Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας παρέστη στην τελετή ορκωμοσίας και απένειμε τα διπλώματα σπουδών στους υποψήφιους Ακολούθους Πρεσβείας της Λ’ Σειράς, στο Υπουργείο Εξωτερικών.
Ακολουθεί ο χαιρετισμός του κυρίου Τασούλα:
«Αγαπητές νέες και αγαπητοί νέοι Ακόλουθοι Πρεσβείας,
Στη ζωή όλων μας υπάρχουν μέρες-σταθμοί που μας μένουν αξέχαστες. Η σημερινή ορκωμοσία αποτελεί για εσάς έναν κομβικό σταθμό ζωής. Σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της πορείας προς τον στόχο που είχατε επιλέξει και που θα επηρεάσει όλη σας τη ζωή. Δεν είναι απλώς η επιβράβευση των κόπων της μελέτης και της ακούραστης επιμονής που δείξατε για να επιτύχετε στη Διπλωματική Ακαδημία. Είναι κυρίως η αφετηρία, το ξεκίνημα μιας πορείας ταυτισμένης με το εθνικό καθήκον, το εθνικό συμφέρον και την προσφορά στην πατρίδα.
Σας αξίζουν, συνεπώς, θερμά συγχαρητήρια. Και με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στη μεγάλη οικογένεια του Υπουργείου Εξωτερικών. Δίνοντας τον θεσμικό όρκο σας, ξεκινάτε αυτό το επαγγελματικό σας ταξίδι. Παύετε να εκπροσωπείτε μόνο τον εαυτό σας. Θα αποτελείτε την εικόνα της Ελλάδος σε όλες σας τις δραστηριότητες. Η πατρίδα σας εμπιστεύεται την εκπροσώπησή της, με θέσεις ευθύνης σε ξένες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.
Θα αναλάβετε σημαντικά καθήκοντα και ποικίλες αρμοδιότητες. Θα πρέπει συνεπώς να μη σταματάτε ποτέ την επιμόρφωσή σας, να εμπλουτίζετε την κατάρτισή σας και να αναβαθμίζετε τις ικανότητές σας, ώστε να αποτελείτε συνεχώς επαγγελματίες υψηλού επιπέδου, που θα προάγουν επιτυχώς τα δίκαια της χώρας και θα αναβαθμίζουν το γόητρο και τον ρόλο της πατρίδας μας. Καλείστε να υπηρετήσετε την ελληνική εξωτερική πολιτική με ψυχραιμία, διορατικότητα και απόλυτη αφοσίωση.
Η αρχή της σταδιοδρομίας σας συμπίπτει με μια περίοδο κρίσιμων γεωπολιτικών προκλήσεων. Η εκλογή της χώρας μας για την περίοδο 2025-2026 στη θέση μη μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ισοδυναμεί με ισχυροποίηση του ρόλου της Αθήνας και αύξηση του κύρους και της επιρροής της χώρας μας στις παγκόσμιες εξελίξεις. Από την 1η Οκτωβρίου, η Ελλάδα ασκεί, για δεύτερη φορά κατά τη διάρκεια της θητείας της ως εκλεγμένου μέλους, την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας σε μία από τις κρισιμότερες διεθνείς συγκυρίες.
Είναι αυτονόητο ότι στο επίκεντρο των εργασιών του Συμβουλίου θα βρεθούν οι εξελίξεις στην Ουκρανία και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερη σημασία και βαρύτητα, ωστόσο, έχει το γεγονός της διαδικασίας επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα, ως προεδρεύουσα χώρα, θα έχει την ευθύνη για τις αναγκαίες συγκλίσεις σε μια εποχή που η ενίσχυση της αξιοπιστίας και του διεθνούς κύρους του ΟΗΕ είναι επιτακτική ανάγκη.
Παράλληλα με τις μεγάλες διεθνείς κρίσεις που απασχολούν το Συμβούλιο, βασικές εργασίες θα αποτελέσουν η ενημέρωση και η συνεδρίαση για την 30η επέτειο από την δημιουργία της Εντολής για τα Παιδιά σε Ένοπλες Συγκρούσεις, καθώς και η εμβληματική εκδήλωση με θέμα τις αναδυόμενες τεχνολογίες, την τεχνητή νοημοσύνη, τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με τη χώρα μας να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των θαλασσών και της ναυσιπλοΐας.
