Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης Μυλοποτάμου. Μετά την προσφώνηση που απηύθυνε ο Δήμαρχος Γεώργιος Κλάδος, ο κ. Τασούλας έκανε την ακόλουθη αντιφώνηση:
«Αγαπητοί συνδημότες, κυρίες και κύριοι,
Με υποδεχτήκατε γενναιόδωρα, τόσο γενναιόδωρα που δεν το περίμενα και οφείλω να πω και ότι δεν το αξίζω. Όμως το αξίζει ο θεσμός, ένας ύπατος θεσμός της ελληνικής Πολιτείας, ο οποίος έχει ως αποστολή τη διαφύλαξη της πολύτιμης ενότητάς μας. Αν και με υποδεχτήκατε με μαντινάδες, εγώ δεν θα πω μαντινάδα, αλλά θα πω κάτι το οποίο έχει γράψει ο ποιητής μας, ο Οδυσσέας Ελύτης και ταιριάζει απόλυτα στον Δήμο Μυλοποτάμου.
«Αυτός ο κόσμος, ο μικρός, ο μέγας». Δεν έχει σημασία αν ένας τόπος είναι πολυπληθής, αν είναι παμμεγέθης ή αν είναι μικρότερος. Σημασία έχει η ιστορία του, το πάθος των κατοίκων του, ο πολιτισμός του και φυσικά οι προοπτικές του. Γι’ αυτό και ακόμη κι ένας μικρότερος τόπος αξίζει τον χαρακτηρισμό «μέγας» όταν η ιστορία του, όπως η ιστορία του Μυλοποτάμου, το επιβάλλει.
Προηγουμένως ερχόμενος στον Αβδελλά, είδα μια πινακίδα ολοκαίνουρια η οποία ονοματίζει τον οικισμό και έχει σε παρένθεση αναφορά στον αριθμό του Φύλλου Εφημερίδος Κυβερνήσεως με το οποίο ανακηρύχθηκε επιτέλους, ανάμεσα σε άλλα χωριά και άλλες πόλεις, αυτός ο οικισμός του Δήμου σας σε τόπο μαρτυρικό. Στις 31 Ιουλίου του 2025 είχα την τιμή, τη χαρά και την τύχη ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας να υπογράψω το Διάταγμα το οποίο ετοίμασε ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Λιβάνιος, με το οποίο ο Αβδελλάς έλαβε επιτέλους αυτή την ιστορική, ηθική και εθνική αναγνώριση του μαρτυρικού χωριού λόγω της μεγάλης απώλειας σε ανθρώπινες ζωές που προκάλεσε η ναζιστική θηριωδία τον Σεπτέμβριο του 1943. Είναι και αυτό ένα από τα στοιχεία που κάνουν τον τόπο σας – και όχι μόνο τον Αβδελλά γιατί ξέρω πως ο Μυλοπόταμος συνολικά εκείνη την περίοδο είχε 32 θύματα από την αγριότητα των ναζί – να έχει ακριβώς αυτόν τον επιθετικό προσδιορισμό, «μέγας», για την εθελοθυσία, για την πολύτιμη ελευθερία μας.
Κύριε Δήμαρχε, αναφερθήκατε στην τηλεφωνική συζήτηση που είχαμε φέτος το φθινόπωρο, την περίοδο που ο τόπος σας δοκιμάστηκε από τις καιρικές συνθήκες. Ήθελα να σας πω ότι η Κρήτη έχει διάφορες ιδιότητες και έχει και κάποιο έμβλημα που έρχεται από πολύ παλιά, θα το χαρούμε αργότερα στο σπουδαίο Μουσείο της Ελεύθερνας. Ένα έμβλημα το οποίο έχει βρεθεί όχι μόνο εδώ, έχει βρεθεί και στα Μάλια.
