για την ξενιτιά, τα μοιρολόγια που έχουμε. Όλα αυτά ήταν αποτελέσματα αυτού που λέει ο Σεφέρης: “Ο τόπος μας είναι κλειστός, όλο βουνά που έχουν σκεπή τον χαμηλό ουρανό μέρα και νύχτα”.
Αυτός ο κλειστός, όμως, τόπος άνοιξε.
Η Ήπειρος είναι πλέον συνδεδεμένη με όλη την Ελλάδα, με σύγχρονους ευρωπαϊκούς δρόμους, και ατενίζει το μέλλον της με αξιώσεις. Περισσότερες αξιώσεις από όσες έχουν ικανοποιηθεί. Δικαιούται, ασφαλώς, περισσότερα. Αλλά, με την κοινή προσπάθεια, με την ενότητα, με τη φροντίδα όλων μας, αυτά τα περισσότερα που δικαιούται από τη σημερινή της κατάσταση, σιγά σιγά μπορεί να τα αποκτήσει. Αυτά αποτελούν μια διαρκή μνήμη, ένα διαρκές, έμπρακτο μνημόσυνο στους Ηπειρώτες, οι οποίοι έδωσαν τη ζωή τους όχι μόνο για την ελευθερία μας, αλλά και για την ελληνικότητά μας.
Η ανακήρυξή μου σε Επίτιμο Δημότη Σουλίου δεν αποτελεί μια ακόμη απονομή. Είναι μια τιμή, η οποία σε συνδέει με μια ιστορία που προσπάθησα να σας περιγράψω. Σε συνδέει με μια μοίρα. Σε συνδέει, κυρίως, με μια φιλοδοξία, με μια προοπτική.
Επιτρέψτε μου, κύριε Δήμαρχε, κυρίες και κύριοι, αυτή τη φιλοδοξία σας και την προοπτική για μια καλύτερη Παραμυθιά, για ένα καλύτερο Σούλι, από σήμερα να τις μοιράζομαι κι εγώ ως Δημότης σας.
Σας ευχαριστώ».
Στη συνέχεια, ο κ. Τασούλας ξεναγήθηκε σε διαδραστική έκθεση για την ιστορία της πόλης, την οικογένεια Βούλγαρη και το σχολείο, η οποία φιλοξενείται στο «Σχολείο Βούλγαρη». Το κτίριο, δωρεά του ευεργέτη Σωτήρη Βούλγαρη, λειτουργεί σήμερα ως Πολιτιστικό Κέντρο και εκθεσιακός χώρος.
