Μήνας: Αύγουστος 2018

30 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Aπό την συνάντηση με τον Πρόεδρο της Bundesbank Δρ. Jens Weidmann

 Π. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, σας καλωσορίζω στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Χαίρομαι ιδιαίτερα γι΄ αυτή την συνάντηση. Γνωρίζουμε την προσωπικότητά σας, όπως επίσης την επιρροή της προσωπικότητάς σας, κι όχι μόνο στο γερμανικό τραπεζικό σύστημα αλλά στο τραπεζικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης γενικότερα. Βρίσκεσθε στην Ελλάδα, σε μια περίοδο όπου έχουμε τελειώσει με τα μνημόνια, τουλάχιστον όπως τα γνωρίσαμε από το 2010. Ένας άλλος δρόμος ανοίγεται μπροστά μας. Ο δρόμος αυτός, πρέπει να σας πω, είναι πολύ διαφορετικός από πριν, αλλά δεν παύει να είναι ένας ανηφορικός δρόμος για εμάς, τους Έλληνες. Ξέρουμε τις υποχρεώσεις μας, θα τις τηρήσουμε στο ακέραιο, αλλά πιστεύουμε ότι είναι ανάγκη και οι Εταίροι μας να στηρίξουν την Ελλάδα σ΄ αυτή την προσπάθεια που κάνει τώρα προς δύο κατευθύνσεις. Πρώτα απ΄ όλα, να στηρίξει το Κοινωνικό Κράτος. Διότι -το γνωρίζετε πολύ καλά- δοκιμάσθηκε η κοινωνική συνοχή, όλα αυτά τα χρόνια, από την εφαρμογή των μνημονίων. Και, μάλιστα, ο Ελληνικός Λαός πλήρωσε λάθη, τα οποία δεν ήταν πάντα δικά του.

Χαίρομαι, διότι ο πρώην Πρόεδρος του Eurogroup, o κύριος Ντάϊσελμπλουμ, πριν από λίγες μέρες, σε συνέντευξή του, αναγνώρισε αυτά τα σφάλματα που έγιναν και δεν ήταν δικά μας. Πρέπει να στηριχθεί, λοιπόν, η Ελλάδα για να μπορέσει να θωρακίσει την κοινωνική της συνοχή. Επίσης η προσπάθεια μας θα επικεντρωθεί στον τομέα της ανάπτυξης. Είναι γνωστό, ότι η ανάπτυξη αποτελεί πρώτη προτεραιότητα στην πορεία μας προς το μέλλον. Επειδή εσείς το ξέρετε καλά, ας μην αυταπατώμεθα, η μείωση του δημόσιου χρέους, ουσιαστική μείωση του δημόσιου χρέους, μόνο μέσα από την ανάπτυξη μπορεί να επιτευχθεί.

 

Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι έχετε πραγματικά ένα σημαντικό ρόλο  κι εσείς, από την πλευρά σας, να διαδραματίσετε σε ό, τι αφορά την λειτουργία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Εμείς, οι Έλληνες, κι εγώ προσωπικώς, κύριε Πρόεδρε, έχουμε την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα κληθεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο για την θωράκιση της Ευρωζώνης στο άμεσο και στο απώτερο μέλλον. Είναι γνωστό ότι έχουμε ένα μεγάλο πρόβλημα δημόσιου χρέους εντός της Ευρωζώνης. Αλλά έχουμε και ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα δημόσιου χρέους σε παγκόσμια κλίμακα. Αυτό το παγκόσμιο δημόσιο χρέος, το οποίο είναι τεράστιο, είναι και τεράστια απειλή και τεράστια πίεση στην Ευρωζώνη. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να αποτελέσει τον θώρακα της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει να αξιοποιήσει όλα τα μέσα που διαθέτει και, επιπλέον, ίσως θα πρέπει να σκεφτούμε κύριε Πρόεδρε -κι ίσως θα πρέπει να δούμε- εάν χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και νέα μέσα για να μπορέσει να υπερασπιστεί την συνοχή και το μέλλον  της Ευρωζώνης.

Σας ευχαριστώ πολύ.

 

  1. J. WEIDMANN: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Σας ευχαριστώ που με υποδεχθήκατε και χαίρομαι που θα έχουμε την δυνατότητα να συζητήσουμε. Θα συζητήσουμε για την Ελλάδα, αλλά θα συζητήσουμε και για την περαιτέρω εξέλιξη της Ευρωζώνης. Είναι κάτι το οποίο με απασχολεί -όπως απασχολεί και εσάς- το μέγεθος του προβλήματος. Και όπως είπατε, γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι είναι μια δύσκολη περίοδος για την Ελλάδα. Πέρασε μία μακρά φάση προσαρμογής, -ναι, το ξέρουμε- και τώρα έρχεται μία περίοδος που πραγματικά πρέπει να ψάξει και να βρει η Ελλάδα εμπιστοσύνη. Κι εδώ, χωρίς αμφιβολία, θα σταθούμε στο πλευρό της Ελλάδος διότι είναι και δικό μας ενδιαφέρον η Ελλάδα να αναπτυχθεί, ο Λαός της Ελλάδος, ο κόσμος στην Ελλάδα να συμμετάσχει σ’ αυτήν ακριβώς την ανάπτυξη. Γιατί στο τέλος αυτό θα σημάνει σταθερότητα για όλους και για την Ευρωζώνη.

Επίσης, όσον αφορά την περαιτέρω εξέλιξη της Ευρωζώνης, είναι για εμάς πολύ σημαντικό να υπάρχει ένα πλαίσιο σταθερότητος για την Ευρωζώνη, το οποίο θα σημαίνει ότι θα μπορούσαν όλες οι δυνάμεις να παίξουν έναν ουσιαστικό ρόλο υποστήριξης, αλληλοϋποστήριξης. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρωζώνη δεν θα πρέπει και να εξελιχθεί περαιτέρω. Επιτρέψτε μου να πω, λοιπόν, κι εγώ ότι όλοι σκεπτόμαστε σοβαρά το θέμα της Ελλάδος και την υποστηρίζουμε. Είδαμε τις φρικτές πυρκαγιές των τελευταίων εβδομάδων γύρω από την Αθήνα και σκεφτόμαστε -και υποστηρίζουμε- πραγματικά τις οικογένειες και όλους εκείνους τους πυροπαθείς και πυρόπληκτους. Ξέρω ότι περάσατε μία δύσκολη περίοδο.

Μπόρεσα σήμερα να μιλήσω με την Ένωση Τραπεζών, η οποία με έχει προσκαλέσει και είχα μία πολύ καλή εικόνα μπορώ να πω, για την κατάσταση του τραπεζικού συστήματος, τα περιθώρια ανάπτυξης και εξέλιξης και νομίζω ότι είναι σαφές ότι οι επενδύσει είναι αυτό το οποίο θα πρέπει να τεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τον επόμενο χρόνο. Θα έχω και άλλες δυνατότητες επαφών και συζητήσεων με μέλη της Κυβέρνησης και την Αντιπολίτευση, αλλά πάνω από όλα δεν σας κρύβω ότι ήρθα εδώ για να μάθω και να καταλάβω ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα, ποιες είναι οι προκλήσεις, πως τις βλέπετε εσείς ας πούμε, και ποιες είναι οι δυνατές λύσεις τις οποίες θα μπορούσαμε να προκρίνουμε από κοινού.

 

 

Περισσότερα
29 Αυγ
By: Τζαβάρα Μαρία 0

Ανακοίνωση για την ορκωμοσία των νέων μελών της κυβέρνησης

Ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκοπίου Παυλοπούλου και παρουσία του Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα, σήμερα Τετάρτη 29 Αυγούστου 2018 και ώρα 14.00,  ορκίσθηκαν από τον Επίσκοπο Μεθώνης κ. Κλήμη, οι:

 

  1. Μαρία- Ελίζα Ξενογιαννακοπούλου, ως Υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
  2. Σταύρος Αραχωβίτης, ως Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
  3. Μαρίνα Χρυσοβελώνη, ως Υφυπουργός Εσωτερικών.
  4. Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά, ως Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας.
  5. Μάρκος Μπόλαρης, ως Υφυπουργός Εξωτερικών.
  6. Αικατερίνη Παπακώστα-Σιδηροπούλου, ως Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη.
  7. Ολυμπία Τελιγιορίδου, ως Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

 

 

Στη συνέχεια έδωσαν  πολιτικό όρκο οι:

 

  1. Αλέξανδρος Χαρίτσης, ως Υπουργός Εσωτερικών.
  2. Όλγα Γεροβασίλη, ως Υπουργός Προστασίας του Πολίτη.
  3. Μιχαήλ Καλογήρου, ως Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
  4. Μυρσίνη Ζορμπά, ως Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού.
  5. Φώτιος-Φανούριος Κουβέλης, ως Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
  6. Αστέριος Πιτσιόρλας, ως Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης.
  7. Παναγιώτης Ρήγας, ως Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας.
  8. Νεκτάριος Σαντορινιός, ως Αναπληρωτής Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
  9. Αικατερίνη Νοτοπούλου, ως Υφυπουργός Εσωτερικών.

