Συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Σλοβακίας Eduard Heger

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό της Σλοβακίας Eduard Heger.

Στη συνομιλία τους διαπιστώθηκε το εξαιρετικό επίπεδο των σχέσεων των δύο χωρών και οι δυνατότητες διεύρυνσής τους.

Συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, η αντιμετώπιση της πανδημίας, η κλιματική αλλαγή, η οικονομική, ενεργειακή και πολιτιστική συνεργασία, το μεταναστευτικό, η διεύρυνση των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και οι διεθνείς και περιφερειακές κρίσεις.

Ειδικότερα ως προς το μεταναστευτικό, ο Σλοβάκος Πρωθυπουργός εξήρε τον ρόλο της χώρας μας στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη μείωση των μεταναστευτικών ροών.

Τέλος, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας ευχαρίστησε τον κύριο Heger για τη συνδρομή της χώρας του στην κατάσβεση των πρόσφατων πυρκαγιών.




Εναρκτήρια ομιλία στο 5ο Συνέδριο Βιωσιμότητας του Economist

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου κήρυξε την έναρξη των εργασιών του 5ου Συνεδρίου Βιωσιμότητας του Economist.

Ακολουθεί η ομιλία της κυρίας Σακελλαροπούλου:

«Με χαρά κηρύττω την έναρξη των εργασιών του 5ου Συνεδρίου Βιωσιμότητας του Economist για την Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο, το οποίο πραγματοποιείται στην Αθήνα με τη συμμετοχή διακεκριμένων ομιλητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στην 8η Σύνοδο Κορυφής των χωρών του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις 17 Σεπτεμβρίου του 2021, 9 χώρες υιοθέτησαν την κοινή «Διακήρυξη της Αθήνας για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον στη Μεσόγειο», αναδεικνύοντας την επείγουσα προτεραιότητα αντιμετώπισης της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης. Συνένωσαν δυνάμεις και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέναντι σε μια απειλή που δεν γνωρίζει σύνορα, αλλά εκδηλώνεται με ιδιαίτερη οξύτητα στην ευαίσθητη περιοχή της Μεσογείου.

Η κλιματική πρόκληση έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα για την ανθρωπότητα. Η παγκόσμια κοινότητα κρατών, εκτός από τη Συμφωνία του Παρισιού, έχει υιοθετήσει ένα ευρύ πλαίσιο, τους 17 Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που περιλαμβάνουν, πέραν της περιβαλλοντικής προστασίας, την αντιμετώπιση της φτώχειας και των ακραίων ανισοτήτων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι παγκόσμια πρωτοπόρος όχι μόνο στην υπεράσπιση των αρχών που συνθέτουν τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, αλλά κυρίως στην υιοθέτηση μιας φιλόδοξης ατζέντας που μετατρέπει τη Συμφωνία του Παρισιού στο συγκεκριμένο και τολμηρό πρόγραμμα δράσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, γνωστό ως Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Ο επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ένα τρίτο περίπου των συνολικών επενδύσεων από το Σχέδιο Ανάκαμψης NextGenerationEU, θα χρηματοδοτήσουν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Έχουν, εξάλλου, υιοθετηθεί οι στόχοι του περιορισμού αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5°C από τα προβιομηχανικά επίπεδα, της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050 και της μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, από τα επίπεδα του 1990.

Κοιτίδα αρχαίων πολιτισμών και θάλασσα ζωογόνος της νεότερης Ευρώπης, η λεκάνη της Μεσογείου βρίσκεται στην πρώτη γραμμή ευπάθειας. Οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές, μακροί καύσωνες και ξηρασίες, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, είναι ήδη ορατές εκδηλώσεις της ανθρωπογενούς περιβαλλοντικής επιδείνωσης. Η κλιματική αλλαγή δεν απειλεί μόνο με απώλεια φυσικού πλούτου, αφόρητη επιβάρυνση των αστικών περιοχών, διατάραξη οικοσυστημάτων, λειψυδρία και ερημοποίηση. Στο βάθος του ορίζοντα συνιστά μια πραγματική απειλή ανθρώπινης ασφάλειας, υπονομεύει την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή και υποκινεί μελλοντικά κύματα μαζικής μετακίνησης κλιματικών προσφύγων από την Ασία και την Αφρική προς την Ευρώπη.

Η περιβαλλοντική απειλή υποχρεώνει τις χώρες της Μεσογείου να συντονίσουν προσπάθειες, να ενώσουν δυνάμεις, να μοιραστούν κοινούς πόρους. Είδαμε τη δύναμη της Ευρωπαϊκής ενότητας στην ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, την επιστράτευση του RescEU στις πρόσφατες δασικές πυρκαγιές σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων κι η Ελλάδα. Είδαμε επίσης το μεγαλείο της διεθνούς και ανθρώπινης αλληλεγγύης σε φυσικές καταστροφές που κινητοποίησαν δεκάδες κράτη της διεθνούς κοινότητας να σπεύσουν προς αρωγή. Ακόμα και ισχυρές χώρες είναι αδύναμες μπροστά στη μανία των φυσικών καταστροφών, που μας θυμίζουν την βαθύτερη σοφία της διακρατικής συνεργασίας και αλληλεγγύης απέναντι σε οικουμενικούς κινδύνους.

Είναι φανερό ότι η κλίμακα της πρόκλησης απαιτεί παγκόσμιο συντονισμό, πολυμερή συνεργασία στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών και του ΟΗΕ και ακόμα μεγαλύτερη εμβάθυνση των κοινών πολιτικών και πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι επίσης σαφές ότι το πολυσχιδές της κλιματικής απειλής επιτάσσει συντονισμένες πρωτοβουλίες και κοινές δράσεις κυβερνήσεων, επιχειρήσεων, και κοινωνίας πολιτών, σε υπερεθνική, εθνική και τοπική κλίμακα. Δεν αρκεί μόνο η πρόληψη και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών κρίσεων. Χρειάζεται η σε βάθος χρόνου προσαρμογή, η οικοδόμηση ανθεκτικότητας των κοινωνιών και οικοσυστημάτων μας στις κλιμακούμενες απειλές, και ο αναπροσανατολισμός της οικονομικής ανάπτυξης στην απαίτηση της αειφορίας και βιωσιμότητας.

Ορθώς οι 9 Ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου κάλεσαν τα κράτη της G20 και τις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη να κυρώσουν τη Συμφωνία του Παρισιού και να υιοθετήσουν υψηλότερης φιλοδοξίας εθνικά προγράμματα προσαρμογής. Ορθώς αναδεικνύουν την ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων της Μεσογείου, τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πράσινη τεχνολογία, την προώθηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας, πράσινης οικονομίας και γαλάζιας οικονομίας, μέρος της οποίας είναι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.

Εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του σημαντικού συνεδρίου σας».




