Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης Ελευθερίου – Κορδελιού – Ευόσμου. Μετά την προσφώνηση που απηύθυνε ο Δήμαρχος Ελευθέριος Αλεξανδρίδης, ο κ. Τασούλας έκανε την ακόλουθη αντιφώνηση:
«Κύριε Δήμαρχε,
Κυρίες και Κύριοι,
Με μεγάλη συγκίνηση βρίσκομαι σήμερα κοντά σας, στον Δήμο σας. Έναν τόπο που υποδέχθηκε γενιές ολόκληρες ξεριζωμένων Ελλήνων και τους έδωσε έδαφος να σταθούν και προοπτική να δημιουργήσουν. Άκουσα με προσοχή τα λόγια σας, και θα ήθελα ιδιαίτερα να σταθώ σε ένα σημείο το οποίο αποδώσατε στον Σεβασμιώτατο, ότι δηλαδή όσοι έφτασαν εδώ -αλλά προσθέτω και όχι μόνο εδώ- από τις αλησμόνητες πατρίδες, έπλασαν τον μύθο της ζωής τους και τους αξίζει ο χαρακτηρισμός ήρωες της καθημερινότητας.
Χθες, κατά παράδοση, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο είχε την εορταστική του εκδήλωση για την επέτειο του Αγίου Δημητρίου του Πολιούχου της πόλεως, της Απελευθερώσεως της Θεσσαλονίκης, αλλά και της 28ης Οκτωβρίου. Είναι μία πυκνή συσσώρευση γιορτών και επετείων αυτό το τριήμερο για τη συμπρωτεύουσα. Στην εκδήλωση του Πανεπιστημίου, εκτός από ομιλίες, υπήρχε και ένα μουσικό πρόγραμμα.
Το μουσικό πρόγραμμα ήταν από την Ορχήστρα του Πανεπιστημίου, και, αν δεν κάνω λάθος, το πρώτο έργο που ακούσαμε ήταν το Εμβατήριο για τον Απλό Άνθρωπο.
Αυτό το Εμβατήριο για τον Απλό Άνθρωπο, Fanfare for the Common Man, αγγλιστί, γράφτηκε από έναν σπουδαίο Αμερικανό συνθέτη τον Aaron Copland, το 1942.
Τι τον ενέπνευσε να γράψει το Εμβατήριο του Απλού Ανθρώπου; Τον ενέπνευσε μία ομιλία στις 8 Μαΐου του 1942 στη Νέα Υόρκη, στο περίφημο ξενοδοχείο Commodore, ο Henry Wallace, Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών επί Προεδρίας Roosevelt.
Στην ομιλία του εκείνη, ο Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτείων Wallace είπε, ανάμεσα σε άλλα, ότι όταν τελειώσει με το καλό ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, θα πρέπει ο ελεύθερος κόσμος – ο κόσμος που θα νικήσει, γιατί ήταν βέβαιος για τη νίκη του- να αφιερώσει τον αιώνα που θα ακολουθήσει στον απλό άνθρωπο. Θα πρέπει οι κυβερνήσεις, τα κράτη, η εξουσία, να αφιερώσουν τον επόμενο αιώνα στον κοινό, στον απλό άνθρωπο, ο οποίος περισσότερο από τον καθένα πλήρωσε το βαρύτατο τίμημα στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους του 20ου αιώνα. Και με αφορμή αυτά τα λόγια του τότε Αντιπροέδρου των ΗΠΑ γράφηκε αυτό το εμβατήριο.
Νομίζω, πως δεν είναι τυχαίο ότι το εμβατήριο αυτό του απλού ανθρώπου σήμερα στην Ελλάδα ακούγεται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση – την υπηρέτησα κι εγώ- είναι, όπως ελέχθη, ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, στον απλό άνθρωπο από οποιαδήποτε άλλη μορφή εξουσίας. Αυτό το εμβατήριο οφείλουμε να το έχουμε υπόψη μας όλοι όσοι ασκούμε δημόσιο λειτούργημα. Οφείλουμε- για να χρησιμοποιήσω μια πομπώδη λέξη- να το παιανίζουμε μέσα από την επιτέλεση της αποστολής μας. Γιατί κάθε δημόσιο λειτούργημα, στην ουσία του, αφορά αυτό που λέμε απλό άνθρωπο.
