ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, έχετε δεχθεί την πρόσκληση να πάρετε μέρος στους εορτασμούς που θα γίνουν στη Ρωσία για την 60ή επέτειο της Νίκης επί του φασισμού. Με ποιες σκέψεις και τι αισθήματα θα αναχωρήσετε γι’αυτή την πανηγυρική τελετή;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι ανάμικτα τα συναισθήματα. Συναισθήματα χαράς για μια πράγματι μεγάλη μέρα, της απελευθέρωσης των λαών της Ευρώπης από τον ναζισμό, αλλά και λύπης όταν σκέπτεται κανένας τα θύματα, τους συντρόφους που έπεσαν στον ηρωϊκό αγώνα για την απελευθέρωση της Ευρώπης.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τα παιδικά σας χρόνια και η περίοδος της εφηβείας σας συνέπεσαν με τα χρόνια του πολέμου. Ποια ήταν η δική σας αίσθηση του πολέμου; Τι έχει μείνει αξέχαστο στη μνήμη σας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ήταν μια δύσκολη περίοδος για όλη την Ευρώπη. Ο φόβος ήταν ένα συναίσθημα καθημερινό. Οι ναζί έκαναν τις επιχειρήσεις τους καθημερινά, μας καταδίωκαν παντού, τους φίλους μας, τους καθηγητές μας. Θυμάμαι την πείνα, τη φτώχεια του Ελληνικού λαού, αλλά και την ακατάσβεστη βούλησή του να αγωνιστεί κατά των κατακτητών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχετε συμμετάσχει προσωπικά στην Αντίσταση κατά της φασιστικής κατοχής. Μπορείτε να μας πείτε λίγα περισσότερα γι’αυτή την περίοδο της ζωής σας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θα σα πω ένα μόνο περιστατικό, που δεν μπορώ να το ξεχάσω: Ήταν η πρώτη μου μάχη κατά των ναζί. Ήμουν μόνο 15 χρονών και δεν είχα καμία πολεμική εκπαίδευση. Επιτεθήκαμε εναντίον μιας φάλαγγας των εχθρών. Θυμάμαι πως είχα ένα παλαιό ιταλικό τουφέκι, με το οποίο πυροβολούσα. Ήταν διπλάσιο σε ύψος από μένα. Θα θυμάμαι για πάντα το επεισόδιο αυτό. Το αναφέρω, για να σας δείξω πόσο δυνατή ήταν η θέληση της ελληνικής νεολαίας να αγωνιστεί για την ελευθερία και την ανατροπή της ναζιστικής κατοχής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, πώς περάσατε την ημέρα της λήξεως του πολέμου; Τι είναι το πιο χαρακτηριστικό που θυμάστε;
ΠΡΌΕΔΡΟΣ: Την έζησα στο χωριό μου. Το χωριό μου είναι ένα επιμεθόριο χωριό στην ελληνοαλβανική μεθόριο. Πρέπει να πω ότι είμασταν όμως κάπως προετοιμασμένοι, γιατί οι μεγαλύτεροι από μας κάθε βράδυ ακούγαμε τις ειδήσεις από ένα αυτοσχέδιο ράδιο. Και αναπτερώθηκε το ηθικό μας από τη συντριβή των ναζιστικών στρατευμάτων στο Στάλιγκραντ. Και βέβαια αυτό ήταν η αρχή του τέλους. Και περιμέναμε μέρα με τη μέρα ότι θα έρθει και η μεγάλη μέρα της ελευθερίας.
Και ήρθε. Και τη γιορτάσαμε. Ήταν μια μέρα που δεν μπορεί κανένας να περιγράψει τι αισθανόμαστε εκείνη τη στιγμή, τι ελπίδες, τι οράματα… Δεν ξέρω πόσα πραγματοποιήθηκαν και για πόσες ελπίδες ακόμα και σήμερα σκεφτόμαστε ότι διαψεύσθηκαν…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η 60ή επέτειος της Νίκης επί του φασισμού είναι μια γιορτή όλων των γενιών. Κύριε Πρόεδρε, τι θα μπορούσατε να πείτε αφενός μεν στους βετεράνους και αφετέρου δε στη νέα γενιά των πολιτών της Ρωσίας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Για τους συντρόφους και συναγωνιστές αυτού του μεγάλου αγώνα, το μόνο που θα μπορούσα να πω είναι να θυμόμαστε εκείνες τις μεγάλες μέρες της ζωής μας. Είναι οι μέρες που σφράγισαν και τη μετέπειτα ζωή μας.