Εναρκτήρια ομιλία στο Athens Democracy Forum 2021

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου κήρυξε την έναρξη των εργασιών του 9ου συνεδρίου του «Athens Democracy Forum 2021» με θέμα «Ανθεκτικότητα και Ανανέωση», το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της. Ακολουθεί η ομιλία της κυρίας Σακελλαροπούλου:

«Με χαρά σας καλωσορίζω στην Αθήνα γι’ αυτό το σπουδαίο Φόρουμ, το οποίο διοργανώνεται σε συνεργασία με τους The New York Times. Ευτυχώς, μετά από ένα σύντομο διαδικτυακό διάλειμμα πέρυσι, φιλοξενείται ξανά με παρόντες τόσους πολλούς διακεκριμένους ομιλητές και προσκεκλημένους στη φυσική πατρίδα της δημοκρατίας, την Αθήνα.
Φέτος, το Φόρουμ εστιάζει στο θέμα «Ανθεκτικότητα και Ανανέωση». Και οι δύο έννοιες φανερώνουν όψεις της τρέχουσας πραγματικότητας: η δημοκρατία μας αποδείχτηκε ανθεκτική παρά τις κρίσεις, αλλά προκειμένου να αντιμετωπίσει τις υπάρχουσες και τις μελλοντικές προκλήσεις, πρέπει επίσης να ανανεωθεί.
Η εμφάνιση του κύματος του λαϊκισμού στην Ευρώπη και σε άλλες δυτικές δημοκρατίες είναι μία από αυτές τις προκλήσεις. Αντί να αποτελέσει μια αναζωογονητική και συμπεριληπτική δύναμη για το δημοκρατικό μας σύστημα, όπως ήλπιζαν ορισμένοι, εκδηλώθηκε ως ένα κίνημα που αποκλείει και εκφοβίζει. Έχει αμφισβητήσει τα θεμέλια της φιλελεύθερης δημοκρατίας μας και συνεχίζει να αμφισβητεί πολλές από τις κεντρικές αξίες της: το Κράτος Δικαίου, την ελευθερία του τύπου, τα δικαιώματα των μειονοτήτων, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, για να αναφέρουμε μερικές από αυτές.
Ο λαϊκισμός δεν έχει εξαλειφθεί. Αντιθέτως, παρατηρείται η άνοδός του ακόμα σε συγκεκριμένες χώρες. Εντούτοις, έχει αποκαλύψει την πραγματική του φύση και την ασυμβατότητά του με κομβικές πτυχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Οι λαϊκιστικές δυνάμεις δεν μπορούν εφεξής να εξαπολύσουν την επίθεσή τους τόσο ανεμπόδιστα όσο στο παρελθόν. Τώρα γνωρίζουμε και μπορούμε να αντιδράσουμε.
Πρόκειται επομένως για ένα ευτυχές γεγονός το ότι η δημοκρατία άντεξε στα χτυπήματα, αποδεικνύοντας ότι είναι πολύ περισσότερο ανθεκτική από όσο πίστευαν οι εχθροί της και όσοι της ασκούν κριτική. Και τότε, ήρθε η πανδημία.
Πολλοί, στο ξεκίνημά της, εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους κατά πόσο ένα δημοκρατικό καθεστώς θα μπορούσε να δράσει αποτελεσματικά, με σκοπό την αποτροπή της εξάπλωσής της, επιβάλλοντας όλα τα αναγκαία μέτρα και περιορισμούς. Από την άλλη, αυταρχικά καθεστώτα φαίνονταν πιο κατάλληλα για την εξάλειψή της και συνεπώς εμφανίζονταν ως μια σχεδόν αναπόδραστη εναλλακτική επιλογή, στην κοινωνία της διακινδύνευσης στην οποία ζούμε.
Παρ’ όλα αυτά, τα δημοκρατικά συστήματα κατέδειξαν εκ νέου την ανθεκτικότητά τους, ακόμα και σε αυτές τις δυσχερείς περιστάσεις. Σκληρά και πρωτόγνωρα –για τις γενιές μας– μέτρα έπρεπε να ληφθούν. Θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες, όπως η ελευθερία μετακίνησης εντός και εκτός της χώρας, η ελευθερία της θρησκευτικής λατρείας, το δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, το δικαίωμα στην εργασία, υπέστησαν περιορισμούς για λόγους δημόσιας υγείας.
Ωστόσο, το δημοκρατικό μας πολίτευμα μάς εξασφάλισε συνάμα τα κατάλληλα εργαλεία και θεσμούς, προκειμένου να υποβάλουμε σε έλεγχο νομιμότητας και συνταγματικότητας τα μέτρα, έτσι ώστε η επίκληση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης να οριοθετηθεί και να περιοριστεί στο αναγκαίο.
Πολλές θυσίες έγιναν, για να ξεπεράσουμε τα δεινά που προκάλεσε η πανδημία. Όμως, βεβαιώνω με περηφάνια ότι, παρά το γεγονός πως δοκιμάστηκαν οι αντοχές των θεσμών και η δυνατότητά τους να παραγάγουν αποτελέσματα εντός ασφυκτικών χρονικών προθεσμιών και σύμφωνα με τις νόμιμες και δημοκρατικά νομιμοποιημένες προβλεπόμενες διαδικασίες, η ουσία του δημοκρατικού τρόπου ζωής μας δεν διαψεύσθηκε ποτέ ούτε αλλοιώθηκε από τη διαχείριση της πανδημίας.
Παρότι τα μέτρα έγιναν αρχικά δεκτά με σοκ και δέος από την πλειοψηφία των πολιτών, η πίστη στη δημοκρατία δεν χάθηκε στο τέλος. Αυτό που στην αρχή μας έφερε μακριά, μας έκανε ταυτόχρονα να συνειδητοποιήσουμε τον βαθμό στον οποίο εξαρτιόμαστε ο ένας από τον άλλον. Και αυτό φυσικά ισχύει όχι μόνο για τους ανθρώπους αλλά και για τα κράτη.
Χάρη στο επιστημονικό επίτευγμα της παραγωγής των εμβολίων σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, τα οποία μας παρέχουν μια δίοδο διαφυγής από αυτή τη δύσκολη κατάσταση, μπορούμε πλέον να ατενίζουμε το μέλλον με περισσότερη ελπίδα και αισιοδοξία. Ο θρίαμβος της επιστήμης πρέπει επίσης να μας υπενθυμίσει ότι μπορούμε ακόμα να προχωρήσουμε προς τα εμπρός και να βρούμε λύσεις, χωρίς να απεμπολήσουμε τις αξίες τις οποίες τιμούμε.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πολλές αλλαγές που πρέπει να γίνουν. Η πανδημία προκάλεσε μια βαθιά ενδοσκόπηση σχετικά με τους θεσμούς και τον τρόπο ζωής μας, όπως επίσης και μια επανεκτίμηση των προτεραιοτήτων μας. Τοποθέτησε τις αξίες της ελευθερίας, της αλληλεγγύης και της ασφάλειας στο επίκεντρο. Πρέπει να τις εναρμονίσουμε, καθώς και να μεγιστοποιήσουμε στο έπακρο τον αντίκτυπό τους στην κοινωνική ζωή.
Η δημοκρατία μας πρέπει να ανανεωθεί, σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, προκειμένου να μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τις κρίσεις που ελλοχεύουν. Η κλιματική αλλαγή είναι οπωσδήποτε η σημαντικότερη εξ αυτών. Άλλα κρίσιμα ζητήματα επίσης, όπως αυτό του Αφγανιστάν, καταδεικνύουν την ανάγκη να αγωνιζόμαστε για τις αξίες πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί το δημοκρατικό μας πολίτευμα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πραγματοποίηση της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης ως συμμετοχικό και συμπεριληπτικό εγχείρημα είναι πολλά υποσχόμενη. Ελπίζω να δρέψουμε τους καρπούς της σε μια περίοδο κατά την οποία οι συμπολίτες μας και ιδίως οι νέοι μας ανυπομονούν για τέτοιες πρωτοβουλίες.
Σε τελική ανάλυση, η δημοκρατία μπορεί να ιδωθεί ως ένα διαρκές εγχείρημα με σκοπό την πολιτική ελευθερία, τη συμμετοχή των πολιτών και τη χειραφέτηση, το οποίο πρέπει συνεχώς να υπερασπιζόμαστε, να ανανεώνουμε, να επεκτείνουμε και να εμβαθύνουμε. Πρέπει πάντα να είμαστε σε επαγρύπνηση, έτοιμοι να αδράξουμε τις ευκαιρίες για τη βελτίωση των θεσμών μας και την ενίσχυση του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.
Με βάση τα παραπάνω, η ανθεκτικότητα και η ανανέωση αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η πρώτη κοιτάζει κυρίως προς το παρελθόν, για να αξιολογήσει την ισχύ του πολιτεύματός μας, ενώ η άλλη στρέφεται προς το μέλλον με σκοπό να το κάνει ακόμα πιο ισχυρό.
Το δυτικό μας μοντέλο της δημοκρατίας, όπως επίσης και το ευρωπαϊκό ενοποιητικό εγχείρημα, στο οποίο εμπλεκόμαστε, αξίζουν και τα δύο να εργαστούμε και να αγωνιστούμε γι’ αυτά. Και, προφανώς, το μέλλον τους αξίζει να γίνει αντικείμενο προβληματισμού και ανάλυσης, κάτι στο οποίο αποσκοπεί και αυτό το Φόρουμ.
Εύχομαι κάθε επιτυχία στο Athens Democracy Forum 2021 και στις συζητήσεις που θα ακολουθήσουν».




Συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Η μηνιαία μας συνάντηση συμπίπτει με μια πολύ σημαντική στιγμή για την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας. Υπογράψαμε χθες με τον Πρόεδρο Μακρόν μια πολύ ισχυρή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας. Κρατώ τρία σημαντικά στοιχεία από τις χθεσινές ανακοινώσεις.

Πρώτον το γεγονός ότι έχουμε μια συμφωνία με μια πολύ ισχυρή ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, η οποία πηγαίνει πέρα και πάνω από τις δεσμεύσεις συλλογικής υποστήριξης που υπάρχουν και στο ΝΑΤΟ αλλά και στις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι αποκτούν οι Ένοπλες Δυνάμεις υπερσύγχρονες γαλλικές φρεγάτες και στην επιλογή μας βάρυνε πάρα πολύ η εισήγηση του Ναυτικού. Αποκτήσαμε πιστεύω, τα καλύτερα πλοία στην καλύτερη δυνατή τιμή. Ουσιαστικά, κάνοντας μια επιλογή που θα εκσυγχρονίσει το στόλο μας για πολλές δεκαετίες και θα μας δώσει πολύ σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες στο θέατρο της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά όχι μόνο.

Και η τρίτη διάσταση αυτής της συμφωνίας, είναι ότι κατά την άποψή μου αποτελεί το πρόπλασμα για μια πιο συστηματική συνεργασία ευρωπαϊκών κρατών ώστε να κάνουμε πράξη το ζητούμενο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας σε μία εποχή όπου η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να ευθυγραμμίσει την γεωπολιτική της ισχύ με την οικονομική της δύναμη.

Η Γαλλία είναι η πιο ισχυρή στρατιωτική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μόνη η οποία διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο και με τον Πρόεδρο Μακρόν μοιραζόμαστε το ίδιο όραμα για μια Ευρώπη ισχυρή, αλλά και αυτόνομη, η οποία θα μπορεί να υπερασπιστεί, εάν αυτό απαιτείται, και μόνη της τα δικά της γεωπολιτικά συμφέροντα.

Τέλος, θέλω να σας ενημερώσω ότι η συμφωνία αυτή δεν μπορεί κατά οποιονδήποτε τρόπο να ερμηνευτεί ως υπονόμευση της θέσης της Ελλάδος στην Ευρωατλαντική Συμμαχία. Το αντίθετο μάλιστα. Πιστεύω ότι όσο οι ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς, όσο η Ευρώπη αποκτά ενισχυμένη δυνατότητα καλύτερης συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, τόσο ενισχύεται το ΝΑΤΟ και ο διατλαντικός δεσμός. Και βέβαια ένα από τα βασικά ζητήματα τα οποία αντιμετωπίζουμε πάντα ως προς την αμυντική μας πολιτική στην Ευρώπη είναι τα ζητήματα της διαλειτουργικότητας. Όσο περισσότερες χώρες, λοιπόν, αγοράζουν κοινούς τύπους όπλων τόσο το ζήτημα αυτό επιλύεται. Να σας αναφέρω ενδεικτικά ότι οι φρεγάτες τις οποίες αποκτούμε είναι πρακτικά ίδιες φρεγάτες με αυτές τις οποίες θα αγοράσει το γαλλικό ναυτικό, τα Rafale τα οποία έχουμε αποκτήσει είναι πρακτικά τα ίδια Rafale με αυτά τα οποία χρησιμοποιεί η Γαλλία και τα οποία προσθέτει και η Κροατία στη δικιά της αεροπορία.

Γίνονται τα πρώτα δειλά, πλην πολύ ουσιαστικά βήματα για την ενοποίηση της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής. Πρόθεσή μου είναι να φέρω τη συμφωνία προς κύρωση στο Εθνικό Κοινοβούλιο και την επόμενη εβδομάδα, εάν αυτό είναι εφικτό και προσβλέπω σε μία διακομματική στήριξη μίας συμφωνίας, η οποία πιστεύω ότι αποτελεί σημαντική εθνική παρακαταθήκη για τη χώρα, ξεπερνά τα στεγανά της κομματικής αντιπαράθεσης και δίνει τη δυνατότητα στη χώρα να παίξει, όπως σας είπα, πρωταγωνιστικό ρόλο πια όχι μόνο στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά συνολικά στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, πράγματι η συμφωνία αυτή, έτσι όπως την πληροφορηθήκαμε, είναι πολύ σημαντική για την άμυνα της χώρας μας και τον ρόλο που αυτή επιθυμεί να παίξει, και ήδη διαδραματίζει, ως πυλώνας σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αλλά και ευρύτερα, όπως λέτε, γιατί καλό είναι να υπάρχει η αμυντική θωράκιση ως μήνυμα – κάτι που επιβάλλει η θέση της χώρας μας. Θα έλεγα όμως ότι βρίσκω τη συμφωνία ιδιαίτερα σημαντική και από τη σκοπιά που αναφέρατε στην αρχή, για την ενίσχυση του ρόλου της Ευρώπης, η οποία πρέπει να υψώσει μια πιο σημαντική φωνή, όπως συζητήσαμε και με τους άλλους Προέδρους στη συνάντηση της ομάδας Arraiolos στη Ρώμη πριν από λίγο καιρό. Η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ είναι κάτι που πρέπει να μας απασχολεί, και η Ευρώπη χρειάζεται να βρει σιγά σιγά τον βηματισμό της στο θέμα αυτό, χωρίς κάτι τέτοιο να σημαίνει βέβαια ότι αμφισβητεί άλλα σχήματα, έχετε απόλυτο δίκαιο. Κανείς δεν αμφισβητεί τον ρόλο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και τη συμμετοχή μας σε αυτή, αλλά χρειάζεται να γίνονται παράλληλα και άλλες κινήσεις, που είναι πολύ σημαντικές. Σε αυτό το πλαίσιο, ελπίζω και εγώ ότι τα πράγματα θα πάνε πολύ καλά.