Σε αυτή λοιπόν τη χέρσα γεωργο-κτηνοτροφική περιοχή – έναν «αλωνότοπο», τον οικισμό που δημιουργήθηκε εδώ τον 17ο αιώνα, η οποία μέσα στους αιώνες έγινε ένα χωνευτήρι ανθρώπων και συνηθειών – δημιουργήθηκε μια κοινότητα που φιλοξένησε ένα χαρμάνι, όπως ελέχθη, γηγενών και προσφύγων, στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν και να συμβιώσουν, στον αγώνα τους να επουλώσουν το τραύμα, να συνεχίσουν, ίσως και να συγχωρήσουν.
Κι έτσι, από τις «217 ελληνοφρονούσας ψυχάς» που ζούσαν εδώ την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα -όπως αναφέρεται στην απογραφή του 1905-, τις συνομαδωμένες γύρω από την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, η περιοχή, μεταξύ 1914 και 1920, έφτασε να στεγάζει προσωρινά ή μόνιμα πρόσφυγες από όλη την Ανατολή – από την Ανατολική Θράκη, την Ανατολική Ρωμυλία, τον Πόντο, το Καρς, την Καππαδοκία και τη Μικρά Ασία. Ανθρώπους που είδαν αγαπημένα πρόσωπα να αφανίζονται, πατρογονικές εστίες να ξεθεμελιώνονται και μπροστά τους να ανοίγεται ένας μόνο δρόμος, αναγκαστικός: ο δρόμος του εκπατρισμού.
«Ποιος άκουσε καταμεσήμερα το σύρσιμο του μαχαιριού στην ακονόπετρα; Ποιος καβαλάρης ήρθε με το προσάναμμα και το δαυλό; Και ποιος ξεκοίλιασε τη γυναίκα, το βρέφος και το σπίτι;» γράφει στο ποίημά του “Επί σκηνής” ο Σμυρναίος Γιώργος Σεφέρης, εσαεί βασανισμένος από τη μνήμη του ξεριζωμού, τη μνήμη «που όπου και να την αγγίξεις πονεί». Αλλά καθώς η οδύνη αυτής της αβάσταχτης απώλειας μεταφερόταν από το ατομικό στο συλλογικό, γινόταν οδύνη και τραύμα ολόκληρου του έθνους. Η εμπειρία του ξεριζωμού ενσωματωνόταν στην εθνική ταυτότητα, κι έτσι ξεπηδούσε, δειλά στην αρχή, όλο και πιο πεισματικά, στη συνέχεια, η δύναμη της υπέρβασης. Η δύναμη του να σταθούμε πάνω από αυτή τη σκληρή δοκιμασία. Ο θρήνος για τις χαμένες πατρίδες δεν θα σιγούσε, αλλά θα μετασχηματιζόταν σε ορμή ανασυγκρότησης.
Κι εδώ, στον αλλοτινό Νέο Κουκλουτζά, που πήρε το όνομα του από το θέρετρο της για πάντα χαμένης Σμύρνης, εδώ, στο αλλοτινό Νέο Κορδελιό, με το όνομα του χιλιοτραγουδισμένου, παράλιου, κομψού προαστίου της, οι Μικρασιάτες και οι Πόντιοι έφεραν μαζί τους την εργατικότητα, τον πολιτισμό, τις τέχνες και το εμπορικό τους δαιμόνιο.
