ΞΕΝΑΓΗΣΗ

ΣΤΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Οι απλουστευμένες κατόψεις του ισογείου και του Α΄ ορόφου επιτρέπουν την ξενάγηση των επισκεπτών της ιστοσελίδας σε επιλεγμένους χώρους του Μεγάρου. Στο ίδιο κτίριο φιλοξενούνται τα διαμερίσματα του Προέδρου της Δημοκρατίας, καθώς και τα γραφεία πολλών υπηρεσιών της Προεδρίας.

Για ομαδικές επισκέψεις (σχολεία, σύλλογοι κ.λ.π.) παρακαλούμε να επικοινωνείτε με τα τηλ.: 210-72 83 289 και 210-72 24 939.

ΙΣΟΓΕΙΟ

Στην κεντρική είσοδο του Προεδρικού Μεγάρου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποδέχεται τους προσκεκλημένους του αρχηγούς κρατών, κατά τις επίσημες δεξιώσεις και επισκέψεις.

Κατασκευασμένη από λευκό πεντελικό μάρμαρο και πλαισιωμένη από ολόσωμους ιωνικούς κίονες, η είσοδος φωτίζεται διακριτικά χάρη σε μία μεγάλη τετράγωνη γυάλινη οροφή, από όπου περνά άπλετο το φυσικό φως. Ενδιαφέρον στοιχείο του χώρου αποτελεί η χρήση, από τον Τσίλλερ, απομίμησης μαρμάρου στους τοίχους. Δεξιά και αριστερά της κυρίας εισόδου είναι τοποθετημένες οι προτομές των εθνικών μας ποιητών Διονυσίου Σολωμού και Άγγελου Σικελιανού, έργα των γλυπτών Σ. Τριάντη και Θ. Απάρτη αντίστοιχα.

Η φαρδιά μαρμάρινη σκάλα που οδηγεί στον πρώτο όροφο, χωρίζεται στο πλατύσκαλο συμμετρικά σε δυο σκέλη. Στον πρώτο όροφο, τόσο οι κίονες που την περιβάλλουν, όσο και οι παραστάδες των χώρων κίνησης ακολουθούν τον κορινθιακό ρυθμό.

Απέναντι από το πλατύσκαλο, δεσπόζει ο πίνακας του ζωγράφου George B. Scott, φιλοτεχνημένος το 1914, που απεικονίζει τον Βασιλέα Κωνσταντίνο Α΄, έφιππο στρατηλάτη, Ο Scott περιβάλλει το κυρίως θέμα του με ένα φαρδύ δάφνινο στεφάνι και τις επιγραφές Ιωάννινα, Γιαννιτσά, Σαραντάπορο, Μπέλες, Κιλκίς και Λαχανάς, τοπωνυμίες που φέρνουν στη μνήμη τις μεγάλες νίκες του ελληνικού στρατού στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13.

Πρόκειται για ένα αυστηρό και ταυτόχρονα οικείο και φωτεινό χώρο με μεγάλα παράθυρα, με θέα τον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου. Στο χώρο αυτό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δέχεται τους επίσημους επισκέπτες του, Προέδρους, Πρωθυπουργούς κλπ. καθώς και απλούς πολίτες.

Χαρακτηριστικό του Προεδρικού Γραφείου είναι οι δρύινες βιβλιοθήκες με βιβλία κυρίως ιστορικά, λογοτεχνικά και φιλοσοφικά. Ένα γιαταγάνι και ένα ζευγάρι πιστόλια, όπλα της επαναστάσεως του 1821, καθώς και δυο μικροί πίνακες στολίζουν το χώρο.

Οι πίνακες, που απεικονίζουν σκηνές της εθνικής μας παλιγγενεσίας, είναι έργα των Ε. Delacroix και P.Hess: “Ο Μάρκος Μπότσαρης μεταλαμβάνει πριν την έφοδο στο Καρπενήσι” και “Αγωνιστές ατενίζοντας την Ακρόπολη”. Πίσω από το επιβλητικό γραφείο του Προέδρου, που εικάζεται ότι ανήκε στον Βασιλέα της Ελλάδας
Γεώργιο Α’, βρίσκονται ανηρτημένες δυο βυζαντινές εικόνες.