Συνάντηση με τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνι Γεωργιάδη

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου δέχθηκε τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος την ενημέρωσε για θέματα των αρμοδιοτήτων του, και ειδικότερα για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας και τις επενδύσεις.




Χαιρετισμός στα εγκαίνια του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης «ΚΑΛΛΟΣ. Η υπέρτατη ομορφιά»

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου εγκαινίασε την έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά».
Ακολουθεί ο χαιρετισμός που απηύθυνε η κυρία Σακελλαροπούλου:

«Με ιδιαίτερη χαρά εγκαινιάζω σήμερα την σπουδαία έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η υπέρτατη ομορφιά» του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Τριακόσιες και πλέον εμβληματικές αρχαιότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, δείγματα αυτής της πολύπτυχης και πολυδιάστατης έννοιας που σφράγισε την καθημερινή ζωή των προγόνων μας ως αναγκαία της συνθήκη, κίνησε την πένα των επικών και λυρικών ποιητών, και αποκρυσταλλώθηκε στα κείμενα των φιλοσόφων του πέμπτου και του τέταρτου αιώνα π.Χ., οι οποίοι το συνέδεσαν όχι μόνο με την φυσική εμφάνιση, αλλά και με τις αρετές της ψυχής.
Το κάλλος είναι η εικόνα του απόλυτου. Είναι ένα μυστήριο που δύσκολα προσεγγίζεται. Ο Πλάτων ανάγει και υποτάσσει το κάλλος στην καλοσύνη, όπως ο Σωκράτης το ανήγαγε στην αρετή. Ο Πλωτίνος προσέδωσε μυστικιστική προοπτική στην αισθητική εμπειρία, βλέποντάς την ως αποκλειστικό εφόδιο για την αναγωγή στην υπερβατική πραγματικότητα. Αιώνες αργότερα, στο έργο του Υπερίων, ο Χαίλντερλιν παρουσίασε το κάλλος ως ιδιότητα θεϊκή, πρωτότοκο τέκνο της οποίας είναι η τέχνη και δευτερότοκο η θρησκεία. Όλοι, ποιητές, φιλόσοφοι, στοχαστές συμφωνούν: το κάλλος δεν είναι έννοια που ταυτίζεται αποκλειστικά με την ωραιότητα της μορφής. Δεν είναι μόνο η ομορφιά, όπως την αντιλαμβανόμαστε διά των αισθήσεων. Είναι μια εσωτερική κατάσταση, που αντανακλά στην μορφή.

Η περιήγηση σ’ αυτήν την θαυμαστή έκθεση που φιλοξενεί το Κυκλαδικό Μουσείο αφυπνίζει τον επισκέπτη στη ζωογόνο δύναμη της ομορφιάς. Παρουσιάζοντας τις εκφάνσεις του κάλλους στην αρχαία τέχνη, κάλλους αρχαϊκού και κλασικού, θεϊκού, ανθρώπινου, αθλητικού, ηρωικού, ακόμη και δαιμονικού, μας παραπέμπει στο πρότυπο του καλού καγαθού, του συνδυασμού της σωματικής ρώμης και της ευμορφίας με την χρηστότητα. Μας εισάγει στον τρόπο με τον οποίο επένδυαν το κάλλος οι διαφορετικές εποχές της αρχαιότητας, δίνοντας έμφαση στα σύμβολά του (η αρχαϊκή), στο ήθος που αποπνέει (η κλασική), ή στο πάθος (η ελληνιστική). Και μας προσφέρει την πανοραμική θέαση ενός ιδεώδους που βρήκε την εντελή του αναπαράσταση στην τέχνη και αντιμετωπίστηκε με δέος και σεβασμό από τους αρχαίους στην καθημερινότητά τους. Ίσως γιατί πίστευαν πως οποιαδήποτε ύβρις προς το κάλλος, εσωτερικό ή εξωτερικό, προκαλεί την απώλειά του.

Θέλω να συγχαρώ θερμά τον διευθυντή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης καθηγητή Νικόλαο Σταμπολίδη, τον επιμελητή αρχαιοτήτων Ιωάννη Φάππα και όλους όσους εργάστηκαν για την πραγματοποίηση αυτής της ιδιαίτερα σημαντικής έκθεσης. Δεν μας πρόσφεραν μόνο μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσουμε εκπληκτικής αρτιότητας έργα από την Ελλάδα και την Ιταλία, αλλά δημιούργησαν ένα εξαιρετικό αφήγημα που αποτυπώνει την επικοινωνία ανάμεσα στον αισθητό κόσμο και τον κόσμο των ιδεών».




Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και τον Περιφερειάρχη Κρήτης

H Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου είχε τηλεφωνική επικοινωνία από το Ναύπλιο που βρίσκεται με τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστο Στυλιανίδη και τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, οι οποίοι την ενημέρωσαν για την κατάσταση των τραυματιών και για τις ζημιές που προκάλεσε ο ισχυρός πρωινός σεισμός στην Κρήτη.

Η κυρία Σακελλαροπούλου εξέφρασε την οδύνη της για τον θάνατο ενός ανθρώπου και τη συμπαράστασή της στους τραυματίες και τους πληγέντες.




Επίσκεψη στο Ναύπλιο

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου επισκέπτεται το Ναύπλιο, στο πλαίσιο των τιμητικών εκδηλώσεων του Δήμου για τον Ιωάννη Καποδίστρια.

Η κυρία Σακελλαροπούλου μετά από την επιμνημόσυνη δέηση και την κατάθεση στεφάνου στο άγαλμα του Ιωάννη Καποδίστρια, μετέβη στο Βουλευτικό και απηύθυνε την επετειακή ομιλία που ακολουθεί:

«H επέτειος των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 είναι μια αφορμή για να επανέλθουμε στα θεμέλια και τις καταβολές του σύγχρονου ελληνικού Κράτους. Να επισκεφτούμε ξανά τις ένδοξες σελίδες της ιστορίας μας. Μιας συναρπαστικής και συγκινητικής ιστορίας, ιδεών και προσώπων, μορφών και γεγονότων ηρωικών, που σήμερα ανακαλούμε με δέος στη μνήμη μας. Όχι μόνο για να τους αποδώσουμε τη δέουσα τιμή, αλλά για να κατανοήσουμε την Επανάσταση, ως τη δική μας γενέθλια στιγμή. Στην αφήγηση του 1821, 200 χρόνια μετά, όπως μπορούμε να την προσεγγίσουμε με τα ερμηνευτικά μας εργαλεία, με ακρίβεια και δίχως ιστορικούς αναχρονισμούς, ανακύπτουν κρίσιμα ερωτήματα για το πώς δομήθηκε το ελληνικό Κράτος, πώς συμβάδισαν ο ελληνικός κοινοτισμός με το νεωτερικό και ευρωπαϊκό πνεύμα, πώς, εν τέλει, σφυρηλατήθηκε η εθνική μας ταυτότητα και διαδρομή.