10.Ευστάθιος Γιαννακίδης, ως Υφυπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης.

  1. Ελευθέριος Κρέτσος, ως Υφυπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης.
  2. Γεώργιος Δημαράς, ως Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

 

Περισσότερα
28 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Προκοπίου Παυλοπούλου με την σύζυγο του εκλιπόντος Επισμηναγού Νικόλαου Βασιλείου

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επικοινώνησε τηλεφωνικώς με την σύζυγο του Επισμηναγού Νικολάου Βασιλείου και της εξέφρασε την βαθύτατη οδύνη του για την απώλειά του κατά την επιτέλεση εθνικού καθήκοντος.  Επιπλέον, την διαβεβαίωση ότι η Πολιτεία θα πράξει το καθήκον της στο ακέραιο.

Περισσότερα
25 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Σημεία Ομιλίας του Προέδρου της Δημοκρατίας κατά τις Εορτές των «ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΙΩΝ 2018»

Αποτελεί ξεχωριστή τιμή για μένα να βρίσκομαι, με αφορμή την διεξαγωγή των «Θερμοπυλείων 2018», στις Θερμοπύλες.  Σ’ έναν Τόπο, τ’ όνομα του οποίου συνδέθηκε μ’ ένα κεφαλαιώδους σημασίας ιστορικό γεγονός κατά την κλασική αρχαιότητα. Και μάλιστα, όπως θα εκθέσω στην συνέχεια, η μάχη των Θερμοπυλών, το 480 π.Χ., υπήρξε καθοριστική όχι μόνο για την μετέπειτα πορεία της Ελλάδας, αλλά και για την πορεία της Δύσης εν γένει και του Πολιτισμού της. Η περίφημη φράση του Άγγλου φιλοσόφου John Stuart Mill, σύμφωνα με την οποία «Η μάχη του Μαραθώνα, ακόμη και ως ένα γεγονός στην Ιστορία της Αγγλίας, είναι πιο σημαντική από τη μάχη στο Χέιστινγκς (Hastings)», θα μπορούσε να ειπωθεί και για την μάχη των Θερμοπυλών. Καθώς, χάρη στο νικηφόρο αποτέλεσμα των δύο αυτών αναμετρήσεων, εδραιώθηκε ο Ελληνικός και, κατά συνέπεια, ο ευρύτερος Ευρωπαϊκός και Δυτικός Πολιτισμός.

Ι. Επιτρέψατε μου, λοιπόν, να αναφερθώ, έστω δι’ ολίγων, στην σπουδαία εκείνη μάχη, που έλαβε χώρα στα ιερά αυτά χώματα, πριν από πάνω από 2500 χρόνια, ξεκινώντας, μάλιστα, την αφήγησή μου από το ιστορικό υπόβαθρο που αφορά τις σχέσεις των Ελλήνων και των Περσών.

Α. Η Αθήνα και η Ερέτρια υποστήριξαν τους Ίωνες στον αγώνα τους κατά των Περσών (499-494 π.Χ). Σύμφωνα με τους ιστορικούς, ο Δαρείος ήταν σφετεριστής και πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του πολεμώντας εναντίον των εξεγερμένων υποτελών του. Η Ιωνική Επανάσταση απείλησε την σταθερότητα της αυτοκρατορίας του Δαρείου, γι’ αυτό και ορκίσθηκε να εκδικηθεί όσες πόλεις συμμετείχαν σε αυτήν. Ήθελε, μάλιστα, να χρησιμοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να επεκταθεί δυτικότερα.

Β. Έτσι, το 492 π.Χ, οι Πέρσες, με αρχηγό τον Μαρδόνιο, ανακατέλαβαν την Θράκη και πίεσαν τους Μακεδόνες να συμμαχήσουν μαζί τους. Το 491 π.Χ, ο Δαρείος απαίτησε την παράδοση όλων των Ελληνικών Πόλεων. Πολλές από αυτές παραδόθηκαν, ο Ηρόδοτος δε αναφέρεται στην παράδοση των Αιγινητών, που μετέπειτα κατηγορήθηκαν από τους Σπαρτιάτες για προδοσία. Οι Αθηναίοι και οι Σπαρτιάτες, και άλλες πόλεις-κράτη βεβαίως, αρνήθηκαν να παραδοθούν στους Πέρσες.  Το 490 π.Χ., ο Δαρείος ξεκίνησε νέα εκστρατεία, με αρχηγούς τον Δάτη και τον Αρταφέρνη, οι οποίοι κατάφεραν να καταλάβουν τη Νάξο, τις Κυκλάδες και την Ερέτρια. Όμως, η επέκτασή τους σταμάτησε και αναγκάσθηκαν να επιστρέψουν στην Ασία, χάρη στη νίκη των Αθηναίων και των Πλαταιέων στον Μαραθώνα.

Γ. Ο Δαρείος ξεκίνησε να συγκεντρώνει μεγάλο στρατό για να επιτεθεί ξανά στην Ελλάδα, αλλά τα σχέδια του αναβλήθηκαν, λόγω της εξέγερσης στην Αίγυπτο. Ένα χρόνο μετά, ο Δαρείος πέθανε και στον θρόνο ανέβηκε ο γιος του Ξέρξης Α’. Ο Ξέρξης ανακατέλαβε την Αίγυπτο και άρχισε νέες προετοιμασίες για εισβολή στην Ελλάδα.  Καθώς η εισβολή θα ήταν μεγάλης κλίμακας, ο Ξέρξης χρειαζόταν πολύ χρόνο για συγκεντρώσει στρατό και υλικό πολέμου. Αποφάσισε ότι ο Ελλήσποντος έπρεπε να γεφυρωθεί, για να μπορέσει ο στρατός του να περάσει στην Ευρώπη, οπότε ένα κανάλι έπρεπε ν’ ανοιχθεί στον ισθμό του Όρους Άθω.  Επρόκειτο για ένα εξαιρετικά δύσκολο, από τεχνική άποψη, εγχείρημα. Στις αρχές του 480 π.Χ, οι ετοιμασίες τελείωσαν και ο στρατός που συγκέντρωσε ο Ξέρξης στις Σάρδεις  βάδισε δυτικά, περνώντας από τον Ελλήσποντο δια μέσου δύο τεχνητών γεφυρών.

Δ. Στα μέσα της δεκαετίας του 480 π.Χ, οι Αθηναίοι ξεκίνησαν τις προετοιμασίες για πιθανό πόλεμο κατά των Περσών. Το 482 π.Χ, ο Θεμιστοκλής έπεισε τους Αθηναίους να δημιουργήσουν στόλο από τριήρεις, λέγοντας τους ότι πρόκειται να επιτεθεί στην Αίγινα. Ωστόσο, οι Αθηναίοι δεν διέθεταν τον απαραίτητο αριθμό στρατιωτών για ν’ αντιμετωπίσουν τους Πέρσες.  Συνεπώς, για τον σκοπό αυτό ήταν αναγκαία η δημιουργία μιας συμμαχίας από Ελληνικές Πόλεις-κράτη.

Ε. Το 481 π.Χ, ο Ξέρξης έστειλε πρεσβευτές σε όλες τις Ελληνικές Πόλεις-κράτη, μ’ εξαίρεση την Αθήνα και την Σπάρτη, ζητώντας «γην και ύδωρ». Η Σπάρτη και η Αθήνα εξασφάλισαν την υποστήριξη μερικών Ελληνικών Πόλεων και το ίδιο έτος, στην Κόρινθο, συγκλήθηκε συνέδριο, όπου και δημιουργήθηκε η Ελληνική Συμμαχία. Το κάθε μέλος της Συμμαχίας είχε την δυνατότητα να στέλνει αγγελιαφόρους στις υπόλοιπες Πόλεις-μέλη, ζητώντας στρατό για αμυντικούς σκοπούς. Σύμφωνα με τους σύγχρονους ιστορικούς, αυτό αποτελεί αξιοσημείωτο γεγονός, δοθέντος ότι οι εμφύλιες συρράξεις μεταξύ των Ελλήνων, εκείνη την περίοδο, συνεχίζονταν.