Είναι η περίφημη Μέλισσα. Στην Ελεύθερνα βρέθηκε μια μικρή χρυσή Μέλισσα με ανθρώπινο πρόσωπο η οποία ονομάζεται από τους αρχαιολόγους δικαίως η «Θεά Μέλισσα». Η Μέλισσα ανάμεσα στα άλλα συμβολίζει προφανώς τη γονιμότητα και μεταφορικά συμβολίζει την αναγέννηση. Η αναγέννηση είναι κρητική ιδιότητα. Η Κρήτη πέρασε από πάμπολλες δοκιμασίες. Αύριο θα τιμήσουμε μια μεγάλη από αυτές στο Αρκάδι, αλλά είχε πάντα την ικανότητα αυτές τις δοκιμασίες να τις ξεπερνάει και να αναγεννάται. Πολιτιστικά μάλιστα υπάρχει στην ιστορία και μια μεγάλη πολιτιστική περίοδος που ονομάζεται «Κρητική Αναγέννηση».
Έτσι και τώρα είμαι βέβαιος πως με τη συμπαράσταση της Πολιτείας, των τοπικών σας αρχόντων, των βουλευτών σας και της Περιφέρειας θα καταφέρετε να ξεπεράσετε αυτή τη δοκιμασία η οποία έπληξε τον Μυλοπόταμο και η οποία δείχνει πως η φύση πια δεν είναι η ίδια όπως ήταν παλιά. Και παλιά είχαμε τέτοια φαινόμενα, αλλά η αγριότητα, το απροσδόκητο και η διάρκεια αυτών των φαινομένων δεν μοιάζει με τη σημερινή.
Η Κρήτη βρίσκεται σε μία νέα εποχή, το είδαμε πρόσφατα και στα Χανιά, σε ένα αναπτυξιακό συνέδριο στο οποίο έλαβα μέρος, μια εποχή η οποία χαρακτηρίζεται συνοπτικά από τρία κορυφαία έργα. Την ηλεκτρική διασύνδεση, που είναι η μεγαλύτερη διασύνδεση που έγινε ποτέ από ηλεκτρική εταιρεία στην Ελλάδα, τον βόρειο οδικό άξονα και το αεροδρόμιο στο Καστέλλι.
Μέσα σε αυτό το τρίπτυχο των μεγάλων έργων ενσωματώνονται όλες οι αναπτυξιακές σας προοπτικές, όλες οι αναπτυξιακές σας αξιώσεις, αυτές που τρέχουν, αυτές που φιλοδοξείτε να τρέξουν και αυτές τις οποίες με την περιφέρειά σας θα επιτελέσετε άμεσα αξιοποιώντας το πρόγραμμα της Περιφέρειας 2026-2027.
Είμαστε λοιπόν παρά τις δοκιμασίες, μπροστά σε μια φάση που η Κρήτη επιβεβαιώνει το χαρακτήρα της ως μιας περιοχής, η οποία αναγεννάται. Βρίσκομαι συνεπώς, σήμερα εδώ στον ιστορικό Μυλοπόταμο που συμπυκνώνει με μοναδικό τρόπο την πορεία της Κρήτης μέσα στους αιώνες και τις θεμελιώδεις αξίες του ελληνισμού. Έναν τόπο όπου η φύση, η ιστορία και ο άνθρωπος συνυπάρχουν αρμονικά δημιουργώντας μια ζωντανή παρακαταθήκη πολιτισμού και συλλογικής μνήμης. Έναν τόπο με αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία απ’ τη Μινωική εποχή, ως σήμερα.
Εδώ συναντάμε εστίες της αρχαίας κρητικής ιστορίας, όπως το σημαντικό κέντρο της ενδοχώρας της Κρήτης Όαξος ή Αξός, πόλη με αποικιακές διασυνδέσεις, οργανωμένη πολιτειακή συγκρότηση και επιβεβαιωμένη θεσμική λειτουργία, την οποία με χαρά άκουσα ότι έχετε δρομολογήσει σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων, να αναδείξετε ακόμη περισσότερο. Είναι ένας τόπος, μία πόλη ο Αξός, που περιέχει σπουδαία μνημεία, με εννιά εκκλησίες και την περίφημη εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, κοιμητηριακή εκκλησία, η οποία είναι γεμάτη από παραστάσεις και την εντυπωσιακή και κάπως συγκλονιστική «παράσταση των Κολασμένων».
