Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας παρέστη χθες στην εκδήλωση για την συμπλήρωση πενήντα ετών της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής του Οσίου Ξενοφώντος στο Άγιον Όρος και της ενθρόνισης του Καθηγουμένου Αρχιμανδρίτη Αλέξιου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Ακολουθεί ο χαιρετισμός του κ. Τασούλα:
«Κυρίες και Κύριοι,
Είμαστε σήμερα εδώ σε μία εκδήλωση για ένα σπάνιο γεγονός, για να τιμήσουμε μισό αιώνα ηγουμενίας στη Μονή Ξενοφώντος, ενός ανθρώπου ξεχωριστού, ο οποίος έταξε και τάζει τον εαυτό του στην υπηρεσία της Ορθοδοξίας και των υψηλών της στόχων. Βεβαίως, η περιχαράκωση του χρόνου, πενήντα χρόνια, εκατό χρόνια, είκοσι χρόνια, γίνεται για να διευκολυνθούμε εμείς στην αποτίμηση και τον απολογισμό μίας θητείας, ή μέρους μίας θητείας. Ο χρόνος είναι ακατάπαυτος και στην πραγματικότητα δυσήνιος.
Δεν τιθασεύεται τόσο εύκολα και δεν περιχαρακώνεται. Αλλά επειδή η ζωή μας είναι περιορισμένη, και αυτό βεβαίως της δίνει απεριόριστη γοητεία, καλούμαστε να την αξιολογήσουμε μέσα σε αυτές τις οριοθετήσεις που συνηθίζουν οι άνθρωποι να κάνουν.
Η Μονή Ξενοφώντος είναι μέρος ενός αυτοδιοίκητου και ιεροπρεπούς τμήματος του ελληνικού κράτους.
Η πρώτη Μονή δημιουργήθηκε το 963 μ.Χ. Η Διοίκηση και οι κανονισμοί περί το Άγιο Όρος ξεκινούν με το Τυπικόν του Ιωάννου Τσιμισκή λίγα χρόνια μετά, το 972. Η Μονή Ξενοφώντος βρίσκεται ανάμεσα σε έναν χώρο ο οποίος δικαίως αποκαλείται “κλήρος της Θεοτόκου” και ακλόνητος πυλώνας ησυχίας και σωτηρίας. Ένας χώρος που διαφυλάσσει την ιστορική μνήμη αλλά δεν κήδεται μόνο του παρελθόντος, αποτελεί μια ζωντανή πνευματική οντότητα, η οποία προστατεύει την Εκκλησία και το Έθνος μας. Η Μοναστική Πολιτεία, τολμώ να πω, με τον παραδοσιακό τρόπο που διοικείται είναι η αρχαιότερη και διαρκέστερη δημοκρατία της Οικουμένης. Και μέσα σε αυτή την αρχαιότερη και διαρκέστερη δημοκρατία της Οικουμένης, οι αφοσιωμένοι στους τόπους της ακολουθούν την προτροπή “εργάζεσθαι έως ημέρα ἐστίν”, γιατί ποτέ δεν τελειώνει η προσφορά τους, και πάντα νιώθουν ότι κάθε μέρα που ξημερώνει ξεκινάει το έργο τους και η αποστολή τους.
Σε αυτή τη βίγλα του Θεού, στη Μονή Ξενοφώντος, συμφιλιωμένοι και συμφιλιωμένος ο Ηγούμενός της, με την Δημιουργία του Θεού, καθοδηγεί τους πιστούς που καταφεύγουν εκεί για να δώσουν νόημα στην ύπαρξή τους και να απαντήσουν στα ερωτήματά τους. Και κυριολεκτικά η πείρα μάς λέει, και η γνώση, ότι φεύγουν από εκεί μεταμορφωμένοι. Στο περίφημο έργο του “Διάλογοι σε Μοναστήρι” ο Κωνσταντίνος Τσάτσος περιγράφει τις συζητήσεις ανάμεσα σε παλιούς συμφοιτητές με τον Ηγούμενο ενός Μοναστηριού στην Αρκαδία και για να δικαιολογήσει ένας από τους παλιούς συμφοιτητές, καθηγητής Πανεπιστημίου αυτός, το ότι κατέφυγαν στο μοναστήρι, λέει πως “βαρέθηκε τον κουρνιαχτό που σηκώνουν τα μάταια βήματά μας στις άδεντρες ρούγες και στα μεϊντάνια των πόλεων μας” και καταφεύγουμε σε ένα μοναστήρι για να μάθουμε την αλήθεια και για να ηρεμήσει η ψυχή μας.