ΣΤ. Το 480 π.Χ, συγκλήθηκε νέο συνέδριο. Μια αντιπροσωπεία από την Θεσσαλία πρότεινε στους Έλληνες να σταματήσουν τον Ξέρξη στα Στενά των Τεμπών. Ωστόσο, οι Πέρσες έμαθαν ότι η κοιλάδα θα μπορούσε να παρακαμφθεί μέσω του Περάσματος του Σαρανταπόρου και, λόγω του μεγαλύτερου μεγέθους του περσικού στρατού, οι Έλληνες οπισθοχώρησαν. Λίγο αργότερα, έμαθαν ότι ο Ξέρξης διέσχισε τον Ελλήσποντο. Οι Έλληνες αποφάσισαν να κλείσουν το στενό πέρασμα των Θερμοπυλών, απ’ όπου ο Ξέρξης θ’ αναγκαζόταν να περάσει για να φθάσει στη Νότια Ελλάδα και όπου οι Πέρσες δεν θα μπορούσαν ν’ αξιοποιήσουν την αριθμητική υπεροχή τους. Παράλληλα, οι Αθηναίοι θ’ αντιμετώπιζαν τον περσικό στόλο στο Αρτεμίσιο. Ωστόσο, οι Πόλεις της Πελοποννήσου, σε περίπτωση αποτυχίας του σχεδίου, σχεδίαζαν να υπερασπισθούν τον Ισθμό της Κορίνθου, ενώ οι γυναίκες και τα παιδιά των Αθηναίων θα κατέφευγαν στην Τροιζήνα.

ΙΙ. Οι Πέρσες έφθασαν στις Θερμοπύλες στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές του Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ.

Α. Εκείνη την περίοδο, οι Σπαρτιάτες γιόρταζαν τα Κάρνεια, ενώ ήταν επίσης η περίοδος των Ολυμπιακών Αγώνων, κατά την διάρκεια των οποίων οποιαδήποτε ένοπλη σύγκρουση εθεωρείτο ιεροσυλία. Παρ’ όλ’ αυτά, οι Έφοροι της Σπάρτης έκριναν ότι η επείγουσα κατάσταση ήταν σοβαρή δικαιολογία για να στείλουν στρατό, με αρχηγό τον Λεωνίδα. Κατά τον  Ηρόδοτο, υπήρχε και  χρησμός της Πυθίας, σύμφωνα με τον οποίον είτε η Σπάρτη θα χανόταν, είτε θα έχανε έναν βασιλιά.

Β. Ο Λεωνίδας σίγουρα πίστευε ότι έπρεπε να πεθάνει για να σωθεί η Σπάρτη, γι’ αυτό και πήρε μαζί του μόνο 300 Σπαρτιάτες, οι οποίοι είχαν γιους. Κατά την διάρκεια της πορείας τους, οι Σπαρτιάτες ενισχύθηκαν με άλλους 5.000 άνδρες. Ο Λεωνίδας αποφάσισε να παρατάξει τους Σπαρτιάτες στο κέντρο, δηλαδή στο πιο στενό σημείο των Θερμοπυλών, ενώ οι Φωκείς ανέλαβαν να χτίσουν αμυντικό τείχος. Συγκεκριμένα, έστειλε 1.000 Φωκείς προκειμένου  να υπερασπισθούν την Τραχίνα, καθώς από εκεί οι Πέρσες μπορούσαν να περικυκλώσουν τους Έλληνες. Όταν οι Πέρσες έφθασαν στην περιοχή, οι Πελοποννήσιοι υποστήριζαν ότι έπρεπε να κατεβούν στον Ισθμό της Κορίνθου και ν’ αμυνθούν εκεί. Αλλά οι Φωκείς και οι Λοκροί έπεισαν τον Λεωνίδα να μείνει στο στενό των Θερμοπυλών.

Γ. Ο Ξέρξης απέστειλε πρεσβευτή-αγγελιαφόρο για να πείσει τον Λεωνίδα να καταθέσει τα όπλα. Η απάντηση του Λεωνίδα ήταν το περίφημο «Μολών, λαβέ».  Μια «λακωνική» φράση, στην οποία αποτυπωνόταν η ανυπέρβλητη ανδρεία του και ο βαθύτατος πατριωτισμός του, μια φράση που έμελλε ν’ αποτελέσει «κτμά ς ε μλλον ἤ γώνισμα ς τὸ παραχρῆμα ἀκούειν». Κατά συνέπεια, η μάχη κατέστη αναπόφευκτη, αλλά ο Ξέρξης προτίμησε να περιμένει τέσσερις μέρες, πιστεύοντας ότι οι Έλληνες θα διασκορπισθούν.

Δ. Υπάρχει κάποια ασυμφωνία των ιστορικών πηγών, ως προς την αριθμητική δύναμη των στρατιωτικών δυνάμεων που αναμετρήθηκαν, τότε, στις Θερμοπύλες.

  1. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι οι Πέρσες είχαν στην διάθεσή τους 2,6 εκατομμύρια στρατιώτες, καθώς και βοηθητικά σώματα. Ο ποιητής Σιμωνίδης ο Κείος, ο οποίος έζησε την περίοδο της μάχης, γράφει ότι οι Πέρσες είχαν στη διάθεση τους 4 εκατομμύρια άνδρες. Από την άλλη, ο Κτησίας κάνει λόγο για 800.000 στρατιώτες. Αυτοί οι αριθμοί έχουν απορριφθεί από τους σύγχρονους ιστορικούς, οι οποίοι θεωρούν ότι οι Πέρσες είχαν ως 300 χιλιάδες άνδρες.
  2. Ο Διόδωρος γράφει ότι χίλιοι Λακεδαιμόνιοι και 3 χιλιάδες Πελοποννήσιοι (4.000 άνδρες) πολέμησαν στις Θερμοπύλες, ενώ και ο Ηρόδοτος, ο οποίος παραπέμπει στον Σιμωνίδη, υποστήριξε τον ίδιο αριθμό. Παρ’ όλ’ αυτά, ο Ηρόδοτος νωρίτερα είχε αναφερθεί στην παρουσία τριών χιλιάδων εκατό Πελοποννήσιων, ενώ αργότερα κάνει λόγο και για τους είλωτες. Πράγματι, και σύμφωνα με τον Ρέτζιναλντ Γουόλτερ Μάκαν, «στις Θερμοπύλες βρίσκονταν και 900 είλωτες, 3 για κάθε Σπαρτιάτη». Οι είλωτες μπορεί να συμμετείχαν στην μάχη ως θωρακισμένοι υπηρέτες των Σπαρτιατών ή, αλλιώς, αυτοί οι 900 άνδρες να ήταν οι περίοικοι, για τους οποίους κάνει λόγο ο Διόδωρος.
  3. E. Οι Έλληνες αποφάσισαν να υπερασπισθούν τις Θερμοπύλες, για να εξουδετερώσουν το μειονέκτημα της μικρής αριθμητικής τους δύναμης, περιοριζόμενοι αποκλειστικώς στην άμυνα. Από την άλλη πλευρά, οι Πέρσες δεν μπορούσαν να μείνουν στις Θερμοπύλες για πολύν καιρό. Άρα είτε θα υποχωρούσαν, είτε έπρεπε να διασπάσουν τις ελληνικές γραμμές. Οι Έλληνες οπλίτες είχαν την δυνατότητα να κλείσουν το στενό πέρασμα, για να μην μπορεί να επιτεθεί το περσικό ιππικό. Υπήρχε όμως ένα μονοπάτι, απ’ όπου οι Πέρσες ήταν εφικτό να περάσουν και να περικυκλώσουν τους Έλληνες.