Εδώ μας περιβάλλουν, απαραγνώριστα τεκμήρια μιας αδιάλειπτης συνέχειας, βυζαντινά μνημεία, εκκλησιές, μοναστήρια, όπως η ιστορική Μονή Χαλέπας. Η Μονή Χαλέπας χτίστηκε στα τέλη της Ενετοκρατίας, ανοικοδομήθηκε εκτενώς στις αρχές της οθωμανικής περιόδου, πυρπολήθηκε στα χρόνια της επανάστασης του 1821, ανασυγκροτήθηκε αργότερα και λειτούργησε ως καταφύγιο και κέντρο ανεφοδιασμού για τους Έλληνες επαναστάτες, ως την καταστροφή της από τον Ρεσίτ Πασά το 1867 – και σήμερα, αναστηλωμένη, αποτελεί μνημείο αντίστασης και ακατάβλητου αγώνα για ελευθερία και αυτοπροσδιορισμό.
Εδώ, πάνω από τα χωριά του Μυλοπόταμου, δεσπόζει ο Ψηλορείτης, η αρχαία Ίδη, «χώρη ὑψηλή τε καὶ ἴδῃσι συνηρεφής» κατά τον Ηρόδοτο, (τόπος ψηλός και βαθύσκιωτος). Το ιερό βουνό της κρητικής παράδοσης και της ελληνικής μυθολογίας, με το Ιδαίον Άντρον, όπου ανατράφηκε ο Δίας ο Κρητογενής, με τις απότομες πλαγιές, τις βραχοσκεπές και τα φαράγγια του, απρόσιτα για τους εχθρούς, μα ασφαλή κρησφύγετα για τους επαναστατημένους Κρήτες που έπαιρναν τα όπλα καθώς «ετάραζε τα σπλάχνα τους ελευθεριάς ελπίδα», αν παραφράσουμε ελαφρώς τον στίχο του Διονύσιου Σολωμού στον Κρητικό του.
Το όρος «που δεν μετρά τον βίο με αριθμούς, ούτε με ονόματα ημερών, μηνών ή αγίων, παρά με τον αργό και ατέρμονο κύκλο της φύσης, με των βοσκών τον κάματο, με το γλωσσάρι κουδουνιών και βελασμάτων», όπως το μνημειώνει η Ρέα Γαλανάκη στο μυθιστόρημά της «Αμίλητα βαθιά νερά». Είναι αυτές οι περιοχές των ριζίτικων χωριών σας τα οποία, για να επανέλθω και στο μνημείο που τιμήσαμε προηγουμένως, δεν μπορούσαν να τηρήσουν αυτή την απροσδόκητη και παράλογη διαταγή του ναζιστικού Φρουραρχείου του Ηρακλείου, να μην βγαίνουν οι Κρητικοί στον Ψηλορείτη, να μην πορεύονται στον Ψηλορείτη να μην περπατούν στον Ψηλορείτη. Πώς θα ανέτρεφαν την ζωή τους, αν αποκλείονταν από τον Ψηλορείτη. Ήταν μια προσχηματική απαγόρευση, η οποία ήταν αδύνατον να τηρηθεί. Γι’ αυτό και επέβαλαν αυτή την απαγόρευση, γιατί ήξεραν ότι οπωσδήποτε αν έρχονταν εδώ, θα έβρισκαν ανθρώπους οι οποίοι θα κυκλοφορούσαν. Κι έτσι με πρόσχημα αυτή την απαγόρευση έκαναν την θηριωδία, εναντίον των ανθρώπων που προηγουμένως, τιμήσαμε.
Ένα βουνό που είδε ηρωικές στιγμές, όπως την απόκοτη πορεία των Ελλήνων και Βρετανών απαγωγέων του Στρατηγού Κράιπε μέσα από δύσβατα μονοπάτια ως τα νότια παράλια του Ρεθύμνου, αλλά και τρομερές θυσίες, όπως το Ολοκαύτωμα στο Σπήλαιο του Μελιδονίου τον Ιανουάριο του 1824, ή το αποτρόπαιο έγκλημα στο μαρτυρικό χωριό του Αβδελλά τον Σεπτέμβριο του 1943, όταν οι δυνάμεις της γερμανικής κατοχής εκτέλεσαν δεκάδες κατοίκους, τη μνήμη των οποίων τιμάμε σήμερα με απεριόριστο σεβασμό και συγκίνηση.