Εξάλλου, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Πρόκειται για ορόσημο. Έχουμε πολύ κρίσιμες αποφάσεις να πάρουμε στο Συμβούλιο της ΕΕ, οι οποίες αφορούν στο μέλλον της Ευρώπης. Αποφάσεις που, όπως είδατε από την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, δεν λαμβάνονται εύκολα. Θέλει πολλή προσπάθεια, πολλές συγκλίσεις ανάμεσα σε συγκρουόμενα γεωγραφικά και πολιτικά συμφέροντα, ενώ υπάρχει περίπτωση η Ελληνική Προεδρία να κληθεί να διαχειριστεί συμφωνίες, όπως αυτή του προσεχούς ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, οι οποίες θα είναι απολύτως καίριες για τα συμφέροντα της χώρας μας και την ανάπτυξή της.
Τα τελευταία χρόνια καταβάλλουμε συνεχή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεών μας με την Τουρκία, για την ανοικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και την ύπαρξη ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ευαίσθητη σχέση, η οποία φέρει το βάρος της Ιστορίας. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία. Είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας παρέχει το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς μας που αφορά στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών.
Ωστόσο, για να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μονομερείς προκλητικές ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη ούτε με απειλή πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Και μιας και αναφέρθηκε ευλόγως ότι το διπλωματικό αποτύπωμα της χώρας μας αυτόν τον καιρό είναι ισχυρό και ευδιάκριτο, θυμηθείτε όσα είπε πρόσφατα από την Πνύκα, με φόντο τον Παρθενώνα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών για τη σημασία της Ελλάδας ως συμμάχου των ΗΠΑ, αλλά και το χρέος που έχει ο δυτικός κόσμος απέναντι στον ελληνικό πολιτισμό.
Ανοιχτή πληγή αποτελεί για τον ελληνισμό το ανεπίλυτο κυπριακό ζήτημα. Πενήντα δυο χρόνια έχουν περάσει από την παράνομη τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή μεγάλου μέρους της Κύπρου. Πρόκειται για μια κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, οι συνέπειες της οποίας εξακολουθούν να υφίστανται. Η χώρα μας υποστηρίζει πλήρως τις πρόσφατες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων με στόχο την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής, καθώς και την αποκατάσταση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών όλων των πολιτών της.
Διανύουμε τον πέμπτο χρόνο από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, κάτι που έφερε πάλι μετά από δεκαετίες τον πόλεμο στην Ευρώπη. Οι θέσεις μας απέναντι στην Ουκρανία είναι οι ίδιες θέσεις που έχουμε για το Κυπριακό. Η χώρα μας στέκεται αλληλέγγυα προς την Ουκρανία, όπως και προς κάθε χώρα που υφίσταται μια παράνομη και βάρβαρη εισβολή.
Στρέφομαι τώρα στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή της ευρύτερης γειτονιάς μας, με την οποία διατηρούμε παλαιόθεν στενούς ιστορικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Γι’ αυτό και αποτελεί μια από τις προτεραιότητες της εξωτερικής μας πολιτικής. Το σχέδιο ειρήνης για τη Γάζα, που συμφωνήθηκε το περασμένο έτος, πρέπει να εφαρμοστεί αποτελεσματικά και να διασφαλιστεί ότι η Χαμάς θα παραδώσει τα όπλα, χωρίς να έχει οποιονδήποτε ρόλο στο μέλλον της Γάζας. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει λύση δύο κρατών, όπου το Ισραήλ και η Παλαιστίνη συνυπάρχουν με ειρήνη και ασφάλεια.
Η ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη το 2003. Αυτή η πορεία θα πρέπει να συνδέεται με την εκπλήρωση των σαφών υποχρεώσεων που τίθενται για τις υποψήφιες χώρες. Ζητούμενα είναι η πλήρης εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου, η τήρηση των αρχών της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου και η πιστή εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών.
Εσείς, παράλληλα, καλείστε να γίνετε η ζωντανή γέφυρα της μητέρας πατρίδας με την απανταχού Διασπορά, την απανταχού Ομογένεια. Θα στηρίξετε τον ελληνισμό της Διασποράς, τη διατήρηση της ελληνικότητάς του, την ελληνόγλωσση εκπαίδευση, τα πολιτιστικά σωματεία και τις πρωτοβουλίες της Εκκλησίας και της νεολαίας, ώστε οι επόμενες γενιές να παραμείνουν περήφανες και κοντά στις ρίζες τους.