ΙΙΙ. Για την επική μάχη που ακολούθησε, γι’ αυτό το μοναδικό έπος της αντίστασης των Ελλήνων στις Θερμοπύλες, αξίζει ν’ αναφερθούν τ’ ακόλουθα:

A.Οι Πέρσες, μετά από τέσσερις μέρες αναμονής, επιτέθηκαν στους υπερασπιστές των Θερμοπυλών.   Πρώτα έστειλε ο Ξέρξης τους Μήδους και τους Κισσίους, οι οποίοι επιτέθηκαν μετωπικως στους Έλληνες. Οι Έλληνες παρατάχθηκαν μπροστά από το τείχος το οποίο, όπως προανέφερα, είχαν κτίσει οι Φωκείς και αποτελούσε το πιο στενό πέρασμα των Θερμοπυλών. Ο Διόδωρος περιγράφει την τακτική των Ελλήνων: Οι Έλληνες παρατάχθηκαν σε πυκνή τάξη και ήταν σαφώς ανώτεροι σε ανδρεία καθώς και στο μέγεθος της ασπίδας, αφού οι ξύλινες ασπίδες και τα μικρά δόρατα των Περσών δεν ήσαν αποτελεσματικά. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Έλληνες σκότωσαν πολλούς Μήδους, γι’ αυτό και ο Ξέρξης σηκώθηκε τρεις φορές από τον θρόνο του. Ο Κτησίας αναφέρει ότι την πρώτη μέρα σκοτώθηκαν μονάχα δύο-τρεις Σπαρτιάτες. Ο Ξέρξης αργότερα έστειλε τους «Αθανάτους», με αρχηγό τον Υδάρνη, αλλά και αυτοί απέτυχαν. Οι Σπαρτιάτες προσποιήθηκαν ότι υποχωρούσαν, οι Πέρσες παρασύρονταν σ’ επίθεση, και έτσι σκοτώθηκαν πολλοί Πέρσες την πρώτη μέρα της μάχης.

Β. Την επομένη, ο Ξέρξης επανέλαβε την επίθεση, καθώς θεωρούσε ότι οι Έλληνες, λόγω των μικρού αριθμού τους, δεν θα μπορούσαν ν’ αντισταθούν. Η επίθεση όμως αποκρούσθηκε, οπότε ο Ξέρξης διέταξε υποχώρηση και αποσύρθηκε αμήχανος στην σκηνή του. Το απόγευμα, ενώ ο Ξέρξης σκεφτόταν τι έπρεπε να κάνει, δέχθηκε την επίσκεψη κάποιου Εφιάλτη, ο οποίος του υπέδειξε το μονοπάτι, από το οποίο θα μπορούσε να περικυκλώσει τους Έλληνες. Έκτοτε η λέξη «Εφιάλτης» έγινε συνώνυμο της λέξης «προδότης», όχι μόνο στην Ελληνική αλλά και στην Παγκόσμια Ιστορία. Ο Ξέρξης, λοιπόν, διέταξε αμέσως τον Υδάρνη με τους «Αθανάτους» να περικυκλώσουν τους Έλληνες.

Γ. Όταν ξημέρωσε η τρίτη μέρα της μάχης, οι Φωκείς αντιλήφθηκαν ότι είχαν περικυκλωθεί από τους Πέρσες και άρπαξαν βιαστικά τα όπλα τους.

  1. 1. Στην αρχή οι Πέρσες νόμιζαν ότι είχαν ν’ αντιμετωπίσουν τους Σπαρτιάτες, κι όχι τους Φωκείς, οι οποίοι υποχώρησαν σ’ έναν κοντινό λόφο. Τότε ακολούθησε καταιγισμός βολών εκ μέρους των Περσών, καθώς δεν επιθυμούσαν να καθυστερήσουν περαιτέρω. Παράλληλα, ένας ημεροσκόπος ειδοποίησε τους υπόλοιπους Έλληνες ότι οι Φωκείς είχαν αποσυρθεί. Οι περισσότεροι Έλληνες πρότειναν υποχώρηση, αλλά ο Λεωνίδας αποφάσισε να μείνει. Μαζί με τον Λεωνίδα έμειναν οι 300 Σπαρτιάτες, 700 Θεσπιείς (με αρχηγό τον Δημόφιλο) και 400 Θηβαίοι.
  2. Ο Ξέρξης έκανε θυσίες και ξεκίνησε την επίθεσή του. Οι υπερασπιστές των Θερμοπυλών κινήθηκαν προς τα εμπρός, στο ευρύτερο σημείο των στενών. Στην μάχη σκοτώθηκαν ο Αβροκόμης και ο Υπεράνθης, οι οποίοι ήσαν αδέλφια του Ξέρξη, ενώ αργότερα έπεσε στο πεδίο της μάχης και ο Λεωνίδας, από τα περσικά βέλη. Ακολούθησε άγρια μάχη γύρω από το σώμα του Σπαρτιάτη βασιλιά, κατά την οποία επικράτησαν, αρχικώς, οι Έλληνες. Το σώμα του, όμως, τελικώς περιήλθε στα χέρια των Περσών και ο Ξέρξης διέταξε να το αποκεφαλίσουν, πράξη μη αναμενόμενη από Πέρσες, οι οποίοι συνήθιζαν να τιμούν τους γενναίους αντιπάλους τους. Μετά από σαράντα χρόνια, τα λείψανα του Λεωνίδα μεταφέρθηκαν στην Σπάρτη και διοργανώθηκαν ετήσιοι αγώνες για να τιμηθεί η μνήμη του. Το αποτέλεσμα της μάχης ήταν ότι οι Πέρσες κατέλαβαν τα στενά, αν και έχασαν 20.000 άνδρες. Στην μάχη, εκτός από τους Σπαρτιάτες και τους Θεσπιείς, σκοτώθηκαν και 4.000 Πελοποννήσιοι, σύμφωνα με το περίφημο επίγραμμα του Σιμωνίδη.

Δ. Τέλος, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς -διότι υπάρχουν και αντίθετες γνώμες- η μάχη των Θερμοπυλών έδωσε την ευκαιρία στους Αθηναίους και στον Ελληνικό Στόλο να προετοιμασθούν καταλλήλως για τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, η οποία υπήρξε νικηφόρα. Και χάρη σε αυτήν κρίθηκε, υπέρ των Ελλήνων, και ο δεύτερος Ελληνοπερσικός Πόλεμος.

  1. IV. Η σημασία της μάχης των Θερμοπυλών υπήρξε τεράστια και καθοριστική για τους εξής, κυρίως, λόγους:

Α. Πρώτον, η μέχρι τελικής πτώσεως υπεράσπιση της Πατρίδας και της Ελευθερίας απ’ όσους τότε εφύλαξαν τις Θερμοπύλες, απέδειξε ότι για εμάς, τους Έλληνες, η Πατρίδα είναι υπέρτατο αγαθό και η Ελευθερία αποτελεί αξία υπαρξιακή: Μόνον ελεύθεροι μπορούμε να ζήσουμε, να υπερασπισθούμε την αξία μας και να δημιουργήσουμε, αναπτύσσοντας την προσωπικότητά μας.

Β. Δεύτερον είναι, πιστεύω, απολύτως θεμιτό ιστορικώς να ερμηνεύουμε τους Μηδικούς Πολέμους, και την τελική περιφανή επικράτηση των Ελλήνων, ως εξίσου περιφανή επικράτηση του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος.  Που, έτσι, νομιμοποιείται ιστορικώς, και μάλιστα στο ακέραιο, να διεκδικεί, ως κοιτίδα και λίκνο του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, την «παλαίφατη» όχι μόνον γεωγραφική αλλά και πνευματική οριοθέτηση των συνόρων μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

  1. V. Και στο σημείο αυτό επιτρέψατέ μου να γίνω σαφέστερος, ως προς την τεκμηρίωση της θέσης μου αυτής, αναφορικά με την διαχρονική αξία του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος κατά την διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού και, εν γένει, του Δυτικού Πολιτισμού.

Α. Την πεμπτουσία του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος συμπύκνωσε, με τρόπο ιδανικό, ο Αντρέ Μαλρώ, σ’ εκείνη την μνημειώδη ομιλία του κατά την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, στις 28 Μαΐου 1959.

  1. Τότε, που μεσ’ από την πρωτοποριακή ιδέα του «Φαντασιακού Μουσείου», ο Μαλρώ θέλησε να παραδώσει την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα ως ανέσπερο φάρο, ορατό ανά την Υφήλιο για πάντα και, επομένως, αναντικατάστατο δείκτη της πορείας του Ευρωπαϊκού, άρα του εν γένει Δυτικού Πολιτισμού.
  2. Σ’ εκείνη λοιπόν την ομιλία, «Αφιέρωμα στην Ελλάδα», ο Μαλρώ υποστήριξε πως την πορεία του Πολιτισμού αυτού συνθέτουν δύο έννοιες: «Παιδεία και Θάρρος».

α) Η Παιδεία, ως σύνολο που εκπορεύεται από το Πνεύμα, όπως τούτο συντίθεται από τις εξής θεμελιώδεις συνιστώσες:   Την Επιστήμη και την Τέχνη.