Για τους νέους, θα έλεγα ότι πρέπει να είναι έτοιμοι να πολεμούν για τα ιδανικά, για την ελευθερία, για μια δίκαιη κοινωνία, τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τον κόσμο και όχι μονάχα γύρω από τον εαυτό τους.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στις δεκαετίες του ’60 ήσασταν ένας από τους ηγέτες της αντίστασης κατά της δικτατορίας. Τι σημαίνει αυτή η περίοδος για σας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ήταν μια συνέχεια της συμμετοχής μου στην πρώτη αντίσταση. Ήταν ένας αγώνας για την ελευθερία και εναντίον της τυραννίας. Και έτσι, με τα ίδια οράματα και το ίδιο πάθος, μπήκαμε και σ’αυτόν τον αγώνα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σήμερα οι χώρες μας είναι σύμμαχοι στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Θα καταφέρει, κατά τη γνώμη σας, η Διεθνής Αντιτρομοκρατική Συμμαχία να νικήσει αυτό το κακό;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Νομίζω ότι είναι ένα κακό που το ζούμε με όλη αυτή την καταστροφική διάθεση της τρομοκρατίας. Νομίζω όμως, ότι δεν είναι αρκετό να πολεμάς την τρομοκρατία με πολεμικά μέσα, με αστυνομικούς μηχανισμούς. Βεβαίως και αυτοί είναι βοηθητικοί και σημαντικοί. Αλλά, πρέπει να την πολεμάς στη ρίζα.
Και η τρομοκρατία γεννιέται σε περιοχές που υπάρχουν προβλήματα αθλιότητος των λαϊκών μαζών, προβλήματα που μπορεί να λυθούν με πολιτικά μέσα και πρέπει να λυθούν με τέτοια μέσα. Γιατί δεν πιστεύω, και βεβαίως έχω και ιστορικά παραδείγματα, ότι μπορεί ένας στρατός, ένας τακτικός στρατός να καταπολεμήσει την τρομοκρατία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ο διάλογος μεταξύ της Μόσχας και της Αθήνας έχει στρατηγικό χαρακτήρα. Κύριε Πρόεδρε, πώς αξιολογείτε την κατάσταση και την προοπτική των διμερών μας σχέσεων στον πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό τομέα;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Νομίζω ότι ήταν πάντα ουσιαστικές οι ελληνορωσικές σχέσεις. Σήμερα παίρνουν μια άλλη διάσταση. Νομίζω ότι οι εμπορικές και οικονομικές σχέσεις υστερούν σε σχέση με τις πολιτικές, που βρίσκονται τώρα σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο. Νομίζω ότι πρέπει και οι Ρώσοι επιχειρηματίες και οι Έλληνες να δώσουν μεγαλύτερη δυναμική στην ανάπτυξη των οικονομικών και των εμπορικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πρόσφατα οι χώρες μας υπέγραψαν το μνημόνιο για την κατασκευή του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Τι σημασία έχει, κατά τη γνώμη σας, αυτό το έργο και πώς θα επηρεάσει αυτό τη συνεργασία μεταξύ των χωρών μας και την τροφοδότηση της Ευρώπης με τις πηγές ενέργειας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Βεβαίως, έγινε ένα πολύ μεγάλο βήμα, η υπογραφή της πολιτικής συμφωνίας για τον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Αυτό και συναισθηματικά με βρίσκει να σκέφτομαι ότι ήδη πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που άρχισα πολιτικά να συζητάω με τους φίλους Ρώσους και τους φίλους Βούλγαρους την κατασκευή αυτού του αγωγού.