Η Eπανάσταση δεν υπήρξε μόνο πράξη αυταπάρνησης και ολομέτωπης μάχης για την ανεξαρτησία. Ήταν την ίδια στιγμή ένας ανυπέρβλητος αγώνας για τη συνταγματική συγκρότηση και τον πολιτικό μας αυτοπροσδιορισμό. Η ανεξαρτησία του ελληνικού έθνους δεν νοείται χωριστά από την πολιτική του ελευθερία και προϋποθέτει την αναδιοργάνωση της κοινωνίας σε βάθος, ώστε αυτή να ανταποκριθεί αρμονικά στους θεσμούς. Η ενασχόλησή μας με το 1821 είναι στην πραγματικότητα πολυεπίπεδη και διεπιστημονική: αφορά πρωτίστως την ιστορία, τα μικρά και τα μεγάλα γεγονότα της εποχής και την εξήγησή της, αλλά εκτείνεται και στην πολιτική, το δίκαιο, την κοινωνιολογία, τη γλώσσα και τον πολιτισμό των Ελλήνων. Πρόκειται για μια άσκηση με ολιστικό χαρακτήρα, ερευνητική και διανοητική, που περικλείει τα θεμελιώδη στοιχεία της νεοελληνικής μας ταυτότητας. Και όπως επισημαίνει ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης, με την αφορμή των εορτασμών των 200 ετών, «είναι ουσιαστικά η πρώτη φορά που η επέτειος μπορεί να εορταστεί ελεύθερα, χωρίς τη σκιά ποικίλων καταναγκασμών, ιδεολογικών και άλλων, και συνεπώς εμφανίζεται ως η κατάλληλη στιγμή μιας απροκατάληπτης εορτής, για να τιμήσουμε, να αναστοχαστούμε κριτικά, αλλά, γιατί όχι, και να χαρούμε τον συλλογικό μας εαυτό, την εθνική μας κληρονομιά και τη θέση μας στην κοινωνία των ελεύθερων λαών».

Ο Καποδίστριας ανήκει στις προσωπικότητες που άφησαν το ανεξίτηλο ίχνος τους στην ελληνική και την ευρωπαϊκή ιστορία. Γεννήθηκε στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα το 1776 και ήταν το έκτο παιδί του Αντωνίου-Μαρία Καποδίστρια, δικηγόρου, και της Αδαμαντίας Γονέμη, κόρης αριστοκρατικής οικογένειας με καταγωγή από την Κύπρο. Έζησε στην Κέρκυρα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, μέχρι το 1808 που έφυγε για τη Ρωσία, στα 32 του χρόνια, εκτός από ένα τριετές διάλειμμα απουσίας στην Ιταλία για σπουδές. Απέκτησε το διδακτορικό του στην Ιατρική, στο φημισμένο Πανεπιστήμιο της Πάδοβα, στο οποίο φοίτησε επίσης ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία στην Ιόνιο Πολιτεία και στη συνέχεια εισήλθε στη ρωσική διπλωματία. Συνέβαλε προσωπικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης Ελβετίας και διετέλεσε δεύτερος υπουργός εξωτερικών του Τσάρου. Θέση που διατήρησε έως το 1822, όταν, εξαιτίας της διαφωνίας του για το ελληνικό ζήτημα με τον Αλέξανδρο Α΄, μετέβη στην Ελβετία. Την άνοιξη του 1827, η Γ΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων στην Τροιζήνα ανέθεσε στον Ιωάννη Καποδίστρια τη διακυβέρνηση της ελληνικής Πολιτείας. Σύμφωνα με τον Θάνο Βερέμη, η επιλογή του Ιωάννη Καποδίστρια, με αυξημένη θητεία επτά ετών και ενισχυμένη εκτελεστική εξουσία, οφειλόταν στην αποτυχία των δύο πρώτων Εθνοσυνελεύσεων και των εμφύλιων πολέμων που προέκυψαν από τις αδυναμίες τους. Ο Κυβερνήτης εξέφραζε το αίτημα της εθνικής ολοκλήρωσης και της θεμελίωσης, κοινωνικά και θεσμικά, του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους.

Ο Καποδίστριας δεν δέχθηκε την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας και προσπάθησε να αποτρέψει το ξέσπασμα της Επανάστασης, την οποία θεωρούσε άκαιρη. Αφιέρωσε ωστόσο όλες του τις δυνάμεις στο ελληνικό ζήτημα, ασκώντας, πριν ακόμη ορισθεί Κυβερνήτης, όση πολιτική επιρροή διέθετε στη διεθνή κοινότητα, ιδίως βέβαια στη Ρωσία. Επτανήσιος κοσμοπολίτης, με καλή γνώση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας και της ιστορικής συγκυρίας, ο Καποδίστριας δεν δίστασε να αναλάβει, με τίμημα την ίδια του τη ζωή, την ευθύνη της συγκρότησης του Κράτους και την αποκατάσταση της τραυματισμένης από τις εσωτερικές διαμάχες εθνικής ενότητας. Ύστερα από σειρά διαβουλεύσεων και διπλωματικών επαφών με τις μεγάλες δυνάμεις, έγινε δεκτός με ενθουσιασμό στο Ναύπλιο, στις 7 Ιανουαρίου του 1828. Η πρώτη εικόνα της χώρας ήταν για αυτόν απογοητευτική, καθώς οι συγκρούσεις μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων δεν είχαν αμβλυνθεί και η οικονομία βρισκόταν υπό πτώχευση. Ο πρώτος Κυβερνήτης της χώρας είχε διπλό μέτωπο να αντιμετωπίσει: στο εξωτερικό την ένταση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και τη δυσπιστία της Μεγάλης Βρετανίας και μετέπειτα της Γαλλίας στο πρόσωπό του. Στο εσωτερικό, τις αντιθέσεις ανάμεσα στις τοπικές φατρίες των Ελλήνων, που μόλις είχαν ψηφίσει το Σύνταγμα της Τροιζήνας, και την κατάσταση της πατρίδας, το «απέραντο ερείπιο», κατά την έκφρασή του.

Παρότι κάποιοι δεν εντάσσουν αυστηρά την περίοδο του Καποδίστρια στον Αγώνα, θεωρώντας ως ορόσημο της Επανάστασης τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, δεν πρέπει να υποτιμάται το γεγονός ότι οι μάχες Ελλήνων και Οθωμανών διήρκεσαν μέχρι το 1829. Τότε υπεγράφη από τον Σουλτάνο η συνθήκη της Αδριανούπολης και επικράτησε η βούληση των μεγάλων δυνάμεων για αυτόνομο ελληνικό κράτος. Η Ελλάδα ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο Κράτος τον Φεβρουάριο του 1830 και μέχρι την έλευση του Όθωνα το 1832 και τη διεύρυνση των συνόρων μας μεσολάβησε η θητεία του Καποδίστρια, η αντιπολίτευση, η δολοφονία του και ο εμφύλιος πόλεμος. Η κατανόηση της περιόδου αυτής προϋποθέτει την ένταξή της στα ευρύτερα συμφραζόμενα της Επανάστασης, καθώς και μια κρίσιμη ερευνητική απόσταση. Ο βίος και το έργο του Κυβερνήτη δεν μπορεί να υπαχθεί σε μια διαιρετική και διχαστική ανάγνωση που ακόμα και σήμερα μας εμποδίζει να τον τοποθετήσουμε στην εποχή του, με τις ιδιαίτερες ιστορικές και στρατηγικές δεσμεύσεις της.