Θα ήθελα στο σημείο αυτό να σας μιλήσω για το πόσο καθοριστικά επηρεάζει η διπλωματία την πορεία μας. Ήμουν προχθές για ένα διήμερο στη Σλοβενία. Στη Σλοβενία συναντήθηκαν οι μη εκτελεστικοί Πρόεδροι των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενώσεως σε μια ετήσια συνάντηση, που καθιερώθηκε το 2003. Θύμισα στους συναδέλφους μου ότι στη Λιουμπλιάνα, την πρωτεύουσα της Σλοβενίας, το 1821, όταν ανήκε στην Αυστρία και λεγόταν Λάιμπαχ, έγινε μία σημαντική σύσκεψη της Ιεράς Συμμαχίας, η οποία διήρκεσε από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο. Τότε τα πράγματα ήταν πολύ αργόσυρτα. Δεν είχαν τη φρενήρη πορεία της εποχής μας. Φανταστείτε σήμερα μία σύσκεψη από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο! Ο στόχος ήταν η διαχείριση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους και η αντιμετώπιση των εξεγέρσεων, που σημειώνονταν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία και η Ιταλία και στην πορεία με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη τον Φεβρουάριο του 1821 στις Παρίστριες Ηγεμονίες, με στόχο την απελευθέρωση της Ελλάδας. Εκεί ο τσάρος Αλέξανδρος αποδοκίμασε τον Υψηλάντη και τα προεόρτια της Ελληνικής Επανάστασης ξεκίνησαν μέσα σε ένα δυσμενέστατο διπλωματικό περιβάλλον. Παρά ταύτα, μετά από χρόνια πείσμονος αγώνος και διπλωματικών προσπαθειών, η Ελλάδα κατάφερε να αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο κράτος το 1830. Σε τέσσερα χρόνια, μάλιστα, θα συμπληρώσουμε τα διακόσια χρόνια του ανεξάρτητου κράτους μας.
Είμαστε στον Οκτώβριο του 2026. Πριν ακριβώς από εβδομήντα χρόνια, η διπλωματική υπηρεσία αντιμετώπιζε την κρίση του Σουέζ. Ήταν μια τρομακτική κρίση για τη διεθνή κοινότητα, η οποία έφερε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τη χώρα μας, που είχε ως προτεραιότητα το Κυπριακό. Τότε ήμασταν νέο μέλος του ΝΑΤΟ. Δεν υπήρχε ακόμη η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα για εμάς. Η Ελλάδα έπρεπε να τηρήσει το χρέος της απέναντι στις Αραβικές χώρες, οι οποίες, πάντοτε υποστήριζαν το Κυπριακό στον ΟΗΕ. Η Αγγλία και η Γαλλία ήταν αποφασισμένες να αντιδράσουν στην εθνικοποίηση της Διώρυγας του Σουέζ, εξέλιξη με σοβαρότατες συνέπειες για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Ο Νάσερ έκλεισε τη διώρυγα βυθίζοντας σκάφη που ήταν γεμάτα τσιμέντο και περιόρισε σημαντικά τη διέλευση. Η Αμερική ήταν κατά της επέμβασης των Άγγλων και των Γάλλων και μάλιστα η Αμερική για να πιέσει τη Μεγάλη Βρετανία προκειμένου να σταματήσει την επέμβαση στην Αίγυπτο, έριξε στην αγορά αγγλικά ομόλογα με συνέπεια να πέφτει σημαντικά η αγγλική λίρα.
Μέσα σε αυτό το διεθνές γίγνεσθαι, προστίθεται και η εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Ουγγαρία με χιλιάδες Ούγγρους νεκρούς, οι οποίοι πολεμούσαν για την ελευθερία τους. Διακόσιες χιλιάδες έφυγαν και πήγαν σε ευρωπαϊκές χώρες και οι δυτικές χώρες καταδίκαζαν τη βίαιη εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Ουγγαρία, η οποία οδήγησε, το 1958, και στην εκτέλεση του πρώην Πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Ίμρε Νάγκι.
Η Ελλάδα, μέσα σε αυτόν τον ορυμαγδό, έπρεπε να πάρει θέση. Και όχι μόνο πήρε σαφή θέση υπέρ της Αιγύπτου, αρνούμενη να μετάσχει στη σύσκεψη που κάλεσαν οι άλλοι στο Λονδίνο για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, αλλά το Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε εντολή στις προξενικές αρχές μας στο Σουέζ, να διευκολύνουν τη διέλευση των πλοίων, μέσω των Ελλήνων πλοηγών και των πιλότων, ώστε να συνεχίσει η λειτουργία του Σουέζ υπό Αιγυπτιακό έλεγχο και να μην θιγούν τα Αιγυπτιακά συμφέροντα μετά την εθνικοποίηση της Διώρυγας.
Οι Έλληνες πλοηγοί κράτησαν, λοιπόν, τη Διώρυγα ανοιχτή, επειδή η Αίγυπτος ήταν αραβική χώρα και επειδή οι Άραβες βοηθούσαν το Κυπριακό στον ΟΗΕ. Η Ελλάδα, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, πήγε κόντρα στην Αγγλία και τη Γαλλία. Αυτό δείχνει πόσο σύνθετα και πολύπλοκα είναι τα διεθνή ζητήματα.