Σε ένα τέτοιο μοναστήρι υπηρετεί και θητεύει επί μισό αιώνα ο Ηγούμενός του Αλέξιος. Και είμαι σήμερα εδώ μαζί σας με βαθύ σεβασμό και ειλικρινή συγκίνηση για να τιμήσουμε την συμπλήρωση αυτών των 50 ετών, των αδιάπτωτων, από την εγκατάσταση της σημερινής αδελφότητας και την ανάληψη της ηγουμενίας από τον Γέροντα Αλέξιο.
Εκλήθη πριν 50 χρόνια από τους Ξενοφωντινούς Γέροντες ευρισκόμενος στα Μετέωρα, σε ηλικία 37 ετών, για να αναλάβει μαζί με νέους μοναχούς, την Μονή Ξενοφώντος και να την αναμορφώσει.
Αυτή η επέτειος, λοιπόν, ο πνευματικός εορτασμός, μας καλεί να αναστοχαστούμε τη σημασία της Αθωνικής πολιτείας, ως πνευματικού φάρου για το έθνος μας και θεματοφύλακα της πολιτιστικής μας παράδοσης, και τη μεγάλη προσφορά της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Ξενοφώντος στο διάβα της μακραίωνης ιστορίας της. Από τα τέλη του 10ου αιώνα, όταν ο Όσιος Ξενοφών, ο αποταξάμενος τον κόσμον, πλούσιος συγκλητικός, αποφάσισε να μονάσει στο Όρος, να ζήσει “ασκητικώς δοξάζων Χριστόν επί της γης” και να ανεγείρει την Μονή αφιερώνοντάς την στον Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο, ως τις μέρες μας, παρά τα πλήγματα που δέχθηκε κατά καιρούς, η Μονή Ξενοφώντος αποτελεί μαρτυρία πίστης, ήθους και λειτουργικής ζωής.
Η προσθήκη, το 1976, δεκαπέντε νέων μοναχών προερχόμενων από την κοινότητα των Μετεώρων στους ήδη υπάρχοντες, γηραιούς πλέον μοναχούς, υπήρξε καθοριστική για την ανανέωση, την αναζωογόνηση και την πνευματική ανάταση της Μονής. Η ανάληψη της ηγουμενίας της κατά το ίδιο έτος από τον Γέροντα Αλέξιο συνέβαλε τα μάλα στην αναζωογόνηση, τη συνοχή, την πνευματική καλλιέργεια της αδελφότητας.
Και καθώς οι ώρες της δωρεάς ακόμη και για τους μονάζοντες είναι λίγες- υπάρχουν και ώρες αγωνίας και ώρες μοναξιάς- επιμήκυνε τις ώρες της δωρεάς με ένα απίστευτα δημιουργικό έργο το οποίο διπλασίασε τους χώρους του Μοναστηριού, προσέθεσε ένα μέγα Συνοδικό, προσέθεσε και κελιά για τους Πατέρες, προσέθεσε αρχονταρίκι, με μια απίστευτη δημιουργική προσφορά, με μια καθημερινότητα δημιουργική και προφανώς με συνεργό και βοηθό του Θεία Χάρη πραγματοποίησε αυτή την εσωτερική μεταμόρφωση του Μοναστηριού.