Ο Καποδίστριας είναι άνθρωπος της εποχής του, του 19ουαιώνα. Μιας εποχής με πολλές και αντιφατικές όψεις. Τα δημοκρατικά και φιλελεύθερα μηνύματα του καιρού του, τα φώτα της γαλλικής επανάστασης, έχουν ως αποδέκτη μια ρευστή και άναρχη διεθνή κοινότητα και έναν αβέβαιο συσχετισμό δυνάμεων που επιδρά καθοριστικά στην ελληνική Επανάσταση και στους πρωταγωνιστές της. Οι ιδεολογικές και πολιτικές αναφορές του Καποδίστρια δεν ανάγονται στη δημοκρατική πλευρά της γαλλικής επανάστασης. Διαπνέονται, όμως, από την αστείρευτη πίστη στην εθνική ανεξαρτησία και την πεφωτισμένη δεσποτεία, ενώ από τον φιλελευθερισμό της εποχής -καθώς και τη δική του θητεία στην ιατρική- ο Κυβερνήτης συγκρατεί το ανθρωπιστικό κεκτημένο. Ο πατριωτισμός του Καποδίστρια συμπίπτει με το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών και ο ίδιος αντιλαμβάνεται πλήρως την αλλαγή παραδείγματος και την ανάδυση του νέου κυρίαρχου έθνους-Κράτους. Αυτό, εξάλλου, θα γίνει και το προσωπικό του βίωμα και στοίχημα, με αφορμή, καταρχάς, την Επτάνησο Πολιτεία και, κατά μείζονα λόγο, την επαναστατημένη Ελλάδα.

Οι μεταρρυθμίσεις του Καποδίστρια είναι εντυπωσιακής ευρύτητας, καινοτόμες και οριζόντιες. Στην καποδιστριακή περίοδο ιδρύεται το πρώτο πρότυπο σχολείο, η πρώτη γεωργική σχολή, το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο και το πρώτο ορφανοτροφείο της χώρας στην Αίγινα, το οποίο στέγασε τα ορφανά του αγώνα της ανεξαρτησίας. Ο Καποδίστριας οργάνωσε τακτικό στρατό και ίδρυσε τη Σχολή Ευελπίδων. Πατάχθηκε το φαινόμενο της πειρατείας στο Αιγαίο και περιορίστηκε η ληστεία. Ρυθμίστηκε το νομισματικό σύστημα, καθιερώθηκε ως εθνική νομισματική μονάδα ο Φοίνικας και ιδρύθηκε το Εθνικό Νομισματοκοπείο. Οργανώθηκε επίσης η πρώτη ταχυδρομική υπηρεσία και η στατιστική υπηρεσία που διενήργησε και την πρώτη απογραφή. Έχοντας συνείδηση της σημασίας που έχει σε μια πολιτεία η απονομή της δικαιοσύνης, ο Καποδίστριας μερίμνησε για τη δημιουργία δικαστηρίων και τη στελέχωσή τους. Στην εμπνευσμένη μεταρρυθμιστική δυναμική του Κυβερνήτη αποτυπώνεται η πηγαία βούληση και αντοχή του να προωθήσει το αίτημα του πολιτικού εκσυγχρονισμού της εποχής του.

Κεντρικός άξονας και στόχος των μεταρρυθμίσεων του Καποδίστρια ήταν η δημιουργία, εκ του μηδενός, ενός συγκεντρωτικού και αποτελεσματικού Κράτους, με δυτικά χαρακτηριστικά οργάνωσης και λειτουργίας και ενιαίο διοικητικό σύστημα, αντί για τα τοπικά και ισχυρά φέουδα και τον κατακερματισμό του προ-νεωτερικού ελληνικού κοινοτισμού. Ως δυτικού τύπου Κράτος, ο Νίκος Αλιβιζάτος ορίζει το «ενιαίο κράτος που έχει κεντρική πολιτειακή έκφραση και συνταγματική οργάνωση πυραμιδωτού τύπου, το οποίο ανέχεται τις τοπικές εξουσίες μόνον όσο αυτές δεν απειλούν την πολιτική ενότητά του». Με την έλευση του Κυβερνήτη τίθεται το μείζον ερώτημα για την πολιτική συγκρότηση του έθνους μας, δηλαδή η συμβατότητα των τοπικών πολιτευμάτων, που, παρότι διεκδικούσαν αυτοδιάθεση, δεν είχαν δημοκρατική ωριμότητα, με τους θεσμούς ενός σύγχρονου και συγκεντρωτικού κράτους, που διέπονται από τη νεωτερική ορθολογικότητα. Για τον Καποδίστρια, οι τοπικές κοινότητες, αν και φορείς παράδοσης και ιστορίας που έδωσαν πνοή στην Επανάσταση, ήταν μάλλον αδύνατο να υπαχθούν ομόθυμα στη γενική κατηγορία του δημοσίου συμφέροντος και να προσαρμοστούν σε πολιτειακές δομές που προϋποθέτουν την απόσταση από τις επιμέρους ταυτότητες. Με δυο λόγια, η ανεξαρτησία του ελληνικού Κράτους δεν ήταν εφικτή μέσα από τη διατήρηση ξεχωριστών και ισχυρών κοινοτήτων. Προϋπέθετε την πλήρη ενότητα των Ελλήνων, μακριά από τους ανταγωνισμούς και τα αντικρουόμενα συμφέροντα, που είχαν τις ρίζες τους όχι μόνο στην επαναστατική, αλλά και στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Ο Καποδίστριας είχε την πεποίθηση ότι το 1828 η χώρα δεν ήταν έτοιμη για ένα προοδευτικό ή μετριοπαθές Σύνταγμα. Προτεραιότητα είχε η ανεξαρτησία και η αναγνώριση του ελληνικού Κράτους και η βελτίωση αφενός των συνόρων του, αφετέρου της οικονομικής και πνευματικής κατάστασης του πληθυσμού, με έμφαση στους ακτήμονες. Στο σχέδιο του Καποδίστρια, οι υλικοί αυτοί όροι ως προς την παραγωγή, όπως και η εγγύηση των μεγάλων δυνάμεων, είναι απαραίτητοι για τη βιωσιμότητα του νέου Κράτους και προηγούνται των συνταγματικών ρυθμίσεων. Εξού και η διάκριση που φαίνεται να κάνει ο Καποδίστριας ανάμεσα στο προσωρινό και αναγκαίο πολίτευμα, αυτό της συγκεντρωτικής και προσωποπαγούς άσκησης της εξουσίας, με στόχο την προστασία του έθνους, από το μελλοντικό πολίτευμα, που θα εγκαθιστούσε σε συνθήκες πιο ώριμες για τον πολιτειακό αυτοπροσδιορισμό. Με άλλα λόγια, ο Καποδίστριας, ως ρεαλιστής και πραγματιστής, αντιλαμβανόταν τη θεσμική ωρίμανση της Πολιτείας ως την κατάληξη και όχι την αφετηρία της πορείας της.