Και σήμερα, το γεγονός της υπογραφής της συμφωνίας μου προκαλεί μεγάλη ικανοποίηση. Άξιζε η προσπάθεια, πίστευα σ’αυτή την προσπάθεια, όχι μονάχα για τα οικονομικά οφέλη, αλλά και για την πολιτική συνεργασία τριών χωρών πολύ σημαντικών για την περιοχή. Σήμερα, είμαι πανευτυχής που η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε την πολιτική συμφωνία για τον αγωγό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιο ρόλο παίζουν, κατά τη γνώμη σας, η λογοτεχνία, η τέχνη και οι ανθρωπιστικές σχέσεις στις διμερείς μας σχέσεις;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πάρα πολύ μεγάλο. Και νομίζω ότι και η Ελλάδα και η Ρωσία είναι δύο χώρες με υψηλά πολιτιστικά επιτεύγματα. Πρέπει επίσης να πω ότι η δική μου γενιά μεγάλωσε με τους Ρώσους κλασικούς, μας σφράγισαν οι Ρώσοι κλασικοί, ο Ντοστογιέφσκι, ο Αντρέγιεφ, ο Γκόγκολ, ο Ιγκόρ, ήταν οι συγγραφείς που μας συνόδευσαν στα πρώτα μας φοιτητικά βήματα, ήταν οι συγγραφείς που μας έδωσαν όλο αυτό το πάθος για τη μάθηση και για το δρόμο της λογοτεχνίας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, κατά την άποψή σας, ποια είναι τα χαρακτηριστικά που κληρονόμησε η σημερινή Ελλάδα από την αρχαία Ελλάδα; Πώς θα πρέπει να είναι η μελλοντική Ελλάδα, κατά την άποψή σας;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η Ελλάδα κληρονόμησε από την αρχαία Ελλάδα τη γλώσσα: τη γλώσσα του Ομήρου, των τραγωδών. Και αυτό είναι ένα εξαιρετικό γεγονός, ένα πολύτιμο αγαθό, ότι διατηρήσαμε τη γλώσσα μας και υπάρχει μια συνέχεια των πολιτισμών, τόσο της αρχαίας Ελλάδος όσο και της συγχρόνου.
Και νομίζω ότι σ’αυτό συνέτεινε ή έπαιξε πρώτο και κύριο ρόλο η διατήρηση της γλώσσας μας. Με όλη βέβαια την πορεία της, γιατί ξεκίνησε από τον Όμηρο, έφτασε στους τραγωδούς, έφτασε στην αττική διάλεκτο, έφτασε στο Βυζάντιο και σήμερα στην καθομιλουμένη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι Έλληνες είναι οι πρωτοδημιουργοί των παραδόσεων και των ρευμάτων στην τέχνη, φιλοσοφία και τη λογοτεχνία. Ποια θέση έχουν οι αξίες στη ζωή της σύγχρονης Ελλάδος;
Ποια βιβλία βρίσκονται στη βιβλιοθήκη του Προέδρου;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Και η σημερινή Ελλάδα έδωσε και δίνει σπουδαίους καλλιτέχνες, λογοτέχνες, μουσικούς. Είναι θαυμαστό το ότι μια μικρή χώρα σαν την Ελλάδα έχει τέτοια συμμετοχή στα ευρωπαϊκά καλλιτεχνικά πράγματα και νομίζω ότι αυτό είναι μια παράδοση που έρχεται από πολύ παλιά και συνεχίζεται.
Όσο για τα βιβλία που διαβάζω, είναι πολλά και διάφορα. Βεβαίως, με ενδιαφέρει η λογοτεχνία, η φιλοσοφία και είναι πολλοί συγγραφείς, που δεν θάπρεπε να τους απαριθμήσω εδώ, που μου είναι εξαιρετικά αγαπητοί και τους έχω κάτω από το προσκέφαλό μου…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είστε στην πολιτική ήδη κάποιες δεκαετίες τώρα και δικαίως έχετε τη φήμη ενός πολιτικού και ανθρώπου σεμνού, ήρεμου, ευρυμαθούς και εξαιρετικά τίμιου. Ποιες ιδιότητες θεωρείτε ότι είναι απαραίτητες για έναν πολιτικό;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν υπάρχει συνταγή γι’αυτό, ούτε εγώ θα ήμουν ο κατάλληλος να δώσω συνταγή. Υπάρχουν όμως ορισμένες ιδιότητες για τον πολιτικό. Ο πολιτικός – είναι η προσωπική δική μου άποψη – πρέπει να είναι σταθερός στις ιδέες του, να μάχεται γι’αυτές τις ιδέες και οι ιδέες αυτές να είναι πανανθρώπινες, να μην εξυπηρετούν μόνο το δικό του το συμφέρον να γίνει κάτι καλύτερο ή περισσότερο. Και βεβαίως, η εντιμότητα και η ηθική στην πολιτική, γιατί πιστεύω ότι η πολιτική χωρίς ηθική είναι μια ανήθικη υπόθεση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπήρξατε υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος. Πώς