Στα χρόνια τα κατοπινά, στα χρόνια της ειρήνης, η μνήμη αυτή δεν χάθηκε, ούτε ο τρόπος ζωής απομακρύνθηκε από την κοίτη της παράδοσης. Ο Ψηλορείτης ακόμη σκέπει κατοίκους εργατικούς και περήφανους, που διατηρούν μέσα στους αιώνες έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής, βαθιά δεμένο με την καλλιέργεια της γης, την κτηνοτροφία, την οικογένεια, την κοινότητα.
Κατοίκους οι οποίοι, μέσα από τις δυσκολίες του ορεινού βίου, τις ιστορικές δοκιμασίες και τις κοινωνικές μεταβολές, χαλύβδωσαν το θάρρος και την καρτερία τους, συνέσφιξαν δεσμούς, διατήρησαν την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπεια, τη λεβεντιά και την κρητική περηφάνια τους. Και μαζί διατήρησαν την πολιτιστική κληρονομιά τους, τις μαντινάδες, τη λύρα, τους χορούς, τη λαϊκή τέχνη, την περιώνυμη φιλοξενία τους. Όπως διατήρησαν την κεραμική τους και την υφαντουργία τους.
Και είναι πολύ σημαντική, κύριε Δήμαρχε, η προσπάθειά σας να συνδέσετε την ολοένα αυξανόμενη τουριστική δραστηριότητα στην περιοχή με την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, με τη λαϊκή κεραμική και την υφαντική που αναβιώνουν θαυμαστά, στις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου. Και φυσικά όλα αυτά όχι μόνο τους μήνες που κάνει καλοκαιρία, αλλά όλους τους μήνες του χρόνου. Αυτό είναι μια αξιόλογη φιλοδοξία του Δήμου να καταφέρει να μετατραπεί ο Μυλοπόταμος σε τουριστικό προορισμό όλες τις μέρες του χρόνου.
Ο Δήμος Μυλοποτάμου καλείται, όπως και ολόκληρη η ελληνική περιφέρεια, να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις. Πρόσφατα, το ζήσατε αυτό, το υποστήκατε είναι η σωστότερη λέξη, η κλιματική αλλαγή προκάλεσε καταστροφικές πλημμύρες, κατολισθήσεις, διαβρώσεις εδαφών και σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο, σε γέφυρες και άλλες υποδομές. Ζημιές που, είμαι βέβαιος, ακόμη ανακαλύπτετε όσο προχωράτε στα ενδότερα της περιοχής, καθώς επιστρέφουν όλοι στις εγκαταστάσεις τους και βρίσκουν, ακόμη και σήμερα πολλές μέρες μετά, καινούριες, ανεξακρίβωτες έως τώρα ζημιές. Είμαι βέβαιος πως η Πολιτεία θα σταθεί αρωγός, οφείλει να σταθεί αρωγός στον σχεδιασμό αντιπλημμυρικής προστασίας και αποκατάστασης. Θα ενισχύσει τα αναγκαία έργα που θα αποτρέψουν αντίστοιχα φαινόμενα, ώστε οι άνθρωποι να παραμείνουν ασφαλείς και δημιουργικοί στον τόπο τους.
Με χαρά μαθαίνω ότι ο Δήμος σας δεν ζει τη δημογραφική περιπέτεια που βιώνει, όχι μόνο η Ελλάδα αλλά και όλη η Ευρώπη. Ο Δήμος σας εμφανίζει γεννήσεις που υπερβαίνουν αριθμητικά τους θανάτους. Ελπίζω και εύχομαι οι νέοι, γιατί αυτός είναι ο στόχος, να παραμείνουν στη γενέτειρά τους, ώστε να μη γεράσει η τοπική κοινωνία, να μην ατονήσει η επιχειρηματικότητα, να μη συρρικνωθούν σημαντικές υποδομές, όπως τα σχολεία. Και είναι σωστό κύριε Δήμαρχε, που βάσει της ανάλυσης που μας κάνατε, στρέφεστε προς τη βοήθεια στην οικογένεια ώστε ο Δήμος να αποτελέσει ένα είδος προέκτασης της κάθε οικογένειας. Προέκταση, δηλαδή, της φροντίδος που κάθε οικογένεια έχει ανάγκη να δεχτεί. Έχετε κάνει ήδη βρεφονηπιακούς σταθμούς, θα κάνετε έναν τεράστιο βρεφονηπιακό σταθμό 300 παιδιών, ανακαινίζετε και κατασκευάζετε νέα σχολεία. Κι αυτό ακριβώς δείχνει ότι τα νέα ζευγάρια μπορούν με ασφάλεια να αντιμετωπίσουν το μέλλον και τις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Η οποία φυσικά δεν ακολουθεί το παλιό οικογενειακό μοντέλο, που μόνο ένας από τους δύο δούλευε.