Στο Ψήφισμα της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης, με το οποίο η Βουλή αυτοκαταργήθηκε και η εξουσία ανατέθηκε στον Ιωάννη Καποδίστρια, οι αντιπρόσωποι αναγνωρίζουν, σε συνεννόηση με τον Κυβερνήτη, ότι «αι δειναί της πατρίδος περιστάσεις και η διάρκεια του πολέμου δεν εσυγχώρησαν ούτε συγχωρούσι την ενέργειαν του εν Τροιζήνι επικυρωθέντος και εκδοθέντος Πολιτικού Συντάγματος καθ’όλην αυτού την έκτασιν», ενώ «η σωτηρία του Έθνους είναι ο υπέρτατος πάντων των νόμων» και «η Βουλή ανεδέχθη παρά του λαού την πρόνοιαν της εαυτού σωτηρίας». Για τους λόγους αυτούς έγινε δεκτή, σαν μια ιδιόμορφη κατάσταση εξαίρεσης, η εντολή του Καποδίστρια να ανασταλεί επ’ αόριστον η εφαρμογή του δημοκρατικού και φιλελεύθερου Συντάγματος της Τροιζήνας. Ενός Συντάγματος που είχε συνταχθεί για τον ίδιο τον Καποδίστρια από μια Συνέλευση που τον είχε εκλέξει ομόφωνα στο αξίωμα. Στην ανοικτή αυτή παρέκκλιση από τη συνταγματική νομιμότητα και την απόρριψη ενός Συντάγματος που επιχειρούσε να μεταφέρει στην Ελλάδα μια παραλλαγή του αμερικανικού προεδρικού συστήματος, αποτυπώνεται η ισχυρή επιθυμία του Καποδίστρια να αποφύγει την ακυβερνησία και το αδιέξοδο στην περίπτωση της σύγκρουσης νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας. Στην πολιτική και θεσμική συνείδηση του Κυβερνήτη δεν χωρούν αντίβαρα στον κυρίαρχο, ούτε και η αυστηρή διάκριση των εξουσιών, η οποία συναρτάται με τη συναινετική λογική στην άσκηση της εξουσίας. Ενδεχόμενη ασυνεννοησία μεταξύ του Κυβερνήτη και της Βουλής θα είχε ως αποτέλεσμα την παράλυση του Κράτους και μάλιστα σε συνθήκες εξαιρετικά κρίσιμες για την επιτυχία του εθνικού σκοπού της ανεξαρτησίας. Ως εκ τούτου στο νέο προσωρινό πολίτευμα δίπλα στον Κυβερνήτη θα λειτουργούσε ως συμβουλευτικό όργανο το Πανελλήνιο, αποτελούμενο από 27 μέλη που ο ίδιος θα επέλεγε. Με το Β’ Ψήφισμα της Δ’ Εθνικής Συνελεύσεως της 22ας Ιουνίου 1829, γνωστό και ως «Ψήφισμα της Γερουσίας», το Πανελλήνιο διαδέχθηκε η Γερουσία, όργανο επίσης συμβουλευτικού χαρακτήρα. Η Δ’ Εθνοσυνέλευση του Άργους, το 1829, επικύρωσε τις αποφάσεις του Κυβερνήτη, ο οποίος ρητά είχε ξεκαθαρίσει εξαρχής ότι η διακυβέρνηση της χώρας «δεν θέλει είναι δυνατόν να κανονισθή διά συνταγματικών και μονίμων νόμων, ειμή όταν η τύχη της Ελλάδος αποφασισθή οριστικώς».

Ο Καποδίστριας δεν αποσκοπούσε στη μονιμότητα της συνταγματικής αυτής παρέκβασης, ούτε την επιβολή καθεστώτος δίχως νομιμοποίηση και έρεισμα στους συνταγματικούς κανόνες. Εγκατέστησε ένα δίκαιο της ανάγκης, πολύ πριν αυτό εισαχθεί στο σώμα του Συντάγματός μας ως κατάσταση πολιορκίας, και μάλλον απέβλεπε, με την επίτευξη της ανεξαρτησίας, την υιοθέτηση ενός πολιτεύματος πιο κοντά στη συνταγματική μοναρχία. Άλλωστε, ο ίδιος ο Καποδίστριας είχε δεχθεί την επιλογή του Λεοπόλδου για τον ελληνικό θρόνο. Από την άλλη, δεν υποτιμούσε τη σπουδαία δύναμη της νομιμοποίησης, την ανάγκη με άλλα λόγια να υπάρχει αποδοχή του πολιτεύματος από τον λαό και τους αντιπροσώπους του. Όμως, για τον Κυβερνήτη, οι συνταγματικοί κανόνες έπρεπε να θεμελιωθούν σε ένα στέρεο έδαφος, κοινωνικά, οικονομικά, ακόμη και στρατιωτικά. Διαφορετικά, θα λειτουργούσαν υπονομευτικά για το ίδιο το έθνος. Όπως χαρακτηριστικά έγραφε ο ίδιος σε επιστολή του στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση, στις 17 Ιανουαρίου 1828, το Σύνταγμα του 1827 «δεν σας εφοδίασε με τας αποχρώσας δυνάμεις διά να έχετε την εξουσία να κυρώσετε την κατάστασιν της Προσωρινής Κυβερνήσεως, ήτις μόνη με φαίνεται ότι δύναται να προφυλάξη την πατρίδα από τους επικείμενους κινδύνους». H επαναστατημένη Ελλάδα προχώρησε μέσα σε μια ρευστή και συγκρουσιακή ισορροπία, ανάμεσα στον ευρωπαϊκό και μοντέρνο συγκεντρωτισμό και τον τοπικισμό του παλαιού καθεστώτος. Αυτή η διαίρεση είναι που γέννησε στην καποδιστριακή περίοδο όλες τις εντάσεις και τις συγκρούσεις, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του Κυβερνήτη από μέλη της οικογένειας Μαυρομιχάλη το 1831 στον Άγιο Σπυρίδωνα του Ναυπλίου.

Για κάποιους, ο έντονος συγκεντρωτισμός του Καποδίστρια, όπως και η αναστολή του Συντάγματος της Τροιζήνας, υπήρξαν σαφή δείγματα μιας αυταρχικής πολιτικής, ενάντια στη δημοκρατική αρχή που είχε παγιωθεί στη συνείδηση των επαναστατών ως προς την πολιτειακή μορφή του νεότευκτου Κράτους. Στην εποχή της, όμως, ήταν μια ευφυής στρατηγική της ανάγκης και του ρεαλισμού, δεδομένων των δυσμενών συνθηκών της επαναστατημένης Ελλάδας, αλλά και των ιδεολογικών καταβολών του Κυβερνήτη. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την απαράμιλλη φιλοπατρία του Καποδίστρια και την αταλάντευτη προσήλωσή του στον υπαρξιακό εθνικό σκοπό, της δημιουργίας, σε στέρεες και ανθεκτικές βάσεις, του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Χάρη στη μεθοδικότητα και τις αδιάκοπες διπλωματικές του προσπάθειες, η Ελλάδα κατάφερε να κερδίσει την ανεξαρτησία της το 1830 και να διευρύνει τα σύνορά της. Χάρη στη διακυβέρνησή του και τις μεταρρυθμίσεις του, που μνημονεύουμε ακόμη και σήμερα, η χώρα μας κατόρθωσε να σταθεί όρθια μετά από τέσσερις αιώνες οθωμανικής κατοχής και σχεδόν μια δεκαετία πολέμου και κακουχιών. Στα μοναδικά επιτεύγματα και τη χαρισματική προσωπικότητα του Ιωάννη Καποδίστρια, αναγνωρίζουμε με σεβασμό και τιμάμε τον αρχιτέκτονα της ανεξαρτησίας μας, τον ιδρυτή και θεμελιωτή του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους, έναν λαμπρό Έλληνα και πολιτικό άνδρα της ιστορίας μας».

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας στη συνέχεια ξεναγήθηκε στο Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Χθες σε εκδήλωση που έγινε στον πολυχώρο «Φουγάρο» με τίτλο «Διεθνολογικές Συναντήσεις Ναυπλίου», η κυρία Σακελλαροπούλου επέδωσε το Αριστείο «Ιωάννης Α. Καποδίστριας» στους:
-Μαριέττα Γιαννάκου, Βουλευτή Επικρατείας
-Κωνσταντίνο Τσουκαλά, Επισκέπτη Καθηγητή Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Πανεπιστημίων
-Δρ. Σωτήρη Μουσούρη, πρώην Επίκουρο Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών,
και το Βραβείο «Α. Πολυζωίδης – Γ. Τερτσέτης» για τη Δικαιοσύνη και το Δίκαιο στους:
-Εμμανουήλ Ρούκουνα, Ακαδημαϊκό,
-Emmanuel Decaux, Ομότιμο Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Paris II,
-Νικηφόρο Διαμαντούρο, Ακαδημαϊκό.