Η ηγουμενία του δεν χαρακτηρίστηκε μόνο από διοικητική ευθύνη, αλλά κυρίως από το ήθος της διακονίας. Με σύνεση, πραότητα και αφοσίωση, με ταπεινότητα και όραμα, ενέπνευσε και εμπνέει μοναχούς και προσκυνητές. Δανείζοντας «την εαυτού γλώτταν» και παρέχοντας «την εαυτού χείρα», κατά τις επιταγές του Ιωάννη Χρυσοστόμου, πιστός οικονόμος της σωτηριώδους αληθείας του Κυρίου, μισό αιώνα τώρα διασώζει την ενότητα και την οργανική διασύνδεση πνευματικότητος και κοινωνικότητος. Ο αγώνας του για την αναστήλωση του μοναστηριακού συγκροτήματος, η στήριξη των παραδοσιακών τεχνών όπως η αγιογραφία και η ξυλογλυπτική, η εξωστρέφειά του, η οποία εκδηλώνεται μέσω των πολλών πνευματικών ομιλιών του και των επαφών του με τον κόσμο, επιβεβαιώνει απολύτως το γεγονός ότι ο Χριστός δεν καταργεί την βιοτική μας διάσταση, αλλά την καθαγιάζει και την καταξιώνει ως ζωή του Σώματός Του, και ότι μοναχικός βίος δεν σημαίνει ανενεργό απραξία, αλλά ένταξη των βιοτικών πλευρών της ζωής στην αλήθεια του Χριστού.
Ο μοναχισμός έχει καταφέρει εκεί στο τρίτο πόδι του Άθω, ένα περιορισμένο γεωγραφικά μέρος της χώρας μας να το κάνει τελικά απέραντο. Και είναι απέραντο ακριβώς λόγω της προσφοράς των μοναχών σε κάθε έναν που καταφεύγει εκεί κεκμηκώς και αποκαρδιωμένος και κυριολεκτικά φεύγει μεταμορφωμένος.
Ο Μέγας Βασίλειος, στον λόγο του “Πώς δει κοσμείσθαι τον μοναχόν” ορίζει προσφυώς το τι συγκροτεί την ευθύνη του μοναχού προς “θεραπείαν του ανθρώπου”: “Συμπάσχειν τοις πάσχουσι και συνδακρύειν και σφόδρα τούτους πενθείν . . . νουθετείν τους ατάκτους, παραμυθείσθαι τους ολιγόψυχους, υπηρετείν τοις αρρώστοις, πόδας αγίων νίπτειν, ξενοδοχίας και φιλαδελφείας επιμελείσθαι”.
Αυτήν ακριβώς την υψηλή και ανηφορική κατεύθυνση ακολουθεί η Ιερά Μονή Ξενοφώντος, υπό την πνευματική καθοδήγηση του Γέροντος Αλεξίου. Σε έναν κόσμο που συχνά δοκιμάζεται από αβεβαιότητα, ψυχική ανισορροπία και πνευματική σύγχυση και ζητά πυξίδα, η Μονή παραμένει τόπος ησυχίας, προσευχής, εσωτερικής αναζήτησης και τελικά σωτηρίας· ένας τρόπος εν Θεώ ζωής και υπάρξεως. Τόπος παραμυθίας, κατανόησης και συμπόνοιας. Τόπος όπου η παράδοση δεν φυλάσσεται απλώς αλλά αναπνέει και ζει, τόπος όπου η προσευχή συναντά την εργασία και η ταπεινότητα τον οραματικό δυναμισμό, τόπος όπου η καθημερινή ζωή γίνεται μαρτυρία πίστης. Η αδελφότητα, με την καθημερινή της άσκηση, την αδιάλειπτη λειτουργική ζωή και την ταπεινή της προσφορά, διαφυλάσσει έναν θησαυρό που υπερβαίνει τα όρια του χρόνου και της ιστορίας και τον μεταδίδει σε κάθε προσκυνητή που αναζητά πνευματικό φωτισμό. Γι΄αυτό και η συμβολή της στην πνευματική ζωή του Έθνους είναι ανεκτίμητη.