Όλα αυτά συμπληρώνονται με την έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, την ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου και την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.
Κυρίες και κύριοι,
Η Κρήτη υπήρξε πάντοτε φάρος ελευθερίας και προόδου για το Έθνος. Και ο Μυλοπόταμος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της μεγάλης διαδρομής. Είναι ένας τόπος που μας υπενθυμίζει ότι η δύναμη της χώρας δεν βρίσκεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά στις τοπικές κοινωνίες που διαφυλάσσουν την παράδοση, μετατρέπουν την ιστορική μνήμη σε προοπτική και καλλιεργούν την αξία και την εφαρμογή της συλλογικής προσπάθειας.
Ας μην ξεχνάμε ότι αυτός ο τόπος κληροδότησε στη γλώσσα μας την έξοχη λέξη «συγκρητισμός», που σήμερα, μεν, μπορεί να σημαίνει συγχώνευση διαφορετικών θρησκευτικών, φιλοσοφικών ή πολιτιστικών στοιχείων για τη δημιουργία μιας νέας ενιαίας αντίληψης ή πρακτικής, άλλοτε όμως, και συγκεκριμένα κατά την ελληνιστική περίοδο, όταν δημιουργήθηκε το Κοινόν των Κρητών, η ιστορική δηλαδή ομοσπονδία των αρχαίων πόλεων-κρατών της Κρήτης ανάμεσα στις οποίες συγκαταλεγόταν και ο Αξός, σήμαινε συμφιλίωση και ένωση απέναντι σ’ έναν κοινό εξωτερικό κίνδυνο, συνέργεια για το κοινό καλό. «Οἵ πολλάκις στασιάζοντες ἀλλήλοις καί πολεμοῦντες, ἔξωθεν ἐπιόντων πολεμίων διελύοντο καί συνίσταντο· καί τοῦτ’ ἦν ὁ καλούμενος ὑπ᾽αὐτῶν “συγκρητισμός”», γράφει ο Πλούταρχος στα Ηθικά του, στην ενότητα Περί φιλαδελφίας. Δηλαδή οι Κρήτες ενώ πολλές φορές έριζαν και πολεμούσαν μεταξύ τους, όταν αντιμετώπιζαν εξωτερικούς εχθρούς, ομονοούσαν και ένωναν τις δυνάμεις τους. Αυτή ήταν η αρχική έννοια του συγκρητισμού.
Μια τέτοια ιστορική παράδοση σας στήριξε και θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον πλοηγό σας για το μέλλον. Η δύναμη αυτού του τόπου ανέκαθεν βρισκόταν σε εσάς, τους ανθρώπους και στην ικανότητά σας να συνεργάζεστε, να συμπολεμάτε και να συναγωνίζεστε προς έναν κοινό στόχο.
Κυρίες και κύριοι,
Με αυτές τις σκέψεις, εύχομαι σ’ εσάς τους συνδημότες μου, πλέον, του Μυλοποτάμου, εσάς που έχετε γράψει λαμπρές σελίδες αγώνων, δημιουργίας και προσφοράς, να συνεχίσετε να αποτελείτε ζωντανό παράδειγμα της αντοχής και της κρητικής λεβεντιάς. Η τιμή που μου επιφυλάξατε σήμερα συνιστά για μένα μεγάλο προνόμιο, γενναιόδωρο, υπενθύμιση των αξιών που οι άνθρωποι του Μυλοποτάμου υπηρετούν διαχρονικά, καθώς και ηθική υποχρέωση να παραμείνω συνοδοιπόρος στον αγώνα όλων σας για πρόοδο και ευημερία.