Αναζωογόνησαν την ύπαιθρο, τόνωσαν τη βιομηχανία, μεταλαμπάδευσαν το ανήσυχο επιχειρηματικό τους πνεύμα και τις προοδευτικές τους αντιλήψεις σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Και μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες οι λάσπες και οι παράγκες των προσφυγικών καταυλισμών μετατράπηκαν σε ζωντανούς, αυτόνομους δήμους στα δυτικά της Θεσσαλονίκης. Όσο σκληροί ήταν ο ασίγαστος πόνος της προσφυγιάς και η εξαθλίωση των πρώτων μηνών της εγκατάστασης στη μητέρα πατρίδα, τόσο μεγαλειώδης αποδείχθηκε η οικονομική αποδοτικότητα, η πολιτισμική πρόοδος, η κοινωνική αναγέννηση που ακολούθησε τη μεγάλη «μετοικεσία».
«Βρήκαμε τη στάχτη», έγραψε ο Σεφέρης. «Μένει να ξαναβρούμε τη ζωή μας τώρα που δεν έχουμε πια τίποτα». Οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, του Πόντου, οι Σαρακατσάνοι από τα Σκόπια, οι Βορειοηπειρώτες αδελφοί μας, οι ομογενείς από τις δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, οι βλάχοι από το Πάικο, στην ουσία οι βλάχοι από την Ήπειρο και τη Γράμμουστα, που πρώτα πήγαν στο Πάικο και μετά ήρθαν εδώ, ξαναβρήκαν τη ζωή τους, σε αυτόν τον τόπο που αδιάλειπτα υποδέχτηκε και συνεχίζει να υποδέχεται νέους κατοίκους και ανάμεσά τους αλλοεθνείς οικονομικούς μετανάστες. Ξαναβρήκαν τη ζωή τους, την ξαναέχτισαν, έφεραν στον κόσμο παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα, κι έκαναν τον Δήμο σας τον πρώτο δήμο με τον νεανικότερο πληθυσμό σε όλη την Ελλάδα.
«Νιώθω στους ώμους της ζωής το σκίρτημα που βιάζεται ν’ αδράξει το έργο / νιότη που θέλει άλλη μια ευκαιρία αιωνιότητας» διαβάζουμε στο ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Οι κλεψύδρες του αγνώστου». Αυτό το κέντρισμα της δύναμης που ψάχνει για μια δεύτερη νιότη, για ένα δεύτερο ξεκίνημα, που παρακινεί σε δράση, που ανοίγεται σε μια ευκαιρία ολόθυμης συμμετοχής στην αέναη κινητικότητα της ζωής, κυριαρχεί εδώ, στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, δεκαετίες τώρα. Μια ολοζώντανη περιοχή με μεγάλη οικιστική ανάπτυξη, με σχολεία και γυμναστήρια, με δυναμική αγορά· μια περιοχή που προσβλέπει με αισιοδοξία σε ένα ακόμη καλύτερο αύριο.
Αγαπητέ κύριε Δήμαρχε, κύριε Πρόεδρε του Δημοτικού Συμβουλίου, κύριες και κύριοι Δημοτικοί Σύμβουλοι, είναι μεγάλη τιμή για μένα η ανακήρυξή μου ως επιτίμου δημότη του Δήμου σας. Ενός δήμου, που αποτελεί παράδειγμα στιβαρότητας και αξιοπρέπειας, πρότυπο ανθεκτικής συλλογικής συνείδησης, ικανής να μετατρέπει τον πόνο σε δημιουργία, τη δοκιμασία σε πρόοδο, τη μνήμη σε ευθύνη. Εύχομαι να συνεχίσετε με πίστη το έργο σας, αξιοποιώντας το σπουδαίο ανθρώπινο δυναμικό σας, εμβαθύνοντας στη μνήμη των προγόνων σας, αντλώντας από το συναισθηματικό φορτίο της και μεταπλάθοντάς το σε σχέδιο και όραμα μελλοντικό.
Κύριε Δήμαρχε, ερχόμενος εδώ απέφυγα να ονομάσω τον Δήμο. Το απέφυγα γιατί, όταν μου στείλατε την πρόσκληση να λάβω αυτόν τον τίτλο —που απευθύνεται πρωτίστως στο αξίωμα και δευτερευόντως στο πρόσωπο· το αντιλαμβάνομαι και θα προσπαθήσω να εμπλουτίσω στο μέλλον το σκεπτικό της απόφασης με έμπρακτη συμπαράσταση στις δράσεις σας—, με καλέσατε με την ιδιότητα του Δημάρχου Κορδελιού – Ευόσμου.