Η αίθουσα αναμονής βρίσκεται αριστερά από την κύρια είσοδο και είναι ο χώρος που φιλοξενεί για λίγη ώρα τους πολίτες που επιθυμούν να συναντήσουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Η αίθουσα φωτίζεται από δυο μεγάλα παράθυρα με θέα τον κήπο της οδού Ηρώδου Αττικού. Τους τοίχους της κοσμούν ελαιογραφίες Ελλήνων ζωγράφων, ευγενική προσφορά της Εθνικής Πινακοθήκης.

Δεξιά και αριστερά στο τζάκι εκτίθενται η “Πολεμική Σκηνή” του Θ. Βρυζάκη και “Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη” του Δ. Τσόκου και ανάμεσα στα δυο παράθυρα το “Καράβι σε τρικυμία” του Β. Χατζή. Την ελληνική θεματολογία συμπληρώνουν οι πίνακες “Πολεμιστές σε ανάπαυση” του Θ. Βρυζάκη, “Η Ακρόπολη την εποχή του Περικλή” του Β. Λάντσα και η “Ακρόπολη” του A. de Curzon.

Το “Βυζαντινό” σαλόνι είναι η αίθουσα όπου δίδονται οι διαβεβαιώσεις Μητροπολιτών και γίνονται ολιγομελείς ορκωμοσίες Υπουργών και άλλων αξιωματούχων. Αποτελεί συνέχεια της Αίθουσας Αναμονής. Στα αρχικά σχέδια του Τσίλλερ το σαλόνι αυτό φέρει την ονομασία “οικογενειακό δωμάτιο”. Τα τελευταία χρόνια η αίθουσα είναι γνωστή ως “Βυζαντινό” σαλόνι, χαρακτηρισμός που του προσέδωσαν ο διάκοσμός του με τις βυζαντινές εικόνες, τα εκθέματα στις βιτρίνες καθώς και τα έπιπλα.

Δύο από τις εικόνες που κοσμούν τους τοίχους είναι επτανησιακής σχολής, και απεικονίζουν, ένθρονους, η μια τον Χριστό και η άλλη την Παναγία Βρεφοκρατούσα. Η εικόνα με τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη προέρχεται από τη Βέροια, και το τρίπτυχο, δίπλα στη βιτρίνα, είναι του 19ου αιώνα. Στις βιτρίνες εκτίθενται ασημένιοι και επίχρυσοι σταυροί με ξυλόγλυπτο πυρήνα, ασημένια σφυρήλατα θυμιατά και ραντιστήρια καθώς και δυο ασημένια δισκοπότηρα με εμπίεστη διακόσμηση. Οι εικόνες, καθώς και τα θαυμάσια δείγματα της αργυροχοϊκής τέχνης του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα έχουν παραχωρηθεί ευγενικά από το Βυζαντινό Μουσείο, την Εθνική Πινακοθήκη και τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη.

Τα περισσότερα έπιπλα της αίθουσας προέρχονται από την Κωνσταντινούπολη και είναι του 19ου αιώνα, αντίγραφα βυζαντινών επίπλων όπως αυτά απεικονίζονται στις φορητές εικόνες και τις επίτοιχες αγιογραφίες της περιόδου.

Πρόκειται για μία μεγάλη εσωτερική αίθουσα η οποία χρησιμοποιήθηκε λίγες φορές ως αίθουσα συσκέψεων των πολιτικών αρχηγών με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και χρησιμεύει σε συναντήσεις του Προέδρου με ομάδες επισκεπτών.

Στην αίθουσα δεσπόζει ένα λιτό, μακρόστενο τραπέζι. Ανάμεσα στα αντικείμενα που στολίζουν το χώρο ξεχωρίζουν δώρα ξένων ηγετών κρατών.

Η αίθουσα κοσμείται από πίνακες που έχει παραχωρήσει η Εθνική Πινακοθήκη: την “Ακρόπολη” του Κ. Αρτέμη, το “Θαλασσινό” του Σ. Καντζίκη, “Τοπίο με εκκλησία” του Π. Λεμπέση, “Αθάνατα” του Γ. Προκοπίου, καθώς και “Βάρκα με ψαράδες” και “Τράτα” του Β. Χατζή.