Πριν από δύο χρόνια, ως Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, πήρα την πρωτοβουλία, αποδεχόμενος προτάσεις συναδέλφων βουλευτών, να δημιουργήσουμε μία ξεχωριστή επιτροπή στη Βουλή, την Επιτροπή των Ορεινών Περιοχών. Αυτή θεσμοθετήθηκε το 2024 και ήδη τα δύο χρόνια που ακολούθησαν έχει πραγματοποιήσει περιαρκετές συνεδριάσεις και έχουν ακουστεί εκεί πολλά ενδιαφέροντα θέματα και έχουν αναδειχτεί και προβλήματα αλλά και προτάσεις λύσεων για τις ορεινές περιοχές. Εκεί, κύριε Δήμαρχε, έχετε έρθει και έχετε μιλήσει και αναπτύξατε όλη τη φιλοδοξία του Μυλοποτάμου, που μόλις προηγουμένως μας περιγράψατε, για ανάπτυξη, ευημερία, προστασία της κοινωνίας, ειδικά της οικογένειας και για αξιοποίηση των τουριστικών προσόντων της περιοχής για όλο το έτος.
Μιλήσατε και για έναν συμπατριώτη σας ο οποίος έπεσε στον Δρίσκο Ιωαννίνων. Προχθές, τέλη Οκτωβρίου, γιορτάστηκε στο Μέτσοβο η απελευθέρωση του Μετσόβου. Εκεί πολέμησαν πολλοί συμπατριώτες σας. Εκεί έπεσε ο Στυλιανός Κλειδής. Στο Μέτσοβο υπάρχει προτομή του Στυλιανού Κλειδή, αυτού του σπουδαίου δασκάλου και του γενναίου ανθρώπου, ο οποίος υπήρξε Μακεδονομάχος, ασυγκράτητος και συνετέλεσε αποφασιστικά στην απελευθέρωση του Μετσόβου. Μάλιστα, δέκα ημέρες μετά την απελευθέρωση, πέφτοντας στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία, συγκίνησε τόσο πολύ το χωριό, ώστε κατά την κηδεία του, στην Αγία Παρασκευή, όλοι οι Μετσοβίτες και οι Μετσοβίτισσες βυθίστηκαν σε τεράστια θλίψη για την απώλεια του ελευθερωτή τους.
Εκεί πολέμησε ο Σκουλάς από τα Ανώγεια, ανιψιός του περίφημου Μανώλη Σκουλά. Εκεί πολέμησε ο Μπαλαντίνος από την Κίσσαμο. Όλα αυτά δεν τα ξεχνάμε. Όλα αυτά δείχνουν πως οι σχέσεις μακρινών περιοχών της Ελλάδας είναι τελικά κοντινές. Και ως μια ιστορική και αναδρομική ανταπόδοση αυτής της προσφοράς της Κρήτης προς την Ήπειρο, έχουμε και εδώ, στο Φραγκοκάστελλο, τον αγώνα του Χατζημιχάλη Νταλιάνη, ο οποίος πολέμησε κατά των Τούρκων πολύ παλαιότερα. Και από αυτόν τον αγώνα και από αυτόν τον θάνατο γεννήθηκε η περίφημη ιστορία με τους Δροσουλίτες.
Είναι, συνεπώς, η Ελλάδα ένας ενιαίος τόπος. Ένας ενιαίος τόπος αγώνα και προσφοράς, ο οποίος πορεύεται σήμερα με όλες του τις δυνάμεις και όλες του τις προοπτικές για το καλύτερο. Ένας τόπος, ο οποίος είναι αποφασισμένος να προστατεύσει – γιατί οφείλει να το κάνει – την ακεραιότητα και την ελευθερία του. Αυτές τις ελευθερίες και αυτή την ακεραιότητα που κατακτήθηκαν με τόσες θυσίες, όπως εκείνη που τιμήσαμε μόλις προηγουμένως εδώ, στον τόπο σας, και εκείνη που θα τιμήσουμε αύριο στο Αρκάδι.