Σας ευχαριστώ απευθυνόμενος σε εσάς με τη νέα, πλέον, επίσημη ιδιότητα σας του Δημάρχου Ελευθερίου – Κορδελιού – Ευόσμου. Έχω μαζί μου το Προεδρικό Διάταγμα, υπ΄ αριθμ. 66, το οποίο υπέγραψα και δημοσιεύτηκε χθες στο Τεύχος Α’ της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, 26 Οκτωβρίου 2026, με το οποίο ο Δήμος Κορδελιού – Ευόσμου μετονομάζεται σε Δήμο Ελευθερίου – Κορδελιού – Ευόσμου. Συνεπώς, ένα διαχρονικό, ιστορικά αιτιολογημένο και ηθικό αίτημα του Δήμου ικανοποιήθηκε. Και τώρα, ο Δήμος θα αποκτήσει και έμβλημα δηλωτικό της ιστορίας του.
Για να ενώσω την αρχή της ομιλίας μου με το τέλος της, θα σας πω ότι αυτό το Εμβατήριο του Απλού Ανθρώπου, το οποίο η Πολιτεία πρέπει πάντα να ακούει και να τηρεί, έχει αξιώσεις και προσμονές και από τον Δήμο σας, που από σήμερα και δικός μου. Βλέπω κύριε Δήμαρχε, ότι γίνονται σημαντικά έργα στο Δήμο σας. Αναφέρατε ορισμένα, ξέρω ότι η οδός Καραολή Δημητρίου εξελίσσεται σε έναν κυριολεκτικά ευρωπαϊκό δρόμο. Έναν δρόμο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Γνωρίζω ότι προχωρείτε και έχετε ανάγκη ακόμη περισσότερο από ανακαινίσεις στα σχολεία σας, γιατί τα σχολεία σας σε αντίθεση, με άλλες περιοχές, σφύζουν από νιάτα.
Ξέρω ότι πάνω από την Περιφερειακή, εκεί που αναπτύσσεται ο νέος Δήμος σας, φιλοδοξείτε το ακίνητο της περιόδου των Ολυμπιακών Αγώνων να γίνει λειτουργικό ως στάδιο και κολυμβητήριο και ότι οι μελέτες, αν δεν κάνω λάθος, είναι έτοιμες. Γνωρίζω ότι φιλοδοξείτε να φτάσει το Μετρό και στη δυτική πλευρά της πόλης, και έχετε ήδη προτείνει πέντε σταθμούς στην περιοχή σας. Γνωρίζω, δε ότι η Πολιτεία έχει αποδείξει ότι στο θέμα του Μετρό είναι συνεπής.
Επίσης, ξέρω ότι ασχολείστε σοβαρά με την χωροταξία, με την κομποστοποίηση, με την βελτίωση της ζωής των πολιτών. Υπηρετείτε, με άλλα λόγια, αυτό το περίφημο εμβατήριο του κοινού ανθρώπου. Σε αυτό, από εδώ και πέρα, θα επιχειρήσω να είμαι κι εγώ συμπαραστάτης σας, ως ο πρώτος —όπως εύστοχα είπατε— επίτιμος δημότης του μετονομασμένου Δήμου· ένας δημότης που αναγνωρίζει τη δέσμευση και την υποχρέωση που απορρέουν από τη σημερινή σας τιμή.
Σας ευχαριστώ, εύχομαι χρόνια πολλά και πάντα επιτυχίες».
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρακάθησε σε γεύμα που παρέθεσε προς τιμήν του ο Δήμαρχος Ελευθερίου – Κορδελιού – Ευόσμου Ελευθέριος Αλεξανδρίδης και είπε τα εξής:
«Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί πλέον συνδημότες,
Ευχαριστώ πολύ, Σεβασμιώτατε, για τα υπέροχα λόγια σας, τα οποία, προφανώς, ξεπερνούν το πρόσωπό μου, αλλά τα δέχομαι ως έκφραση γενναιοδωρίας απέναντι σε έναν θεσμό, ο οποίος, όπως σωστά είπατε, κήδεται της ενότητας και της ιστορικής συνέχειας του έθνους.