β) Και το Θάρρος, ως αειφόρος ενδιάθετη πρόθεση του Ανθρώπου όχι για να επιβάλλει με τα όπλα τον Πολιτισμό του.  Αλλά για να τον υπερασπισθεί, ακόμη και με τα όπλα, απέναντι σε κάθε επιβουλέα.  Ιδίως δε απέναντι στον επιβουλέα που, οχυρωμένος πίσω από το δόγμα και την «προστάτιδά» του τυραννία, επιχειρεί να εκθρονίσει δια παντός την Ελευθερία, υφ’ όλες τις εκφάνσεις της.

Β. Υπό τα δεδομένα αυτά η συμβολή του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος, ως προς την εξέλιξη και διαμόρφωση του σύγχρονου Ευρωπαϊκού και του Δυτικού Πολιτισμού είναι, τουλάχιστον, διπλή:

  1. Από την μια πλευρά το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα -ξεκινώντας από την Ιωνία, όπου γεννήθηκε ο «φιλοσοφικός στοχασμός» και γνωρίζοντας την ακμή του ιδίως στην Αθήνα και σε αρκετές αποικίες της εποχής- διέπλασε τον Πολιτισμό αυτόν θέτοντας, μέσω της απελευθέρωσης του Πνεύματος από τον μύθο και τις συνακόλουθες δοξασίες και εμμονές, τις βάσεις της ολοκληρωμένης Επιστήμης και της πραγματικής δυτικής Φιλοσοφικής Σκέψης, με συστηματική δομή. Θάλεγε κανείς πως ο Πολιτισμός μας γεννήθηκε από το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα όπως, κατά την μυθολογία, η Αθηνά βγήκε από το κεφάλι του Δία, πάνοπλη, φορώντας περικεφαλαία και κρατώντας ασπίδα.
  2. Και, από την άλλη πλευρά, μας δείχνει σήμερα τον δρόμο υπεράσπισης του Πολιτισμού μας, κυρίως δια της αποτροπής της μετάπτωσης της Επιστήμης σε άγονο εμπειρικό πεδίο σώρευσης απλής γνώσης και συλλογής άπειρης, πλην όμως ανώφελης, πληροφορίας.

Γ. Μέσα από αυτή την διπλή συμβολή του, το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα μένει αενάως ζωντανό και επίκαιρο, τόσον ως γενάρχης όσο και ως αμετακίνητος πυλώνας του Πολιτισμού μας. Και τον προτρέπει, στην σύγχρονη ζοφερή συγκυρία, με τα λόγια που βάζει ο Οδυσσέας Ελύτης στο στόμα του Αντιφωνητή προς την «Μαρία Νεφέλη»: «Κάνε άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά».

Τελειώνω την παρέμβασή μου αυτή τονίζοντας ότι, με βάση την Ιστορία, τα «Θερμοπύλεια» πρέπει να καταστούν θεσμός Πανελλήνιας εμβέλειας και  απήχησης.  Και τούτο, διότι η Θυσία και το Έπος του Λεωνίδα και των Ελλήνων στις Θερμοπύλες όχι μόνο ξεπερνούν, κατά πολύ, τα σύνορα της Ελλάδας, αλλά και γιατί υπενθυμίζουν, προς κάθε κατεύθυνση, που βρίσκεται η κοιτίδα και το λίκνο της Ελευθερίας και των εν γένει βάσεων της σύγχρονης Δημοκρατίας καθώς και του σύγχρονου Ευρωπαϊκού και, γενικότερα, του Δυτικού Πολιτισμού.  Όσο για εμάς, το Έθνος των Ελλήνων, οι Θερμοπύλες θα μας διδάσκουν, στο διηνεκές, την ανυπέρβλητη αξία αφενός της ενότητας κατά την υπεράσπιση της Πατρίδας.  Και, αφετέρου, της Ελευθερίας, ως ύψιστου αγαθού, το οποίο οφείλουμε να διαφυλάττουμε, ακόμη και με την ίδια μας την ζωή, υφ’ οιεσδήποτε συνθήκες.  Οι «Θερμοπύλες», του Κωνσταντίνου Καβάφη, μας το υπενθυμίζουν λακωνικά και εξόχως εκφραστικά.  Αρκούμαι στους εξής, και μόνο, στίχους:

«Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των

ώρισαν να φυλάγουν Θερμοπύλες.

Ποτέ από το χρέος μη κινούντες.

……

Και περισσότερη τιμή τους πρέπει

όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)

πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος

κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε».

Σας ευχαριστώ.

 

Περισσότερα
25 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Αντιφώνηση στο Γεύμα που παρέθεσε προς τιμήν του ο Δήμαρχος Λαμιέων

Κύριε Δήμαρχε,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, όπως επίσης και για την οργάνωση, γενικότερα, της σημερινής μας επίσκεψης εδώ. Ξεκίνησε, όπως έπρεπε να ξεκινήσει, για έναν Τόπο με τέτοια Ιστορία, που δυστυχώς ούτε εμείς την γνωρίζουμε καλά, ούτε έχουμε αποτιμήσει πλήρως την σημασία της. Και μιλώ για την επίσκεψη σ΄ αυτό το εξαιρετικό Μουσείο, στο Κάστρο. Ένα Μουσείο που είναι μικρογραφία της Αρχαίας Κληρονομιάς μας. Μικρογραφία, γιατί κλείνει τους αρχαιολογικούς θησαυρούς αυτής της περιοχής, που είναι, όμως, αρχαιολογικοί θησαυροί της Πατρίδας μας από την νεολιθική εποχή ως την ρωμαϊκή.

 

Και θα κορυφωθεί, αυτή η σημερινή επίσκεψη μας -όλων εδώ και εμού προσωπικώς- με την Τιμή που θα πρέπει να αποδώσουμε στο Έπος των Θερμοπυλών. Αν γίνεται, όμως, αυτό δεν είναι μόνο για να θυμηθούμε, τι συνέβη στις Θερμοπύλες, και βεβαίως τι ήταν εκείνο που μας κάνει περήφανους μέσα στην Ιστορία για το παράδειγμα που έδωσε ο Λεωνίδας, οι τριακόσιοι και όλοι οι άλλοι που ήταν εκεί. Γιατί ξεχνάμε ότι εκεί ήταν και άλλοι πολλοί Έλληνες. Ήταν μια μάχη που έδειξε τι μπορεί να κάνουν οι Έλληνες ενωμένοι, και πως ενωμένοι μπορούν να υπερασπισθούν Αρχές και Αξίες της Πατρίδας μας και του Έθνους μας. Κι αυτό πρέπει να αναδείξουμε και σήμερα. Γι΄ αυτό και η εδώ παρουσία μου, με κάνει να συναισθάνομαι πολύ περισσότερο το Χρέος μου, υπό την ιδιότητά μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας.

 

Οι Θερμοπύλες -να το θυμόμαστε όλοι- δεν είναι μόνο μια ιστορική κληρονομιά. Είναι, επιπλέον, ένας Φάρος που μας δείχνει τι πρέπει να κάνουμε εμείς οι Έλληνες στο μέλλον. Στις Θερμοπύλες, αργότερα στη Σαλαμίνα, στους Μηδικούς Πολέμους η Ελλάδα ήταν εκείνη, η οποία έβαλε τις βάσεις του Δυτικού Πολιτισμού, μέσα από την Ελευθερία του Πνεύματος και την έννοια της Ελευθερίας γενικότερα, απέναντι στο μύθο, στη δοξασία, στις εμμονές, στη μυστικοπάθεια. Από εκεί ξεκίνησε ο Πολιτισμός μας.

Αλλά οι Θερμοπύλες μας θυμίζουν, επιπλέον, ότι δεν μπορούμε να μείνουμε μόνο σ΄ αυτή την κληρονομιά. Εμείς, οι σύγχρονοι Έλληνες όπου Γης, έχουμε το Χρέος να συνεχίσουμε την υπεράσπιση αυτών των Αρχών και Αξιών, που και σήμερα οι Θερμοπύλες εκπέμπουν. Οφείλουμε να υπερασπισθούμε και τον Τόπο μας, και τον Πολιτισμό μας, και ό, τι αυτός ο Πολιτισμός συμβολίζει. Και, κυρίως, την αξία της Ελευθερίας, γιατί αυτή είναι η βασική Αξία του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος  και η ρίζα του Πολισμού μας και σήμερα.