Να είστε βέβαιοι ότι ο μόνος τρόπος για να υπερασπίσουμε όσα κατακτήθηκαν στον Αβδελλά και στο Αρκάδι με τόσες θυσίες είναι να είμαστε ενωμένοι σαν μια γροθιά στα μεγάλα και τα σπουδαία. Έχουμε πολλά ζητήματα στα οποία μπορούμε να διαφωνούμε, καθώς έτσι λειτουργεί το δημοκρατικό πολίτευμα. Ωστόσο, στα μεγάλα, στα βασικά, στα πυρηνικά θέματα της ζωής μας οφείλουμε να είμαστε ενωμένοι.
Έτσι, ενωμένοι, διπλασιάσαμε την Ελλάδα στους Βαλκανικούς πολέμους. Τότε που στις αρχές Δεκεμβρίου του 1913, παρουσία του Βασιλιά Κωνσταντίνου Α’, του Ελευθέριου Βενιζέλου και του Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη υψώθηκε στο Φρούριο Φιρκά η ελληνική σημαία, έπειτα από τόσα χρόνια.
Και όταν πάψαμε να είμαστε ενωμένοι, ήρθαν οι περιπέτειες και οι δοκιμασίες του 1915, του 1922 και του 1944. Έχουμε, συνεπώς, πολλά διδάγματα από την ιστορία για το πόσο μας ωφελεί η ενότητα και πόσο μας βλάπτει ο διχασμός.
Σήμερα, εδώ, κοντά σας, σε αυτόν τον κόσμο τον μικρό, τον μέγα, έχω την ευκαιρία να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για το γεγονός ότι με συγκαταλέγετε πλέον στους συγχωριανούς σας. Θα ήθελα, επίσης, να σας διαβεβαιώσω για το ενδιαφέρον μου για την περιοχή σας και να σας παρακαλέσω να συμβάλετε κι εσείς, στον βαθμό που μπορείτε – και μπορείτε να το κάνετε πολύ δυναμικά και αποφασιστικά – στη διατήρηση της ενότητας του έθνους και του λαού μας, ώστε, με κοινωνική γαλήνη, με ήπιο πολιτικό κλίμα και ενωμένοι στα μεγάλα που πάντα μας ένωναν να βαδίσουμε προς τις προοπτικές και τις φιλοδοξίες του αύριο.
Δεν πρέπει να μας φοβίζει τίποτε όταν είμαστε ενωμένοι. Τίποτε απολύτως. Και όσα βλέπουμε να συμβαίνουν σήμερα με τη γειτονική Τουρκία δεν πρέπει να μας φοβίζουν ούτε να μας δημιουργούν την αίσθηση ότι απειλούμαστε. Η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στα χωρικά της ύδατα και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το ίδιο κάνει και η Κύπρος στα χωρικά της ύδατα και στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα. Η Κύπρος ευνοείται από ένα τεράστιο έργο: την κατασκευή ενός καλωδίου χιλίων χιλιομέτρων, το οποίο θα ενώσει το Ηράκλειο με την Κύπρο, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ενεργειακής αυτονομίας ενός νησιού που τόσο πολύ έχει συνδεθεί με την Ελλάδα, με τον δεύτερο ελληνισμό δηλαδή.
Όλα αυτά γίνονται για την πρόοδο του ελληνισμού. Η Ελλάδα μετέχει στην πρόοδο του ελληνισμού. Πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και, φυσικά, δεν πρόκειται για καμία πρόκληση της Ελλάδος απέναντι σε κανέναν. Η Ελλάδα αγωνίζεται για την ευημερία της, για την ευημερία του ελληνισμού και αυτή την ευημερία μαζί με την ελευθερία και την ενότητα είναι αποφασισμένη να την προστατεύσει.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Ο κ. Τασούλας, στη συνέχεια, μετέβη στο Σπήλαιο Μελιδονίου και ξεναγήθηκε από την αρχαιολόγο Ειρήνη Γαβριλάκη. Μετά το πέρας της ξενάγησης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρακάθησε σε γεύμα που παρέθεσε προς τιμήν του ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου Γεώργιος Κλάδος.