Η αίθουσα διαπιστευτηρίων είναι μια από τις μεγαλύτερες αίθουσες του Μεγάρου και οφείλει το όνομά στη χρήση της. Στο χώρο αυτό οι ξένοι Πρέσβεις επιδίδουν τα διαπιστευτήριά τους στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η αίθουσα χρησιμοποιείται επίσης για την ορκωμοσία των μελών της Κυβέρνησης, την επίδοση τιμητικών διακρίσεων καθώς και για δεξιώσεις.

Η αίθουσα αυτή σχεδιάστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα ως αίθουσα χορού και αποτέλεσε σημαντική προσθήκη στο υπάρχον κτίσμα. Το έργο ανέθεσε στον Τσίλλερ η πριγκήπισσα Σοφία το 1909. Η προσθήκη είχε κριθεί απαραίτητη επειδή η κεντρική αίθουσα υποδοχής του πρώτου ορόφου δεν επαρκούσε πλέον.

Ο Τσίλλερ σχεδίασε δυο παραλλαγές για τη στέγη της αίθουσας. Αυτή που επελέγη και πραγματοποιήθηκε ήταν μια πρωτοποριακή θολωτή μεταλλική κατασκευή ανοίγματος 10μ. και μήκους 24μ. Την επίβλεψη του έργου ανέλαβε ο αρχιτέκτονας των Ανακτόρων Αναστάσιος Μεταξάς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πλούτος των διακοσμήσεων στο εσωτερικό της. Κατά μήκος της είναι τοποθετημένοι, ανά δυο, οκτώ κίονες ιωνικού ρυθμού. Η διευθέτηση τους διαιρεί την αίθουσα νοητά σε τρία τμήματα. Στο μεσαίο σχηματίζεται μια μικρή εσοχή όπου βρίσκεται το τζάκι και ακριβώς απέναντι υπάρχει μια σειρά από μεγάλα φωτιστικά παράθυρα.
Πάνω από την εσοχή βρίσκεται ο εξώστης της ορχήστρας.

Τα έπιπλα που κοσμούν το χώρο καθώς και τα μεγάλα επιδαπέδια κηροπήγια, προέρχονται από Γαλλικά εργαστήρια του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα.

Στην αίθουσα Διαπιστευτηρίων οδηγεί ένας φωτεινός επιμήκης προθάλαμος. Τους τοίχους του κοσμούν πίνακες των γνωστών ελλήνων ζωγράφων Λ. Γεραλή “Κλουβί”, Π. Προσαλέντη “Καράβι”, Β. Χατζή “Ιστιοφόρα και βάρκες” και “Ερείπια Ηρωδείου” του Ο. Φωκά.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αίθουσα του Προεδρικού Μεγάρου. Εδώ δίνονται οι μεγάλες δεξιώσεις και τα επίσημα δείπνα.

Η αίθουσα αποτελεί νεότερη προσθήκη στο αρχικό κτίριο και κατασκευάστηκε το 1962 από τον Αλέξανδρο Μπαλτατζή με την ευκαιρία των γάμων της πριγκήπισσας Σοφίας, πρωτότοκης κόρης του βασιλιά Παύλου, με τον πρίγκηπα Δον Χουάν Κάρλος, σημερινούς βασιλείς της Ισπανίας.

Η εσωτερική διακόσμησή της ακολουθεί το ύφος της Αίθουσας Διαπιστευτηρίων της οποίας αποτελεί προέκταση σε υψηλότερο επίπεδο.

Για το λόγο αυτό, όταν η χωρητικότητά της δεν επαρκεί, η αίθουσα δεξιώσεων ενοποιείται με την αίθουσα διαπιστευτηρίων. Τους τοίχους της κοσμούν οι πίνακες των ελλήνων ζωγράφων Κ. Βολανάκη “Αραγμένα καράβια”, Π. Προσαλέντη “Το πλοίο Θεσσαλία” και Β. Χατζή “Στην αποβάθρα του Μούδρου” που έχουν παραχωρηθεί από την Εθνική Πινακοθήκη, καθώς και μια μεγάλη ταπισερί που απεικονίζει τη στέψη της Βασίλισσας του Σαββά.