Και η Ελευθερία, ξέρετε, βρίσκεται εν κινδύνω γενικότερα, όχι μόνο στον Τόπο μας, όχι μόνο στην Ευρώπη μας, σε όλο τον Πλανήτη. Αυτός ο Τόπος, μικρός Τόπος, αλλά με τεράστιους συμβολισμούς, μας δίνει την δυνατότητα να σκεφθούμε. Είναι ένας Τόπος που μας γεμίζει με αίσθηση Χρέους. Από εδώ, εμείς πρέπει να κατανοήσουμε σήμερα:

Πρώτον, ότι οφείλουμε να υπερασπισθούμε την έννοια της Ελευθερίας, και για το Λαό μας, και για το Έθνος μας, και για την Ευρωπαϊκής μας Οικογένεια και για ολόκληρο τον Κόσμο. Κι  αυτό μπορούμε να το κάνουμε, μόνον ενωμένοι, θυσιάζοντας ακόμα και την ζωή μας, αν αυτό χρειασθεί. Γιατί αυτή η έννοια της Ελευθερίας και της υπεράσπισής της, μέσα από την ενότητα και την αυτοθυσία είναι αυτό που  πρέπει να μας εμπνέει. Ιδίως σ΄ αυτούς τους κρίσιμους καιρούς.

Δεύτερον, δεν ξεχνάμε εδώ, ότι εμείς, οι Έλληνες, ό, τι σημαντικό πετύχαμε στην Ιστορία μας, το πετύχαμε ενωμένοι. Και για ό, τι ντρεπόμαστε, το πετύχαμε διχασμένοι. Κι  αυτός ο διχασμός, αυτή η διχόνοια, στοίχησε πολλά, ακόμα και τμήματα του Εθνικού μας κορμού. Το επαναλαμβάνω πολλές φορές αυτό. Ίσως θα νομίζουν κάποιοι, ότι μου έχει γίνει μια εμμονή, ένας εύκολος λόγος. Κάθε άλλο, είναι κραυγή αγωνίας για όλους μας, και πρώτα για μένα.

Θέλω να καταλάβουμε τούτο: Όλοι μαζί μπορούμε να καταφέρουμε πολλά. Δεν σημαίνει ότι υποστέλλουμε την σημαία της ιδεολογίας του καθενός μας, τις απόψεις μας σε επιμέρους θέματα. Κάθε άλλο, το επιβάλλει η Δημοκρατία να έχουμε διαφορές. Εξίσου όμως η Δημοκρατία -η Ελληνική Δημοκρατία, όπως γεννήθηκε και αποτελεί ακόμα και σήμερα σύμβολο για τον Πολιτισμό μας- επιβάλλει, σ΄ εμάς του Έλληνες, για να εκπληρώσουμε το Χρέος μας στο μέλλον να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων. Κι  αυτό γίνεται μέσα από αρραγή ενότητα, την οποία οφείλουμε να υπερασπισθούμε «όκωσπερ τείχεος», για να χρησιμοποιήσω την αρχαιοπρεπή έκφραση.

Και πάλι κύριε Δήμαρχε σας ευχαριστώ, τα υπόλοιπα το απόγευμα, με περισσότερες ιστορικές λεπτομέρειες, που δεν είναι μόνο ιστορικές.

 

Περισσότερα
24 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Σημεία Αντιφώνησης κατά την επίδοση του Χρυσού Μεταλλίου του Δήμου Θέρμου

Κύριε Δήμαρχε,

Σας ευχαριστώ για τη νέα μεγάλη τιμή, την οποία μου επιδαψιλεύει ο Δήμος Θέρμου, με τον οποίο, όπως όλοι γνωρίζετε, με συνδέουν στενοί και μακροχρόνιοι δεσμοί, πρωτίστως δε ο δεσμός του Επίτιμου Δημότη σας, ήδη πριν την εκλογή μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας.

  1. Η τιμή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις για μένα, όταν μου περιποιείται στο πλαίσιο του εορτασμού του Πολιούχου του Θέρμου, του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Είναι, άλλωστε, αυτός ο εορτασμός ο οποίος μας συγκεντρώνει σήμερα εδώ, στο Θέρμο, ταπεινούς προσκυνητές στον Ιερό Τόπο, στον οποίο ηχούν και θα ηχούν πάντα οι λόγοι και το ήθος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, αυτής της εμβληματικής φυσιογνωμίας του Γένους των Ελλήνων.  Υπό τα δεδομένα δε αυτά επιτρέψατέ μου να διευκρινίσω ότι η τιμή που μου επιδαψιλεύετε μετατρέπεται, αυτοθρόως, σε μεγάλο χρέος, το οποίο συνίσταται στο ότι το παράδειγμα και ο λόγος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού πρέπει να οδηγούν τα βήματά μου κατά την άσκηση των καθηκόντων μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, και όχι μόνον.  Προς αυτή την κατεύθυνση αισθάνομαι την ανάγκη να σας εκθέσω τις ακόλουθες λίγες σκέψεις, αναφορικά με την Εθνική Παρακαταθήκη, την οποία μας έχει αφήσει, ως «κτήμα ες αεί μάλλον», ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός.
  2. Σπεύδω, ευθύς εξ αρχής, να επισημάνω ότι όποιος επιχειρεί να μιλήσει για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, μια από τις κορυφαίες πνευματικές μορφές κατά τα χρόνια του τουρκικού ζυγού, αδυνατεί να συνοψίσει σε λίγες μόνο παραγράφους το πολυσχιδές έργο του. Αυτός είναι και ο λόγος, για τον οποίο η Μνήμη του παραμένει ως σήμερα ζωντανή στους Τόπους, στους οποίους περιόδευσε, ενώ ο βίος και το έργο του αποτελούν για όλους τους Χριστιανούς, αλλά και για κάθε άνθρωπο αγαθής προαίρεσης, πρότυπο αγιότητας, αυταπάρνησης και φιλανθρωπίας. Διότι, πράγματι, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, με την δράση του, όχι μόνο συνέβαλε καθοριστικώς στην διατήρηση της Εθνικής Συνείδησης του υπόδουλου Ελληνισμού, αλλ’ αναδείχθηκε επιπροσθέτως αληθινός φωτεινός υπέρμαχος της Παιδείας και της Ορθόδοξης Πνευματικότητας.
  • Συγκεκριμένες αναφορές στον βίο του αρκούν για να αντιληφθούμε ότι, πίσω από αυτό τον ταπεινό μοναχό, κρυβόταν ένα πνεύμα καθολικό, με ευρεία μόρφωση, διορατικότητα και πάνω απ’ όλα θερμό ζήλο για τον Ελληνισμό και την Αγία Πίστη του Χριστού.

Α. Γεννήθηκε το έτος 1714, σε μιαν εποχή κατά την οποία οι υπόδουλοι Έλληνες ζούσαν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.  Η ανείπωτη ανέχεια, η αμάθεια, η λησμονιά πολλές φορές της Χριστιανικής Διδασκαλίας ή ακόμη και της Ελληνικής Γλώσσας, απειλούσαν την αυτοσυνειδησία του Γένους. Ο Πατροκοσμάς, αφού φοίτησε στα σχολεία της Αιτωλίας, μετέβη στο Άγιον Όρος, όπου υπό τον Ευγένιο Βούλγαρη λειτουργούσε η περίφημη Αθωνιάδα Σχολή. Έπειτα πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο αδελφός του, Χρύσανθος ο Αιτωλός, δίδασκε στην Πατριαρχική Σχολή. Έλαβε την ευλογία του Πατριάρχη Σεραφείμ Β΄, και σε ηλικία 46 ετών άρχισε το μεγάλο ιεραποστολικό έργο του.

Β. Το περιεχόμενο του κηρύγματός του, εκ πρώτης όψεως, δεν φαινόταν ανατρεπτικό. Δεν υποκινούσε ευθέως τον Λαό προς κάποιου είδους ξεσηκωμό. Κι όμως, με μια προσεκτικότερη ματιά κατανοεί κανείς ότι το κήρυγμά του ήταν γνησίως και βαθύτατα επαναστατικό: Προσπαθούσε να εξηγήσει στους σκλαβωμένους τους λόγους της Αγίας Γραφής, να τους απαλλάξει από τις δεισιδαιμονίες, να τους επαναφέρει στην γνήσια Ορθόδοξη Διδασκαλία, να διδάξει την ταπεινοφροσύνη, την αγάπη και την ισότητα, ν’ ανακόψει τους εξισλαμισμούς, να ιδρύσει σχολεία. Όλα αυτά ασφαλώς και δεν πέρασαν απαρατήρητα από τις αρχές και τους πλουσίους, που έγιναν εχθροί του και, εν τέλει, επέτυχαν την σύλληψη και την θανάτωσή του, ελπίζοντας ότι με αυτό τον τρόπο θα εξάλειφαν κάθε ίχνος του κηρύγματός του. Βεβαίως,  στην πραγματικότητα το μόνο που «κατόρθωσαν» ήταν ν’ αναδειχθεί ο Πατροκοσμάς, κατά το έργο του το οποίο «στεφανώθηκε» με το Μαρτύριό του, σε μια από τις πιο σεβαστές μορφές της Χριστιανοσύνης.