σας βοηθάει αυτή η εμπειρία στο σημερινό σας αξίωμα; Ποιες είναι, ας μου επιτραπεί η έκφραση αυτή, οι κύριες «εντολές» ενός πραγματικού διπλωμάτη;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πρώτον, η εξυπηρέτηση του συμφέροντος της πατρίδας και η πατρίδα του μέσα σ’ένα ευρύτερο πλαίσιο αξιών. Διότι θα είναι μια πολύ τσιγκούνικη αντίληψη να υπηρετείς μονάχα τα εθνικά σου συμφέροντα. Βεβαίως, πρώτιστα τα εθνικά συμφέροντα, αλλά πρέπει να είσαι και ανοιχτός προς τον κόσμο. Γιατί πρέπει να προσφέρεις και να συνεισφέρεις σε όλους τους λαούς και να υπηρετείς τα ιδανικά όλων των ανθρώπων.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η Ελλάδα είναι μία από τις δημοφιλέστερες χώρες για τουρισμό. Το ενδιαφέρον των πολιτών της Ρωσίας για τη χώρα σας δεν μειώνεται, παρόλο που πολλοί την έχουν επισκεφθεί ήδη πολλές φορές. Αλλά παρόλα αυτά, θα ήθελα να μάθω, ποια μέρη της Ελλάδος προτιμούν οι ίδιοι οι Έλληνες για να κάνουν τις διακοπές τους;
Κύριε Πρόεδρε, θα μπορούσατε να δώσετε μερικές συμβουλές στους συμπατριώτες μου;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τα ελληνικά νησιά είναι πράγματι όμορφα και χαίρομαι γιατί ακούω τόσες ρώσικες φωνές στα ελληνικά νησιά. Και χαίρομαι, γιατί αυτόν τον τελευταίο καιρό πολλοί συμπολίτες σας επισκέπτονται την Ελλάδα και είμαι βέβαιος ότι γυρίζοντας στην πατρίδα τους θα διηγούνται πάρα πολλά, πόσο ωραία πέρασαν στην Ελλάδα.
Αλλά, δεν είναι μονάχα τα νησιά. Είναι και το εσωτερικό της Ελλάδα πάρα πολύ όμορφο και πολιτιστικά πολύ ενδιαφέρον. Και επειδή προέρχομαι από μια ορεινή περιοχή, θα έλεγα ότι και οι ορεινές περιοχές της Ελλάδας είναι πολύ όμορφες, γιατί η φύση είναι ιδιαίτερα όμορφη στην ορεινή Ελλάδα.
Εγώ τους προτρέπω να επισκεφθούν και την ορεινή Ελλάδα, η οποία είναι εξίσου όμορφη, όπως και τα νησιά και η θάλασσα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, λόγω των καθηκόντων σας έχετε μια πολύ φορτωμένη ζωή. Όταν όμως σας προκύπτει λίγος ελεύθερος χρόνος πώς τον αξιοποιείτε; Γνωρίζουμε ότι ήσασταν επαγγελματίας αθλητής. Ο Πρόεδρος της Ελλάδος σήμερα, έχει κάποιο χόμπυ, κάποιο αγαπημένο άθλημα;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Επαγγελματίας δεν θα το έλεγα, βεβαίως ερασιτέχνης αθλητής. Ήμουν για πάρα πολλά χρόνια Πρόεδρος ενός από τους πιο σημαντικούς και ιστορικούς Αθλητικούς Συλλόγους της Ελλάδος, του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου, που έβγαλε πολλούς Ολυμπιονίκες.
Υπήρξα παλαιός παίκτης της Εθνικής Ομάδας Βόλλεϋ και πρωταθλητής στο άλμα επί κοντώ. Τώρα βέβαια, δεν μπορώ να πηδήσω επί κοντώ, παίζω βόλλεϋ με τους παλιούς συναθλητές μου.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ξέρω ότι έχετε τρεις κόρες. Είστε αυστηρός πατέρας και τηρείτε τις παραδόσεις ή είστε της άποψης ότι πρέπει τα παιδιά να έχουν περισσότερη ελευθερία και να έχουν τη δυνατότητα να παίρνουν τα ίδια ορισμένες αποφάσεις;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εγώ είμαι ένας πατέρας συνεργάσιμος. Δεν υπάρχουν οδηγίες. Ο καθένας χαράσσει και περπατά το δικό του δρόμο, κανένας δεν μπορεί να περπατήσει στα χνάρια κάποιου άλλου. Όταν υπάρχει αγάπη, συνεργασία, διάλογος, νομίζω αυτές είναι οι συνταγές που μπορεί κανένας να πετύχει ένα καλό αποτέλεσμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σε όλους τους πρωταγωνιστές μας, στο τέλος της συνέντευξης, θέτουμε πάντα την ίδια ερώτηση, στην οποία θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να ακούσουμε και τη δική σας απάντηση.
Ποια γεύση έχει η εξουσία;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι μία μίξη που δεν μπορεί να την περιγράψει κανένας.
Σας ευχαριστώ θερμά.-