Α' ΟΡΟΦΟΣ

Με άμεση θέα προς τον Εθνικό Κήπο, η αίθουσα αυτή καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της πρόσοψης του 1ου ορόφου. Έξι μεγάλα ανοίγματα φωτίζουν άπλετα το χώρο, ενώ μία πόρτα οδηγεί στον κεντρικό εξώστη πάνω από το πρόπυλο της κυρίας εισόδου.

Τα δύο παλιά μαρμάρινα τζάκια πλαισιώνονται από τέσσερις φωτισμένες βιτρίνες. Οι δύο φέρουν εξαιρετικά δείγματα της νεοελληνικής αργυροτεχνίας, ζώνες, πόρπες, μακριά σκουλαρίκια, ταμπακοθήκες και μπαλάσκες, χρησιδάνεια του Μουσείου Μπενάκη. Στις άλλες δύο εκτίθενται αρχαία αγγεία, λήκυθοι, ειδώλια και άλλα ευρήματα μυκηναϊκά, γεωμετρικά, κορινθιακά, βοιωτικά, αττικά και ελληνιστικά, ευγενική χορηγία του Αρχαιολογικού Μουσείου.

Τους τοίχους του μεγάλου σαλονιού κοσμούν η “Ακρόπολη” του Θ. Λαζαρή, το “Σούνιο” του Κ. Βολανάκη, “Παιδί με χαρτοφύλακα” του H. Drouais, προσωπογραφίες και άλλοι πίνακες των Β. Μποκατσιάμπεη, B. Χατζή, O. Φωκά και Allieri. Ξεχωρίζει ο μεγάλου μεγέθους πίνακας της Βασίλισσας Αμαλίας σε νεαρή  ηλικία.

Στην τραπεζαρία αυτή έχει τη δυνατότητα να δεξιωθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ένα στενότερο κύκλο προσκεκλημένων.

Ένα μακρόστενο, 40 ατόμων, τραπέζι κυριαρχεί σε όλο το μήκος της αίθουσας. Έργα σύγχρονων Ελλήνων ζωγράφων δίνουν χρώμα στο χώρο. Στο βάθος της αίθουσας ξεχωρίζουν οι “Λαβυρινθοειδείς δρόμοι” του Ν. Χατζηκυριάκου – Γκίκα. Πάνω από το τζάκι εκτίθεται η “Γυναικεία μορφή πάνω από βράχο” του Γ. Γουναρόπουλου και απέναντι, ανάμεσα στα δυο παράθυρα η “Μορφή από την αρχαιότητα” του Κ. Παρθένη.

Ο χώρος της βιβλιοθήκης φιλοξενεί ένα μέρος των βιβλίων της Προεδρίας. Ο μεγαλύτερος αριθμός των βιβλίων της βρίσκονται στο γραφείο του Προέδρου και στον προθάλαμό του.

Τα βιβλία στο σύνολό τους ανέρχονται σε αρκετές χιλιάδες. Στο μεγαλύτερο μέρος τους αποτελούν δώρα προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, είναι θεματικά ταξινομημένα και έχουν καταχωρηθεί ηλεκτρονικά.

Ο προθάλαμος της βιβλιοθήκης χρησίμευε άλλοτε ως μικρή πρόχειρη τραπεζαρία. Στη γωνία της αίθουσας και πάνω από το τζάκι κυριαρχεί ένας εντυπωσιακός καθρέφτης, και στους τοίχους εκτίθενται ο “Μυστράς” του Ν. Χειμώνα, η “Βάρκα” του Α. Προσαλέντη και το “Αντιτορπιλικό” του Β. Χατζή.

Φωτ: Γιώργης Γερόλυμπος, από την έκδοση Ανάκτορα στην Ελλάδα, εκδοτικός οίκος Μέλισσα, 2009

Το Μέγαρο δεν είναι ανοικτό στο ευρύ κοινό, δέχεται όμως επισκέψεις σχολείων, καθώς και άλλων πολιτιστικών και κοινωνικών συλλόγων, που το επιθυμούν.