  1. Οι διδαχές του, πίσω από το λιτό και τόσο προσιτό σε όλους ύφος τους, ενέχουν βαθιά γνώση και ακλόνητη προσήλωση στο φωτισμό του Γένους. Αποτελούν, μάλιστα, με την λεπτότητα και την καθαρότητα της έκφρασής τους, λαμπρά δείγματα του Ελληνικού Λόγου. Η σαφήνεια και η απλότητά τους θυμίζει το κήρυγμα των Αποστόλων, όπως μαρτυρεί ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «τον δ διδαχή του, καθς μες ατήκοοι ατς γενόμεθα, πλουστάτη σν κείνη τν λιέων».[1]

Α. Έχοντας ως κεντρικό άξονα του κηρύγματός του την Χριστιανική Διδασκαλία, καλούσε τους ακροατές του να μείνουν προσηλωμένοι στην Ορθόδοξη Πίστη, η οποία, όπως ήταν βέβαιος ο ίδιος, αποτελούσε την αληθινή ελπίδα που θα στήριζε το Γένος. Με αυτό το θεμέλιο, δηλαδή το Ορθόδοξο Φρόνημα, αγωνίσθηκε για την αγάπη και την ισότητα, καταδίκασε την κοινωνική αδικία και προέβαλε την αξία της Παιδείας. Μιας Παιδείας βασισμένης στον Ελληνικό Λόγο και προσανατολισμένης στην Ορθόδοξη Πίστη, με σκοπό τον γνήσιο φωτισμό του Γένους.

Β. Στις ομιλίες του, ο Πατροκοσμάς διδάσκει με απλά λόγια τα δόγματα της Εκκλησίας, παρηγορεί, επιπλήττει σαν στοργικός πατέρας, καλεί σε μετάνοια, ζητεί την αναμόρφωση της οικογενειακής και της κοινωνικής ζωής, φωτίζει την καρδιά και την διάνοια των ακροατών με την προσδοκία της Ανάστασης. Αξίζει να δούμε με ποιον τρόπο προσφέρει παραμυθία στον υπόδουλο Ελληνισμό, ενώ διδάσκει παράλληλα το Χριστολογικό δόγμα: « Κύριος μν ησος Χριστς κα Θεός, δελφοί μου, γλυκύτατος αθέντης κα δεσπότης, ποιητς τν γγέλων κα πάσης νοητς κα ασθητς κτίσεως, παρακινούμενος Κύριος π τν πολλν του γαθότητα, που χει ες τ Γένος μας, σιμ ες τ πειρα χαρίσματα που μς χάρισε κα μς χαρίζει καθ’ κάστην μέραν κα ραν κα στιγμήν, καταδέχθη κα γινε τέλειος νθρωπος κ πνεύματος γίου κα π τ καθαρώτατα αματα τς δεσποίνης μν Θεοτόκου κα ειπαρθένου Μαρίας, δι ν μς κάμ ν βγωμεν π τς χείρας το διαβόλου, κα ν μς κάμ υος κα κληρονόμους τς βασιλείας του».[2]

Γ. Με το κήρυγμά του προτρέπει τους ακροατές να μεριμνούν για τους συνανθρώπους τους και ν’ αφοσιώνονται στα έργα της αγάπης και της φιλανθρωπίας, πάντοτε με θεμέλιο την Χριστιανική Διδασκαλία για την ισότητα όλων των ανθρώπων. «Φυσικν εναι ν γαπμεν τος δελφούς μας· διότι εμεθα μις φύσεως, χομεν να βάπτισμα, μίαν πίστιν, τ χραντα μυστήρια μεταλαμβάνομεν, ναν παράδεισον λπίζομεν ν πολαύσωμεν».[3]

  1. Οι διακρίσεις και οι αδικία γεννούν την διχόνοια. Στόχος του, λοιπόν, ήταν η εξάλειψη της καταπίεσης και της αισχροκέρδειας, που τις στηλιτεύει με κάθε ευκαιρία. Η αταλάντευτη προσήλωσή του στο Ορθόδοξο Ήθος τον βοηθά να υπερβεί κάθε στενόμυαλο διαχωρισμό και να κηρύξει ότι η αδικία, έναντι οποιουδήποτε ανθρώπου, οποιασδήποτε θρησκείας, είναι πάντοτε καταδικαστέα:
  2. «θεν, δελφοί μου, σοι δικήσατε Χριστιανος βραίους Τούρκους, ν δώσητε τ δικον πίσω, διότι εναι κατηραμένον κα δν βλέπετε καμίαν προκοπήν».[4] Πραγματικά πρωτοποριακό για τις συνθήκες της εποχής είναι και το κήρυγμά του για την θέση της γυναίκας στην οικογένεια και στην κοινωνία: «Πρέπει κα σύ, νδρα, ν μ μεταχειρίζεσαι τ γυνακα σου σν σκλάβα … Πατέρα λέγεις σύ τν Θεό, πατέρα τν λέγει κα κείνη. χετε μίαν πίστιν, να βάπτισμα· δν τν χει Θες κατωτέραν».[5]
  3. Η ξεχωριστή ευαισθησία του στην καλλιέργεια της Παιδείας πηγάζει από την ανησυχία του για τον πνευματικό και ηθικό ξεπεσμό του Γένους:

Α. «Δν βλέπετε τι γρίωσε τ Γένος μας π τν μάθειαν κα γίναμεν σν θηρία; Δι τοτο σς συμβουλεύω ν κάμετε σχολεον, δι ν ννοτε τ γιο Εαγγέλιον κα τ λοιπ βιβλία».[6] Όντας βέβαιος ότι η αναγέννηση θα είναι καρπός της μόρφωσης και του φωτισμού του Γένους, ζητεί δωρεάν παιδεία για όλους: «…ν διαβάζουν κα ν μαθαίνουν τ παιδιά σας γράμματα χωρίς πληρωμήν».[7]

Β. Η Παιδεία, την οποία πασχίζει να θεμελιώσει ο Πατροκοσμάς, είναι Ελληνική και Ορθόδοξη: « κκλησία μας εναι ες τν λληνικν. Κα ν δν σπουδάσεις τ λληνικά, δν μπορες να καταλάβεις κενα πο μολογε κκλησία μας».[8] «Πρέπει να στερεώνετε σχολεα λληνικά, ν φωτίζονται ο νθρωποι, διότι διαβάζοντας λληνικ τ ηρα, πο λαμπρύνουν κα φωτίζουν τν νον το νθρώπου».[9]

Γ. Γνωρίζει λοιπόν ο Πατροκοσμάς την μεγάλη αξία της θύραθεν, Ελληνικής, Παιδείας, που ασκεί το νου στην αναζήτηση της αλήθειας και οδηγεί στην κατανόηση της Ορθόδοξης Μαρτυρίας. Όπως παρατηρεί ο σπουδαίος μελετητής πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός, πίσω από το αίτημα του Πατροκοσμά για Παιδεία Ελληνική δεν κρύβεται κανενός είδους εθνικιστικός σωβινισμός.[10] Σκοπός του είναι η καλλιέργεια της Κλασικής Παιδείας, την οποία κατέκτησαν και οι Πατέρες της Εκκλησίας, λαμβάνοντας με αυτό τον τρόπο το πολυτιμότερο εφόδιο για την ανάπτυξη του Θεολογικού Λόγου και την αποτελεσματικότερη διάδοση του ευαγγελικού μηνύματος. «Με την ελληνική παιδεία, που δεν είναι παρά γνήσια αναζήτηση της αλήθειας, φιλο-σοφία, ανοίγεται ο δρόμος προς το Ευαγγέλιο».[11]

  1. Ακόμη λοιπόν κι αν ο Πατροκοσμάς δεν ήταν stricto sensu επαναστάτης, με την έννοια του εθνεγέρτη, ακόμη κι αν δεν ήλθε σ’ ευθεία σύγκρουση με τις αρχές, τους δυνάστες και τους κοτζαμπάσηδες, συνέβαλε με πάθος στην διατήρηση του Ορθόδοξου Ήθους και της συνείδησης της σκλαβωμένης Ρωμιοσύνης. Προέβαλε με πάθος την Ορθοδοξία ως το θεμέλιο της αυτοσυνειδησίας του Γένους, κήρυξε εναντίον της καταπίεσης, της απαιδευσίας, κάλεσε τους ακροατές του στα έργα της αγάπης, της δικαιοσύνης, της ισότητας, της αλληλεγγύης. Και αυτό, εξ ορισμού, είναι ένα έργο επαναστατικό και πάντοτε επίκαιρο.