Η Πολιτεία, αναγνωρίζοντας την προσφορά αυτή, τιμά σήμερα όχι μόνο μια ιστορική επέτειο μισού αιώνα, αλλά και μια ζωντανή πνευματική πραγματικότητα. Τιμά την αδελφότητα που επί πενήντα χρόνια πορεύεται με ενότητα, πίστη και αφοσίωση. Τιμά τον Γέροντα Αλέξιο, του οποίου η διακονία αποτελεί υπόδειγμα πνευματικής ηγεσίας. Τιμά το Άγιον Όρος, το οποίο παραμένει επί αιώνες κιβωτός της Ορθοδοξίας, πνευματική κολυμβήθρα, σημείο αναφοράς για ολόκληρο τον ελληνισμό.
Εύχομαι η Ιερά Μονή Ξενοφώντος να συνεχίσει να αποτελεί φάρο ορθόδοξης πνευματικότητας, ειρήνης και ελπίδας. Εύχομαι η αδελφότητα να συνεχίσει να πορεύεται με την ίδια δύναμη, ταπεινότητα και ενότητα που χαρακτήρισαν τα πενήντα αυτά χρόνια και ο Γέροντας Αλέξιος να προσφέρει την πνευματική του σοφία, ως πατρική μορφή που εμπνέει και καθοδηγεί.
“Εργάζεσθαι, λοιπόν, έως ημέρα ἐστίν”. Είχα ακούσει τον ορισμό και από τον ίδιο τον Γέροντα Αλέξιο, ότι μοναχός είναι εκείνος ο οποίος χωρίζεται από όλα και τελικά ενώνεται με όλα. Αυτή η εκ πρώτης όψεως αντιφατική περιγραφή περικλείει όλα τα αρώματα, όλα τα προσόντα, όλες τις ιδιότητες του μοναχισμού, ο οποίος στην ησυχία του περιβολιού της Παναγίας δεν απομονώνεται αλλά φροντίζει για τη σωτηρία του κόσμου και μεταμορφώνει τους προσκυνητές και τους επιτρέπει να κατανοήσουν καλύτερα τις σχέσεις τους με τον συνάνθρωπο και τις σχέσεις τους με τον κόσμο. Η προσφορά του Αγίου Όρους και της Μονής Ξενοφώντος και του Γέροντα Αλέξιου είναι άξια επαίνων.
Είναι μια προσφορά η οποία σήμερα αποδεικνύεται από τη μεγάλη και σεβαστική προσέλευσή σας. Είναι μια προσφορά η οποία αναδεικνύει τον ρόλο της ορθοδοξίας και της πίστης. Και είναι μια προσφορά η οποία αναδεικνύει τελικά τη συμβολή της αγάπης, της έσχατης και ύπατης διδασκαλίας του Χριστού, ο οποίος προσέθεσε στην ανθρωπιά και την μεταλογική έννοια της αγάπης. Μιας αγάπης, η οποία διαμορφώνει τον νέο άνθρωπο, προκειμένου να καταφέρνει να συμβιώνει καλύτερα με τον συνάνθρωπό του. Αυτή η προσφορά του Αγίου Όρους, αυτή η προσφορά της Μονής Ξενοφώντος αυτή η προσφορά του Γέροντα Αλέξιου κάνει αυτόν τον περιορισμένο χώρο, απέραντο.
Για αυτή σας λοιπόν την προσφορά, που εύχομαι να συνεχίσει για πολλά χρόνια ακόμη, ήθελα εκ μέρους της Ελληνικής Πολιτείας να σας ευχαριστήσω, να σας συγχαρώ και να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη μας που τόσο πολύ φροντίζετε την Ορθοδοξία τους πιστούς και κάθε άνθρωπο που καταφεύγει στη δική σας παρηγορία και στη δική σας παραμυθία.
Να είστε καλά!»