Επίσκεψη στην Τρίπολη

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου παρέστη στις εορταστικές εκδηλώσεις που διοργανώνει ο Δήμος Τρίπολης για τα 200 χρόνια από την «Άλωση της Τριπολιτσάς».

Η κυρία Σακελλαροπούλου, μετά τη δοξολογία και την κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Αρχιερέων και Προκρίτων και στον ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην πλατεία Άρεως, δήλωσε τα εξής:

«Η κατάληψη της Τριπολιτσάς, λίγους μόνο μήνες μετά την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, υπήρξε καθοριστικό γεγονός για την έκβασή του.
Η απόφαση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη να αλώσει το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο των Οθωμανών αποδείχθηκε κορυφαίας στρατηγικής σημασίας, αφού εδραίωσε την Επανάσταση στην Πελοπόννησο, αναπτερώνοντας το ηθικό των εξεγερμένων Ελλήνων.
Τιμάμε τους προγόνους μας, που με τον ακατάλυτο πόθο τους για ελευθερία πολέμησαν σκληρά για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Διακόσια χρόνια μετά, η πατρίδα μας, ένα σύγχρονο κράτος δικαίου στην καρδιά της ΕΕ, εγγυάται τη σταθερότητα και την ειρηνική συνύπαρξη στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να απεμπολεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα».

Στη συνέχεια, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρακολούθησε την παρέλαση και ξεναγήθηκε στην έκθεση έργων της Συλλογής Γαϊτανάρη και Ιώς Ντόλκα με τίτλο «Απεικονίσεις & Αναπαραστάσεις του ελληνόφωνου κόσμου-από τον 18ο στον 21ο αιώνα» στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο.




Επίσκεψη στην Καλαμάτα

H Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, στο πλαίσιο της επίσκεψής της στην Καλαμάτα για τις εορταστικές εκδηλώσεις που διοργανώνει ο Δήμος για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Επανάστασης, εγκαινίασε την έκθεση με τίτλο «Μνήμον Φως» του ζωγράφου Χρήστου Μποκόρου.
Ακολουθεί ο χαιρετισμός της Προέδρου της Δημοκρατίας:

«Με χαρά εγκαινιάζω σήμερα την έκθεση του Χρήστου Μποκόρου «Μνήμον Φως» στην Καλαμάτα, μια πόλη απόλυτα συνδεδεμένη με το ξέσπασμα της εθνεγερτήριας Επανάστασης. Μια πόλη που κρατάει ζωντανή τη θύμηση εκείνου του πρωινού της 23ης Μαρτίου 1821, όταν οι Έλληνες αγωνιστές ανάγκασαν τον Τούρκο διοικητή Σουλεϊμάν Αρναούτογλου να παραδοθεί. Εκείνης της περίλαμπρης ημέρας, που η Μεσσηνιακή γερουσία με την προκήρυξή της «Προειδοποίησις εις τας Ευρωπαϊκάς αυλάς» γνωστοποίησε στους χριστιανικούς λαούς την απόφαση του έθνους να αποτινάξει τον ζυγό της οθωμανικής τυραννίας, ζητώντας τη συνδρομή τους.

Έχει ισχυρό συμβολισμό η παρουσίαση στην Καλαμάτα της έκθεσης ενός δημιουργού που με τα έργα του αποτίνει φόρο τιμής στο «Κοινό και το Κύριο» – για να χρησιμοποιήσω τα δικά του λόγια. Το «κοινό», τουτέστιν το νήμα που μας συνδέει και μας ενώνει στον παλαιότατο κοινοτικό μας βίο. Και το «κύριο», την ουσία αυτού του βίου, την επανεύρεση της ιερότητάς του. Μιας ιερότητας που συμπυκνώνεται στην ταπεινότητα και την λιτότητα, αλλά και στην ενατένιση του υψηλού, στην επίμονη αναζήτησή του.

Τα έργα του Χρήστου Μποκόρου φέρνουν στο νου τον στίχο του Διονυσίου Σολωμού από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους «Ολίγο φως και μακρινό σε μέγα σκότος κι έρμο». Τα κεράκια που καταυγάζουν το σκοτάδι σε πολλά από τα έργα του, η φλόγα ενός καντηλιού δίπλα στο πρόσφορο και το ποτήρι με το κόκκινο κρασί, το φως που σιγοτρέμει πάνω σε μια φθαρμένη από τη χρήση ελληνική σημαία, δηλώνουν για μένα τον θρίαμβο της ζωής όχι μόνο πάνω σε όσα την απειλούν, αλλά κυρίως σε όσα την ευτελίζουν. Συμβολίζουν την κατίσχυση της ύπαρξης επί της ανυπαρξίας, την στερεότητα του νοήματος έναντι της συνεχούς διαρροής του. Στην ταπεινή τους λάμψη συμπυκνώνεται η έννοια του καλού καγαθού, η ενδιάθετη λαχτάρα του ανθρώπου για πνευματική ανάταση και υπέρβαση. Και είναι αυτή ακριβώς η ανάγκη για υπέρβαση που ώθησε τους αγωνιστές της Επανάστασης, τους απλούς, τους αφανείς, να ξεπεράσουν τον φόβο, να αψηφήσουν την τουρκική υπεροπλία, να εξεγερθούν.

Ο Χρήστος Μποκόρος ζωγραφίζει σημαίες ελευθερίας, άνθη λεμονιάς και πορτοκαλιάς, ταπεινά αντικείμενα του καθημερινού βίου πάνω σε καμβά, σε φθαρμένα ξύλα, σε κάθε λογής επιφάνεια. Η μνήμη, μνήμη ηρώων και ταπεινών ανθρώπων, είναι το εμπύρευμα που κινητοποιεί την ζωγραφική πράξη. Μνήμη αναστάσιμη, επικλητική, που ξαναζωντανεύει το παρελθόν στον χωροχρόνο του παρόντος. Μνήμη που πυροδοτεί τη φαντασία, σε μια κοινή αναζήτηση του πνευματικά ουσιώδους, της αιωνιότητας και της αλήθειας των πραγμάτων. Σ’ αυτά τα συγκινητικά, παρηγορητικά, ηθικά διαπλαστικά έργα, η τέχνη συνδιαλέγεται με το φως και το σκοτάδι της ιστορίας, με τον πόνο και την ελπίδα των ανθρώπων, μετατρέποντας «τη μνήμη σε μνημείο», όπως χαρακτηριστικά έχει πει ο ζωγράφος.
«Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις», έγραψε ο Οδυσσέας Ελύτης. Αυτή η αντίληψη της γενιάς του ’30 διαπερνά και το έργο του Χρήστου Μποκόρου: με τα ελάχιστα καταφέρνει να δημιουργήσει το μείζον. Τον ευχαριστούμε».

Νωρίτερα, η κυρία Σακελλαροπούλου ξεναγήθηκε στη Συλλογή Ελληνικών Ενδυμασιών «Βικτώρια Γ. Καρέλια» στον εκθεσιακό χώρο του Λυκείου Ελληνίδων Καλαμάτας, ενώ το πρωί επισκέφθηκε τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο της Αρχαίας Μεσσήνης.