Σεβασμιώτατε, οι ημέρες αυτές, στη Θεσσαλονίκη, είναι πυκνές σε γεγονότα και επετείους. Είναι η επέτειος της απελευθέρωσης της πόλεως μετά από πέντε αιώνες Οθωμανικού ζυγού, είναι η εόρτιος ημέρα του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτη, Πολιούχου και φρουρού της πόλεως, είναι η επέτειος του ΟΧΙ. Η επέτειος του ΟΧΙ, όταν εκεί στην Πίνδο, στο Καλπάκι, στον Καλαμά άστρα τε και ποταμοί και κύματα πόντου, άνεμοι και δρυμοί των ορέων, το σύμπαν του κόσμου του ελληνικού ετάχθη προφρόνως στην υπεράσπιση της πατρίδας, παραμερίζοντας κάθε άλλη έγνοια, κάθε άλλη ενασχόληση, κάθε άλλη προσδοκία. Αυτή η ελευθερία ήταν καρπός ενός αγώνα που, πέρα από τους ηρωικώς πεσόντες, άφησε πίσω του και 20.000 τραυματίες από κρυοπαγήματα· γιατί δεν ήταν μόνο αγώνας κατά της Ιταλίας, ήταν και αγώνας κατά του χειμώνα. Σε εκείνον τον αγώνα στηρίζεται σήμερα η Ελλάδα, από αυτόν εμπνέεται και, είμαι βέβαιος, με αυτόν προχωρεί.
Η ελευθερία δεν έχει νόημα, εάν δεν της δίνουμε περιεχόμενο, αναλαμβάνοντας την ευθύνη να κάνουμε τον τόπο μας έναν τόπο ασφάλειας, προκοπής και ευημερίας. Γι’ αυτό ακριβώς παλεύουν οι Δήμοι της Δυτικής Θεσσαλονίκης και ο Δήμος Ελευθερίου – Κορδελιού – Ευόσμου, που αποτελεί υπόδειγμα χάρη στη νεότητα που διαθέτει.
Αυτός ο αγώνας για προκοπή, ασφάλεια και ευημερία είναι η δικαίωση της ελευθερίας. Η ελευθερία έχει στόχο να αναπτύσσει ο άνθρωπος ανεμπόδιστα τις δραστηριότητές του, μέχρι το σημείο που αρχίζει να ενοχλεί τον άλλον. Γιατί η δική μας ελευθερία δεν είναι η ελευθερία της ασυδοσίας. Είναι η οργανωμένη ελευθερία. Είναι αυτό που είπε ο Κολοκοτρώνης στους μαθητές του Γυμνασίου: ότι εμείς έχουμε πρότυπο τη φρόνιμη ελευθερία και όχι την ασύδοτη.
Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ για τα λόγια σας και για το δώρο σας και να ξέρετε ότι ως συνδημότης σας πλέον θα έχω και εγώ τον νου μου και την έγνοια μου για τις προοπτικές αυτού του τόπου. Βρίσκονται εδώ οι αιρετοί εκπρόσωποί σας. Μνημονεύσατε κάποιες και κάποιους από αυτούς οι οποίοι ήδη έχουν δώσει δείγμα όχι γραφής αλλά πράξης. Γιατί η πράξη καταξιώνει τους δημόσιους λειτουργούς.
Σε αυτές λοιπόν τις πράξεις οι οποίες εξελίσσονται, σε όσες ήδη εξελίσσονται και σε όσες φιλοδοξούμε να ακολουθήσουν θεωρήστε, σε ανταπόκριση της πολύ μεγάλης σας γενναιοδωρίας, πως έχετε έναν ακόμη δημότη, αρωγό και σύμμαχο.
Να είστε καλά και χρόνια πολλά!»