Α. Πώς μπορεί, λοιπόν, να περιγράψει κανείς το πρόσωπο και το έργο του Πατροκοσμά; Ήταν κοινωνικός αναμορφωτής; Φωτιστής του υπόδουλου Γένους; Ιεραπόστολος; Ήταν, αναμφίβολα, όλα αυτά. Ήταν, όμως, πρωτίστως, αυτό που λέει η Εκκλησία μας: Άγιος. Ένας άνθρωπος φλεγόμενος από την αγάπη του Χριστού, που αφιέρωσε την ζωή του στο συνάνθρωπο και, εν τέλει, μαρτύρησε υπερασπιζόμενος, μέχρι τέλους, το περιεχόμενο του κηρύγματός του, με ακλόνητη πίστη στο μήνυμα του Ευαγγελίου.

Β. Εμείς, οι Χριστιανοί, γνωρίζουμε ότι οι Άγιοι της Εκκλησίας μας δεν είναι κάποιες σεβαστές μορφές του παρελθόντος, αλλά πρότυπα ζωής, σύντροφοί μας στον προσωπικό μας αγώνα για πνευματική ανάταση και διαφύλαξη της πίστης μας. Την Μνήμη τους, λοιπόν, την τιμούμε πραγματικά όταν ακούμε τους λόγους τους και προσπαθούμε να μιμηθούμε το παράδειγμά τους. Από τις διδαχές του Πατροκοσμά, αυτή την αστείρευτη πηγή πατερικής σοφίας, ας συγκρατήσουμε τα εξής: «Ψυχή και Χριστς σς χρειάζονται. Ατ τ δύο λος κόσμος ν πέσ δν μπορε ν σς τ πάρει, κτς κα τ δώσετε μ τ θέλημά σας. Ατ τ δύο ν τ φυλάγετε, ν μν τ χάσετε».[12]

  • Αυτοί οι λόγοι ας γίνουν και για εμάς ο ασφαλής οδηγός προς την προσωπική μας πνευματική προκοπή και προς μια καλύτερη κοινωνία, θεμελιωμένη στο Χριστιανικό Μήνυμα της Αγάπης, του Ανθρωπισμού, της Αλληλεγγύης και της Δικαιοσύνης.

Α. Ιδίως δε της Κοινωνικής Δικαιοσύνης, που είναι στέρεη αντηρίδα, πάνω στην οποία, κυρίως στους σημερινούς κρίσιμους καιρούς όπου ο Τόπος μας και ο Λαός μας δοκιμάζονται ακόμη από την βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση, μπορούμε και πρέπει να στηρίξουμε το οικοδόμημα της κοινωνικής συνοχής.  Και έτσι να πορευθούμε στο μέλλον εκπληρώνοντας, στο ακέραιο, το δικό μας Εθνικό Χρέος που συνίσταται, πρωτίστως, στην υπεράσπιση της Ιστορίας και της προοπτικής του Λαού μας και του Έθνους μας και στη διασφάλιση του μέλλοντος που αξίζουν οι επόμενες γενιές.

Β. Εμείς, οι Έλληνες -θα το επαναλάβω για πολλοστή φορά- οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε μόνον απόγονοι Μεγάλων Προγόνων.  Όλως αντιθέτως, με βάση αυτή την κληρονομιά, πρέπει να προσθέσουμε την δική μας δημιουργία στο Εθνικό μας Οικοδόμημα.  Οδηγός μας πρέπει να είναι, εσαεί, η ρήση του Πλάτωνος στον «Μενέξενο»: «Ανδρί οιομένω τι είναι ουκ έστιν αίσχιον ουδέν, ή παρέχειν εαυτόν τιμώμενον μη δι εαυτόν αλλά δια δόξαν προγόνων».

Κι ακόμη τούτο, εν κατακλείδι: Η Σεπτή Μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού μας υπενθυμίζει ότι αυτό το Ιερό Εθνικό Χρέος πρέπει να το φέρουμε σε πέρας υπό όρους αρραγούς ενότητας, αναλογιζόμενοι το τεράστιο κόστος της διχόνοιας και του διχασμού στο απώτερο αλλά και το πρόσφατο παρελθόν, κόστος ακόμη και εις βάρος του Εθνικού μας Κορμού.

[1] Νικοδήμου του Αγιορείτου, Νέον Μαρτυρολόγιον, τρίτη έκδοση, Αθήνα, 1961, σελ. 202.

[2] Διδαχή Α΄ (Μάρκου Α. Γκιόλια, Ο Κοσμάς Αιτωλός και η Εποχή του, Εκδόσεις Τυμφρηστός, Αθήνα, 1972, σελ. 329).

[3] Διδαχή Α΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 335).

[4] Διδαχή Δ΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 364).

[5] Διδαχή Α΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 341).

[6] Διδαχή Γ΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 352).

[7] Επιστολή προς τους κατοίκους του χωριού Δρόβιανης (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 426).

[8] Διδαχή Ε΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 375).

[9] Διδαχή Η΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 409).

[10] Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μεταλληνού, Παράδοση και Αλλοτρίωση – Τομές στην Πνευματική Πορεία του Νεώτερου Ελληνισμού κατά τη Μεταβυζαντινή Περίοδο, Δόμος, Αθήνα, 1986, σελ. 98 κ. εξ.

[11] Στο ίδιο, σελ. 98.

[12] Διδαχή Δ΄ (Μάρκου Γκιόλια, όπ. παρ., σελ. 371).

Περισσότερα
23 Αυγ
By: Τζαβάρα Μαρία 0

Ανακοίνωση της Προεδρίας της Δημοκρατίας

Την Κυριακή 26 Αυγούστου 2018, ο Κήπος του Προεδρικού Μεγάρου θα παραμείνει κλειστός για το κοινό.

Περισσότερα
21 Αυγ
By: Τζαβάρα Μαρία 0

Τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Προκοπίου Παυλοπούλου με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Πορτογαλίας κ. Marcelo Rebelo de Souza

Ο  Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Πορτογαλίας κ. Marcelo Rebelo de Souza, επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Προκόπιο Παυλόπουλο και του εξέφρασε τις θερμές ευχές του για την έξοδο της Ελλάδας από την περίοδο των Μνημονίων.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τον ευχαρίστησε ειλικρινώς, όχι μόνο για τις ευχές του αλλά και για την αμέριστη συμπαράστασή του  καθ΄ όλη  την περίοδο της δοκιμασίας του Ελληνικού Λαού καθώς και για την αλληλεγγύη και την όλη συμβολή της Πορτογαλικού Λαού και του ιδίου προσωπικώς, προκειμένου η Ελλάδα να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη.

Περισσότερα
21 Αυγ
By: Τζαβάρα Μαρία 0

Επικοινωνία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Προκοπίου Παυλοπούλου με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Jean Claude Juncker και με τον πρώην Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, κ. François Hollande

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Jean Claude Juncker, καθώς και με τον πρώην Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, κ. François Hollande, και τους ευχαρίστησε θερμώς, εκ μέρους του Ελληνικού Λαού και όλων των προ-ευρωπαϊκών Πολιτικών Κομμάτων, για την ειλικρινή συμπαράστασή τους στην Χώρα μας καθ’ όλη την διάρκεια της τόσο επώδυνης μνημονιακής περιόδου καθώς και για την καθοριστική συμβολή τους, ιδίως το κρίσιμο καλοκαίρι του 2015, προς την κατεύθυνση της παραμονής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη.

Περισσότερα
19 Αυγ
By: Ελευθερία 0

Συγχαρητήριο μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Προκοπίου Παυλοπούλου προς την Εθνική Ομάδα Υδατοσφαίρισης Εφήβων για την κατάκτηση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος

Θερμά συγχαρητήρια για την, εμβληματικής σημασίας, παγκόσμια επιτυχία σας, η οποία σας ανοίγει διάπλατα το δρόμο προς ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον και, ταυτοχρόνως, αναδεικνύει τις τεράστιες δυνατότητες της νέας γενιάς μας.

 

Περισσότερα