Σήμερα μαζί με τα πτυχία σας, σας έχω φέρει και ένα βιβλίο. Είναι μια πρόσφατη έκδοση του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων, η οποία μιλάει για την Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Αναφέρεται, δηλαδή, στην Ελλάδα, η οποία μεταβάλλει την εδαφική Μεγάλη Ιδέα με την με τη μεγάλη ιδέα της προκοπής, της διεθνούς ισχύος και της ανάπτυξης. Kαι φαίνεται μέσα από αυτό το βιβλίο το πώς η χώρα μας, μετά από μια ασύλληπτη εθνική καταστροφή και την έλευση περίπου 1,5 εκατομμυρίου προσφύγων, άλλαξε την πορεία της και εφάρμοσε μια εξωτερική πολιτική, η οποία πέρασε σταδιακά από την ουδετερότητα στη δυτική επιλογή.
Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας γνώρισε διάφορες φάσεις. Για παράδειγμα στην εποχή των μεγάλων κρίσεων του Ανατολικού Ζητήματος, με τις εξεγέρσεις της Βοσνίας και της Βουλγαρίας, οι οποίες κατέληξαν στη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, τήρησε ουδετερότητα. Στον Κριμαϊκό Πόλεμο, που ήταν ένα συγκλονιστικό γεγονός, τήρησε ουδετερότητα. Είχε την άποψη της Μεγάλης Ιδέας, αλλά υπήρξε πολύ προσεκτική στις επιλογές της. Όταν φτάσαμε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος και το Γενικό Επιτελείο επιθυμούσαν ουδετερότητα, ενώ ο Πρωθυπουργός επεδίωκε τη συμμαχία με την Αντάντ. Κερδίσαμε αφάνταστα από την επικράτηση της άποψης του Βενιζέλου. Ακολούθησε η εποχή του Μεσοπολέμου και η περίοδος των Συνθηκών του Λοκάρνο. Η Ελλάδα ξαναγύρισε σε μια προσεκτική ουδετερότητα. Μετά όμως από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις νέες ισορροπίες, οι οποίες δημιουργήθηκαν μεταξύ της Δύσης και των κομμουνιστικών καθεστώτων, τη στάση της Βουλγαρίας στο Συμβούλιο της Ειρήνης, όπου διατυπώθηκαν αξιώσεις για έξοδο στο Αιγαίο, την προσφυγή της Σοβιετικής Ένωσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας κατά της παρουσίας βρετανικών δυνάμεων στην Ελλάδα και τον Εμφύλιο Πόλεμο, η Ελλάδα προσανατολίστηκε προς τη Δύση. Και έκτοτε είμαστε σε αυτό που λέγεται η σωστή πλευρά της Ιστορίας. Και βεβαίως η πρώτη διπλωματική εφαρμογή του δυτικού μας προσανατολισμού ήταν η συμμετοχή μας στο NATO το 1952 και, εν συνεχεία, στη συσσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας.
Βλέπετε, δηλαδή, ότι δεν υπάρχει στιγμή της νεότερης ελληνικής ιστορίας, η οποία να είναι άσχετη με διπλωματικές κινήσεις. Όλη η πορεία της Ελλάδας, από το 1821 μέχρι σήμερα, έχει επηρεαστεί από τη διπλωματία της, η οποία κατά βάση υπήρξε επιτυχημένη και συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του σημερινού ελληνικού κράτους.
Με αυτές, λοιπόν, τις σκέψεις και με την αντίληψη που έχω ακούγοντας για τις επιδόσεις σας και την επιτυχία σας στην Διπλωματική Ακαδημία, σας καλωσορίζω στην υπηρεσία της ελληνικής Πολιτείας και της ελληνικής διπλωματίας, όντας βέβαιος, όπως και ο κύριος Υπουργός, ότι η προσφορά σας, οι γνώσεις σας, η αφοσίωσή σας και η φιλοδοξία σας θα συμβάλουν σε περαιτέρω διπλωματικές επιτυχίες της χώρας, ώστε να σταθεί διεθνώς εκεί όπου πρέπει και να ξεπεράσει το ανήριθμον γέλασμα -ή ενίοτε και κλάμα- των κυμάτων, τα οποία μας περιβάλλουν, με επιτυχία για να διατηρήσουμε τη χώρα μας ριζωμένη σε αυτή την πέτρινη χερσόνησο της Βαλκανικής – επιτυχημένη, αναπτυγμένη και ασφαλή.
Καλή επιτυχία και πολλά συγχαρητήρια για την νέα σας αποστολή!».
